Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 2894 |
 |
Kahramanmara valilii tarafndan açlan Kraathanede Çaramba sohbetleri devam ediyor. Bu haftann konuu yazar Ahmet Doan lbey idi. air Duran Boz’la birlikte gerçekletirilen söyleinin konusu Mara türküleriydi. Kahramanmara valisinin de katld programda salon tamamen doluydu.
Bugün Mara türkülerini konualm istedik. Türkülerden bir nefesle içimizi serinletelim dedik. Yine Yemen türkülerinden içimize çöreklenen aclarla yol alalm dedik. Hüznü katk edelim hayatmza. Çünkü lhami Çiçek’in söyleyiiyle ‘Yalnz hüznü vardr kalbi olann’. Öyleyse Yemen Mara’n neresine düer?
Bu türkü ve bu millet, et-trnak misâli, yürek dili bakmndan birbirinin ayrlmaz parçalar, birbirine hüzün ve sayha ile ballnn aynas olmulardr: “Klann önünde redif sesi var / Bakn çantasnda acep nesi var / Bir çift potini ile bir de fesi var.”
Yemen, Mara’tan da çok ehit almt inkraz ve hüzün çeken toprana. Yemen’de ölen olu için at yakan bir Maral anann türkülerin en acls olan sayhasna kulak verelim: “Anam gel yanma otur / Elini yarama yatr / El kzna bel balama / Yavruyu yanna yatr.”
ehidin söyledikleri daha yakc. Slada yetim kalan yavrusunu dul kalan eine dahi güvenmeyip, anasna: “El kzna bel balama / Yavruyu yanna yatr” diyor. Arkas var adn: “Evimizin önü arpa / Biçemedim sele sepe / Tez gel Mehmed’im tez gel / Gelinin arkanda körpe.” Maral Yemen ehidinin anas, evdeki ilerin erkeksiz, aasz olamayacana yanp yaklyor. Bir umutla: “Tez gel Mehmed’im tez gel” diye dua ve temenni ediyor. Ana, olunun Yemen’e gidiini de tasvir eder: “Küçük Mara büyük Mara / Ula mavi donlum ula / Az baa davul mu tutar / Yemen’de tutuldu güre.”
Âh, Yemen’de, askerlik gurbetlerinde evlâtlarn ehit veren Maral analar!
Türkü aslnda insann milletiyle rabta kurmasdr bir yerde. nsann arad eyleri türkülerde bulur. Bu anlamda Mara Yemenin ta kendisidir.
Mara bölgesi at ve türkü kültürü yönünden oldukça zengindir. Özellikle corafyann dourduu artlar bölgede yaayan insanlarn bin bir güçlükle cebellemeleri sonucunu doururken yaama artlarnn arl da insan yüreini yaralayarak derin izler brakmtr. Mara insan bu zorlu artlara kar dik durabilmek için kimileyin at yakm, kimileyin de halay çekip sinsin oynamtr. Ksacas kendine yetebilirliin, derdine çözüm üretebilmenin yöntemini sözün arlnda, dahas sözün bittii yerde aramtr. Ne ki bunca zengin birikim, zamannda alan taramalar yaplmadndan unutkanla mahkûm hâle gelmitir. Sayn Valimiz Mehmet Niyazi Tanlr’n özverili gayretleri sonunda Kahramanmara Türküleri’nden bazlar bir albümde topland.
Özetle bize Mara türkülerindeki söz dokusundan bahsederek bu söz dokusunu derinlemesine kavramann yöntemlerini açklar msnz?
Türkü, milletimizin dili ve gönlüdür. Abide ahsiyetleri ve kahramanlarna dair sevinçlerini, hasretini gönüllerde yaatacak en anlaml bir muski tarzdr. Türkü çarmak, türkü yakmak asrlardr dilimizin ifade kalplar arasnda yaayp gelen sözlü kültür deerlerimizdendir. Maral atalarmzn karakter ve deruni hayat köklerinde bir batan bir baa türkülerle meczolmu deerlerin de bulunduunu tasvir etmi oldum böylece. Cumhuriyetten önce da ve ova köylerinde yaayan Marallar için Mara bir “ Büyük Mara” bir “Koca Mara” tr. Göçebe ve köylü atalarmz hastalarna doktor bulmak için Mara‘a yetieceklerdir hep. Mara türkülerinin birçou dier yerlerde olduu gibi çevre illerden uyarlanmtr. Mara türkülerinin birçou Mara Mara derler… diye balar. Bu, Mara merkez olduu içindir. lk akla gelen Mara türküleri: Garbi Yeli, Aye Gelin, Atm Baladm Delikli Taa, Bilalm, Mara’tan Bir Haber Geldi, Zeynebim... Bu türküleri bilmeyenler Maral olamaz.
Marallarn yüreinde saklamas gereken, söyleyi, belagat ve fikir bakmndan kuvvetli bir ifadeye sahip olan Orhan aik Gökyay’n “Mara Türküsü” adl iir bir an önce bestelenip türkü olarak Mara’n kalp kulandan yürek damarlarna doru yürürlüe sokulmaldr.
Atalarmz türkü söyledikçe yürekleri büyüdü, bahtlar ve kalplerindeki perdeler açld, gönülleri geniledi. Konduklar her mekana türkülerle girdiler,yeni yurtlarnda yeni türküler yaktlar. Türkü yüreklerinin yani hayatlarnn aynasyd.
Türküler dolamal Mara’n semalarnda. Mara, türkülerine angaje olmal. Türkülerine, yani tarihine ve gönlüne yaslanmal. Dil gücünü türkülerden almal.
Aye Gelin’ ve ‘Mara’tan Bir Haber Geldi’ atlarnn toplumsal mahrumiyetlerle ilikisi var mdr?
At ölen kiinin ardndan name ile söylenen iirler,türkülerdir. Alama manasna gelir. Mara tarihine kalp kulanz verdiinizde önce atlar duyarsnz. Özellikle Andrn, Elbistan ve Afin yöresi atlarn youn olduu bölgelerdir. Çok sayda at yaklmtr bu yörelerde. Maalesef bunlarn çou yazya geçirilmedii için kaybolup gitmitir. Meyrik , sembol bir at türküsüdür denebilir. Türküler toplumun aynasdr. Elbette toplumdaki çaresizlik, yoksulluk, mahrumiyet atlarn olumasnda etkendir.
Yazar: Enver Çapar |
15-05-10 |
||
| E mail: Haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
