
slam Âlemi yoksa bu telâ neden?
Obama'nn slâm Âlemi'ne seslenme ve diyalog imkân kurma olarak yorumlanan giriimlerine bir tepki de Washington Post'tan geldi. slâm Âlemi (Muslim World) diye anlaml bir bütünlüün olmadn, tüm Müslümanlara seslenme çabalarnn ilkel slâm birlii hayalleri güdenlere prim vermek anlamna geldiini savunmu yazar. Hint kökenli bir liberal olan yazar, Ortaça'dan beri slâm Âlemi'nin olmadn iddiâ ederken Hristiyan dünyây örnek göstermi.
Bush politikalarna kar çkarken parçalanm Müslümanlar hayâlî bir cemaat olarak birletirmenin tehlikesi konusunda uyarda bulunan stratejist Parag Khanna'nn slâm dünyâsnn parçalanmas konusunda selefleriyle benzer çizgiyi izlemesi ilginç. 11 Eylül sonrasnda, bundan sonra savan Bat'yla slâm dünyâs arasnda deil slâm'n kendi içinde olacan savunan Kissinger'i hatrlatyor.
slâm dünyâsn anlaml bir bütünlükten yoksun gören yaklam yeni deil. Sâdece politik anlamda deil tek bir slâm medeniyeti olmadn savunan oryantalistler de revaçta. Obama ya da Kissinger'in hedefindeki slâm dünyâsnn politik danklna, hattâ perîan görüntüsüne ramen neden çok farkl corafyalardaki, parçalanm ve Batl güçlerce yönlendirilen yönetimler altndaki bir varlktan söz ediliyor?
unu kabul etmek gerekir ki gerek örnek insan tipi gerekse ortak bir dünyâ tasavvuru ve hayat tarz bakmndan bütüncül bir slâm medeniyeti hep var olmutur. Bu gerçein iletiim imkânlarnn bugünle kyaslanamayaca dönemlerde ortaya çkm olduu düünüldüünde ne kadar güçlü ve belirleyici bir slâm Âlemi'nin var olduu anlalr.
Tayland'da ormanlar içinde bir Osmanl medresesi
Tayland'n Güneyinde Patani bölgesinde tropik ormann içinde gördüüm bir medrese bana bu gerçei çok daha yaln biçimde hissettirmiti. Ormann orta yerinde yüzlerce talebeye eitim veren geleneksel medresenin ders programna baktmda Osmanl medreselerindeki müfredâtn büyük ölçüde ayns olmas beni etkilemiti. lâve olarak sâdece 'hyâ' okutuluyordu ki bu da âfiî mezhebinden olmalaryla alâkalyd.
Baka bir örnek olarak; Sudan'n Nil kysndaki Omdurman ehrinde bir Kadirî tekkesinde tank olduum zikirle Kafkaslar'da yaplan zikrin cokusu aynyd. Bu örnekleri çoaltabiliriz. Sadece günlük hayâtn düzenlenmesinde belli ölçülere dünyaân her yerinde riâyet edilmesi bile Müslümanlar için bütünlüklü bir toplumun altyapsn oluturur. slâm medeniyeti bu anlamda çok farkl corafyalarda farkl etnik ve kültürel yapdaki topluluklar arasnda ortak deerler sistemi kurabilmitir. Ve bu slâm medeniyetinin hâlâ diri ve yaayabilir olduunun göstergesidir. Siyasal parçalanmlklara ramen slâm dünyâs dediimiz bütünlüün gerek duygusal anlamda gerekse pratikte ortak hareket sergileyebilmesi hiç de küçümsenebilecek bir potansiyel deildir.
Bir medeniyetin diri ve hayâtiyete sâhip olabilmesi için referans sisteminin salam, târihsel süreç içinde uygulanabilirliini göstermi olmas gerekir. slâm medeniyetinin kaynaklar ve uygulamalar açsndan temel bir sorun yoktur. u anda var olan kaos slâm'n deerler sistemi ve referanslaryla deil Müslüman unsurlarn bunu harekete geçirme imkân ve kabiliyetleriyle dorudan ilgilidir.
Böylesine farkl corafyada farkl kökenlerden gelen demografik özelliklere ramen ortak, ama tektipletirmeden zengin çeitlilii ile jeostratejik konumu bir araya geldiinde sâdece Amerika deil dünyâ dengelerine oynayan her gücün dikkate almas gereken bir potansiyelden söz ediyoruz. Oryantalist küçümseme bize slâm medeniyetinin öldüünü, slâm Âlemi diye bir varln olmadn dikte ederken aslnda esâsa dâir olmayan tâli meselelerdeki, genellikle politik ve konjonktürel olan farkllamann derinletirilmek istendiini hatrlayalm.
Yaznn devam için tklaynz
NOT: Vurgular bize âittir. (Dorulu)
Yazar: Akif Emre |
21-07-09 |
||
| E mail: Mail Adresi Yok | Tweet | ||