Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / KÜLTÜR ve MEDENÝYET | Okunma Says: 3697 |
Sezai Karakoç
Din ve devlet, toplum hayatnn iki temel vazgeçilmezidir. Toplum düzenini salayan, ayakta tutan ve devaml klan, görünür görünmez iki güç. Din, insan ruhunu, millet ruhunu, halkn mâneviyatn besleyen kurumaz kaynaktr. Dinsiz bir toplum çürümeye ve çökmeye mahkûmdur. Bilimin, teknolojinin ilerlemesiyle kiilerin dini alglamalar ne kadar farkllk gösterirse göstersin, kimlikleri ne kadar çeitlenirse çeitlensin, kiilikleri ne kadar zenginleirse zenginlesin, durum deimez. Toplumdaki ilikilerde ortak anlam, yaam ve yaklam paydas olan din, her iliki türünde daha da büyük bir etkinlikle süreklice ruhlar kavramaya ve kaynatrmaya devam eder.
Devlet, toplumun bütün kurumlarnn bütünü, milletin organize olmu hali, bilinçli en büyük organizasyon, uzun vâdeli toplum yaantsnn hedef, amaç, umut ve anlamnn salaycs, koruyucusu ve sürdürücüsü olarak, dine, hayat memat derecesinde muhtaçtr. Din, devletin ruhudur. Devlet, ondan güç alr ve o yüzden de, toplumda kiilerin, kurumlarn üstünde olur. Ve yine o sebepledir ki, kurallar ve kararlar buyuruculuk özellii tar. Devletin hukuk ve güç çerçevesi, dinden gelen ilke ve ölçülerle snrlanr ve gerçeklenir. Devletin, din vastasyla, akln ve tecrübenin yannda ve üstünde ilâhî kaynaktan desteklenmesi ve denetlenmesi, devlet yaantsnn sadece fizik yaantdan ibaret olmayp ayn zamanda metafizik bir boyut da tad gerçeini ortaya koyar.
Devlet, bir anlamda, bir ekil, bir biçimse, onun gerçek özü dindir. Dinden gelen klarla devletin hukuki iktisat, siyaset ve dayanma çalmalar ahlâkî bir özellik tar. Böylece, devlet, gücün, otoritenin snrsz hevesinin oyunca olmaz. Bu yönüyle bir anlamda kutluluk kazanr.
Tarihte, geçmi zamanda, antik çalarda, bu din ve devlet ilikisi, beraberlii, arla götürülmü; hükümdarlar, Eski Msr ve Roma’da olduu gibi tanrlatrlm, Eski Yunan ve Orta Ça Avrupa’snda olduu gibi rahipler, toplumlarn hayatn, devlet düzenini, insan doasna, akla ve bilime aykr bir ekilde artlandrarak insanlarn mutsuzluk bahtszlklarna yol açmlardr. Sebebi, ifrattr, abartlar ve arlklardr.
Sosyoloji, bir bilim olarak, toplumdaki bütün inançlarn sistemlemi ekillerini din olarak görür. Ancak biz, bunlarn arasnda, tarihin, geçmiin, akln ve bilimin gelimelerinin nda, gerçek din ve onun bozulmu ekilleri olarak bir ayrm yapmak zorundayz.
Kutlu kitabmz olan Kur’an- Kerim, açkça, “Allah’n indinde din islâmdr” diyor. “Hak geldi, bâtl zail oldu. Bâtl her zaman yok olmaya mahkûmdur” diyor. slâm, rahiplii kaldrm, devletin üstünde rahipler snfna imkân tanmam, devlete dine sahip çkma hakkn ve vazifesini vermitir. Kiiler din önünde eit hâle gelmilerdir.
Peygamber Efendimiz’in kurduu devlet, Dört Halife Devri, Abbasiler, Selçuklular, Osmanllar Dönemlerinde, hep dinle bark, iç içe geçmi ve toplumun mutluluunu salam kutlu bir kurum olmu ve kabul edilmitir.
Söylem olarak olsun, yani teoride olsun, pratikte olsun, büyük çapta, din ve devlet çatmas görülmemi, 20. milâdî yüzyln bana dein, bu iki deer hazinesi, bark bir ekilde, islâm dünyasnda, milletimizde, toplumumuzda yaamtr.
Bat’da ise, hristiyanlk, daha doutan itibaren, devletle çatm ve bu çatma hâd safhalar göstermi ve sonunda görünüte bir uzlama noktasna gelinmitir. Aslnda, bu, bir uzlama deil, tek tarafl olarak dini snrlanmas, din kurumlarnn da, fiilî durumu mecburen kabul etmesidir. Yani de jure deil, de facto bir durum. Kukusuz, çalar içinde, ilerde, bat toplumlarnda mânevî zayflama hâd safhaya çknca problemler ba gösterecektir.
Batllama sonucu bize getirilen ve oldukça abartlan, bir çok kesimce devletin yaam ilkesi halinde yorumlanmaya çallan laiklik, dünyann hiçbir ülkesinde bu derece devlet için olmazsa olmaz klnmamtr.
Bat’da dinin aydna kar taknd hogörüsüzlüe tepki olarak, laiklik, kii için salanan bir nevi özgürlük iken, bunun devlet düzenine uygulanm biçimiyle bizdeki ekli, dorusu, toplumumuzdaki gerginliin önemli bir kayna saylsa yeridir.
Devlet, yurttalara hizmet için kurulmu en büyük organizasyon olarak, dine yabanc olamaz. nsanlarn din ihtiyac için gereken eitimi salamaya, dinî kurumlar, geçmiten gelen din müesseselerini yaatmaya, korumaya, gelitirmeye çalmak mecburiyetindedir.
Devlet laik olamaz. Kiiler laik olabilir. Dine kar tutumu yüzünden Sovyet komünizmi yaayamad ve tasfiye olmak zorunda kald.
Kurtulu Sava’ndan sonra yeniden kurulan devletimiz, dinle olan ilikisini bir türlü yerine oturtamam, bu sebeple, zaman zaman, büyük gerginlik ve bazen de hoa gitmeyecek olaylara meydan vermitir.
Bize göre, devlet, tarihte olduu gibi, islâmla barmaya, kaynamaya ve onunla bir bütün olmaya çalt taktirde, bu, milletimiz için, yeniden bir dirilme, parlama, yükselme ve ilerleme döneminin balangc olacaktr.
Tanzimat’la balayan din ve devlet ilikisindeki zayflama, aradaki dengenin yava yava kaybolmas, arann açlmas, Cumhuriyet Dönemi’nde devletin dine büyük çapta yasak getirmesi, halka bu konuda büyük baskda bulunmas, bugün doan bunalmn temelinde bulunan asl saiktir.
Dinden vazgeçilebileceini sanmak büyük gaflettir. Din dümanl yapan Sovyet Rejimi bile kinci Dünya Sava srasnda halkta din duygusunun douuna engel olamad.
Bizde de, kinci Dünya Sava srasnda halkn içinde derinden derine din duygusu uyand. Çok partili düzene geçip nisbî bir serbestlik görülünce canlanma artt.
Dini sava zaman hatrlayp bar zaman unutmamak gerekir. Sknca Allah’ hatrlayp rahata erince unutmak, insan doasnda varsa da, o doann üstünde, insan ruhunda, üstün olma özellikleri de vardr ve bunu ortaya koymak… ite asl insan olma budur!
Savalar, hep halkn dine snd devirlerdir. Ama bar gelince devleti yönetenler bunu unutup dini bask altnda tutmaya kalkrlar.
Devlet dine sahip çkmaldr ki, barta ve savata halk güçlü olsun ve her türlü zorlua katlanabilsin.
Hristiyanlk, devlete ramen domu, islâmda ise devleti din dourmutur. Bu özellik asla unutulmamaldr. Bu sebeple bizde devleti dinden koparmaa çalma, onu millete yabanc hâle getirir. Bu durum düzeltilmezse, uzun vâdede, devletin yaamasn tehlikeye sokar.
Yazar: Sezai Karakoç |
16-06-10 |
||
| E mail: yücedirilis.org.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
