Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / DÜNDEN BUGÜNE | Okunma Says: 2893 |
ntihar bombacs Nico'nun görevi, Sultanahmet Camii'ni bombalamaktr. Cepleri patlayclarla dolu parkas srtnda, camiye yaklar.
Sa cebindeki dümeyi 5 saniye basl tuttuunda patlayclar atelenecek ve cami, kendisiyle birlikte havaya uçacaktr. Tam o srada minarelerden "Allahu ekber, Allahu ekber" diye bir ses yükselir. Hayatnda hiç duymad bu sesi bir yerlerden hatrlyor gibidir. Kaldrma oturur, ban elleri arasna alr ve hatrlamaya çalr. Ezan "Ehedü enla ilahe illallah"a el verdiinde yllar önce babasnn yumuak sesinin de ayn eyleri tekrarladn hatrlar ve alamaya balar. Kendine gelir, bombay patlatmadan kaçar gider.
Turgay Güler'in "Mehdix" adl romannda (Popüler Kitaplar, 2006) geçen bu ilginç sahne, bana ezan yasandan dönü ann hatrlatr. 18 yl süren bütün basklara, yasaklara ve unutturma çabalarna ramen, Ezan- Muhammedî, 16 Haziran 1950'den itibaren halkn bilinçaltndan bir su gibi fkrm ve çoraklamaya yüz tutan gönüllere k serpmitir.
Onun için 16 Haziran tarihi, Ezann Kurtuluu bayram olarak kutlansa sezadr.
Bugün ezann kurtulduu gün Türkiye sathnda yaananlardan bir demet sunacam. (Geni bilgi için Tima'tan çkan "Türkçe Ezan ve Menderes" adl kitabmza baklabilir.)
Trabzon'daki havay Kutuz Hoca'nn hatralarndan okuyoruz:
"Yeni karardan haberim olmad için ezan Türkçe okumaya baladm. Caminin önünde oturan cemaattan haberi duyanlar vard; bana barmaya baladlar. lk anda ne olduunu anlayamadm, anlaynca da aka zannettim. Ciddi olduuna kanaat getirince Arapça okumaya baladm. Minaredeyim; bir de ne göreyim, kadn erkek herkes camiye doru koarak gelmeye balad, uzak evlerde ise insanlar avluya çktlar. Bir bayram havas, bir basü bade'l-mevt [yeniden dirili] yaand o gün."
Ahmet Lütfi Kazanc ise Çorum'daki o günü öyle hatrlyor:
"Ulu Cami'nin batya bakan kaps önünde gördüüm ak sakall bir ihtiyar, müezzinin yolunu kesti, "Ezan Arapça'ya çevrilirse, Ulu Cami'de ilk Cuma Ezann ben okuyaym diye nezrettim [adakta bulundum]. Kurbanlarn olaym, beni mahrum etme!" diye yalvaryordu. htiyarn istei kabul edildi. ç ezann o okudu. Camiyi dolduran binlerce insann sel gibi gözya döktüüne ahit oldum. Hayatm boyunca bu kadar kalabalk bir topluluun birlikte gözya döktüünü bir daha hiç görmedim."
Bursa'da neler yaandn ise imam Bayram Sarcan'dan öreniyoruz:
"Öylesine bir atmosfer vard ki, sanki slamiyet eskiden varm, bir ara yok olmu, daha sonra da yeniden douyormu gibi manevi bir hal... Herkes alyor, sevinç gözyalar döküyor ve birbirini tebrik ediyordu. Camiler cemaatla dolup tamaya balamt. (...)Türk Milleti Ezan'n tekrar aslna uygun olarak okunmaya balad gün, yllar sonra Bilal-i Habeî'yi dinleyen ve heyecanlanan Medine halknn sevinç ve heyecann duymu ve o manevi havay yaamtr. Ben de bu hali doya doya yaayan ve teneffüs edenlerden biriyim."
te o tarihte 13 yanda bir çocuk olan tann gözüyle Konya'da ilk Arapça ezan okunduu günden bir kesit:
"Gittik, Kanc Hafz' aldk, getirdik. Konya'da Kapu Camii var, minaresine çkarmlar, okumu bir kere. Aada cemaat hüngür hüngür alyor. "Ulen bir daha oku" diyorlar Konya tabiriyle, "bir daha oku". Üç defa okuttular ezan, ondan sonra millet gözyalaryla camiye girdi."
Vehbi Vakkasolu, merhum babasndan Kahramanmara'taki atmosferi öyle nakletmi:
"Aadan tekbirler bir daha cotu. Ezan da dalga dalga yükseldi. Ben, bir daha öyle bir ezan dinlemedim. Ezann tadn öyle alamadm bir daha... Kalabaln derin sükûtunun üstüne Ezan nuru yamaya balaynca, artk gözyalar sel oldu, hçkrklar birbirine kart. Bir kalabaln, bütün fertleriyle böylesine sevinç gözya döktüüne de, o günden sonra bir daha hiç ahit olmadm."
Erzurum'u anlatmay ise ehline, Mehmet Krknc hocaya brakalm:
"kindi vaktinden itibaren ezann aslyla okunacan haber alan Erzurum halk, sokaklara döküldü. Caddelerde ve sokaklarda adeta bir bayram havas yaanyordu. Kadnlar ehram ve çaraflaryla toprak evlerin üstüne çkm, ezann okunmasn bekliyorlard. Kurban Bayram'nda her köede bir hayvan kesildii gibi, o gün de insanlarn ekserisi Tebriz Kap mevkiinden Lala Paa Camii'ne kadar dizilmi, kurban edecei hayvanlar dar çkarm, ezann okunmasn bekliyorlard. Kiminin elinde bir koyun, kiminin elinde bir koç, bazlarnn yannda tosun ve bir ksm insanlarn yanlarnda da deve olduu halde büyük bir itiyak ve hasretle ezann okunmasn bekliyorlard. Minarelerden Ezan- Muhammedî okunmaya balaynca herkes sonsuz bir sürur içerisinde bçan kurbannn boazna çalmt. nsanlar tekbirlerle kurbanlarn kesiyor, kadnlar ve yal insanlar da gözya döküyorlard. Bütün bunlar sevinç ve ükür gözyalar idi. Zira tam 18 yl devam eden bir zulüm bitmi ve o büyük hasret sona ermiti."
Uzun yllar Nuruosmaniye Camii'nde görev yapan Enver Baytan hoca zamann din adamlarnn Menderes'in bu büyük hizmetine nasl baktklarn öyle aktaryor:
"Ali Haydar Hoca Efendi vard, Allah rahmet etsin. smailaa'da bulunan Mahmut Efendi'nin hocasdr. 1950'li yllarda hayattayd, ilmî gayreti yüksekti, dinin olduu gibi yaanmasndan taraft. Ezan aslna çevrildiinde Hoca Efendi; "On Ali Haydar, bir Menderes bile etmez" demitir. Bu ve benzeri hayrl hizmetlerinden dolay onu idam ettiler."
O gün herkes sevinirken baz hikmet sahipleri "Acaba bu nimetin ükrünü eda edemezsek Allah onu bir daha elimizden alr m?" kaygsndaydlar. Haksz saylrlar m?
Yazar: Mustafa Armaðan |
20-06-10 |
||
| E mail: zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
