Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 3221 |
Özcan Ergiydiren'in hatralar Sâmiha Ayverdi'yi hatralar ile anlatyor. Ayverdi'nin siyasetsiz slam'a taraftar olmadnn da iaretleri var kitapta.
Her insann hayatnda dönüm noktas oluturan, kii, kiiler ya da olaylar vardr. Bu, bazen sizi batakln içerisinden çekip çkaran bir kurtarc el, bazen sözleriyle hayat kurtaran bir nefes, kimi zaman da irazesini kaybetmi bir garip insan iken düzlüe çkaran bir iaret feneri olabilir.
Kenzî Hasan Dede, Aynî Ali Sultan arasnda Manisa’dan hatralar
 |
“Geçenlerde bir dost sordu: ‘Eer O’nu, Sâmiha Anne’yi tanmam olsaydn ne olurdun?’
Hiç düünmeden cevap verdim: ‘Büyük bir ihtimalle intihar ederdim. Eer etmezsem ayya bir ressam olurdum, komünist olurdum, terörist olurdum.’ (s.61)
Yazar Özcan Ergiydiren, hayatn ve hatralarn yazd kitapta, hayatn deitiren ismi, Sâmiha Ayverdi’yi böyle ifade ediyor.
Özcan Ergiydiren, Tekke mahallesi, Kenzî caddesi, Badat çkmaznda 75 numaral evde bir k gecesi (Aralk 1935) dünyaya gelmi. Yer Manisa. Çocukluu bin bir türlü meakkat ve skntlarla geçmi, her türlü yoksulluu ve yoksunluu iliklerine kadar yaam bir isim Ergiydiren. Kubbealt Yaynlar’nda çkan Hayâli Cihan Deer, aslnda “Sâmiha Ayverdi ile Hatralar” eklinde düünülmü bir kitap ama her köe banda göz krpan çocukluk hatralar yazara rahat vermemi. O da Manisa’da çok farkl bir zamanda ve skntl artlarda geçen çocukluunu da bu esere dâhil etmi. Örnein caddeye ismini veren Kenzî Hasan Dede, 17. asrn ikinci yarsnda yaam mutasavvf air ve bestekârlardan. Camisi, türbesi, tekkesi mevcut iken bugün sadece caddeye ismini veren tabelas kalm.
Yine de yazar her eye ramen çocukluuna dair güzel eyler hatrlar: “Çocukluum aclara ve yoklua ramen çok güzel geçti. Neyimiz yoktu ki? Kuyumuz vard, yaz boyunca buz gibi souk suyunu içerdik. Kuyu banda kocaman çnarmz vard, gölgesinde oturup dama oynar, dallarna salncak kurardk. (…) Geceleri içimize korku salan hayalî bir Hayt Dedemiz, duvarlar yklm eski harap mezarlmz ve türbesinde yatarken bizi efkat ve merhametle kucaklayan evliyamz Aynî Ali Sultanmz vard. Kn coup seller gibi akarak yer yer yklm, eski muazzam duvarlarnn dibini biraz daha oyup deviren, yazn kuruyan bir deremiz, Fatih’in ehzade iken üstünden geçtii, kemerli ta köprümüz vard. (…)” (s.58)
Yûnus sen bu dünyaya niye geldin?
Her eye ramen hayat devam edip giderken lisede öretmeni Nazik Erik onun dünyasnda ilk kvlcm ateleyen kii olacaktr. Snfa henüz yeni tand Sâmiha Hanm’n stanbul Geceleri isimli kitabndan pasajlar okur ve ne anladklarn sorar. Sonra ard sra sorularn cevaplar ve hayal âleminin da vurumu kompozisyonlar istenir talebelerden. Bir teneffüste Nazik Erik, kitabn yazar olan genç talebeye can yakc soruyu sorar: “Sen niye yaratldn?” Yani sanki “Yûnus sen bu dünyaya niye geldin?” der gibidir öretmen…
Ardndan yeni okumalar; Sâmiha Hanm’a ve eserine daha yakn bir duru. Sonrasnda onu kuatan Kenan Rfaî gibi bir müridi tanma. Yazar lise yllarnda bu iklimle kuanm ve tabir-i dierle uçurumun kenarndan kurtulmu iken Manisa’ya bu hal üzere veda zaman gelir. stanbul’a üniversite okumak üzere yola çklr ama yazar için esas mektep Sâmiha Hanm’a hizmetle geçen onlarca yldr. Güzel Sanatlar Akademisi ile Teknik Üniversite’nin Mimarlk bölümüne kaydolur. Herkesin “açkta kalrsn, kazanamazsn” hitaplarna maruz kalan yazar, ruhunda sanat gibi, resim gibi aça vuran duygularn/ifadelerini ancak buralarda dindirecektir. Kitabn sayfalar arasnda önemli bir ayrntya da gözlerimiz taklyor. Yazar, Kenan Rifai ve Yirminci Asrda Müslümanlk kitabn okuduu yaz tatilinde Kenan Rifai’nin resmini çizmeye niyetlenir ve namaz esnasnda lo bir k altnda çekilmi fotorafn resmeder. Öyle ki resmi görenler, “Yaptnz o resimde Kenan Rifai Hazretleri bütün ruhaniyeti ile tecessüm etmi” cümlesini söylemekten kendilerini alamazlar.
Huzurun eiinde: Sâmihâ Ayverdi ile ilk karlama
Nihayet yazarn Sâmiha Ayverdi ile ilk karlamas “Huzurda” balyla anlatlm. lk karlama esnasnda Sâmiha Hanm’n evinde asl duran tâlik levhada unlar yazldr:
“Mazhar- feyz olamaz dümiyecek hâke nebat/ Mütevaz olan rahmet-i Rahman büyütür”
Öyle ki bu beyitler sanki o son devire mührünü vurmu bir büyük mütefekkir, hanmefendi Sâmiha Ayverdi’yi anlatyor. Nazik Hanm’n da referansyla kapsn çalan bu gence büyük bir ilgi ve alaka gösteren Sâmiha Ayverdi, yazarn okul tercihini, neler yaptn konutuu scak geçen bu görümede çok önemli, nasihat da diyebileceimiz önemli mesajlar da vermitir: “Bugün millet olarak büyük tehlikelerle kar karyayz. Bunlardan birincisi ve en mühimi cehaletimiz ve bilgisizliimiz. Dinimizi bilmiyoruz, tarihimizi bilmiyoruz, kendi kültürümüzü bilmiyoruz. ngiliz mütefekkiri A. Huxley, ‘biz terakkiyi hep ilerde zannediyoruz; hiç dönüp geriye bakmyoruz’ diyor. Biz büyük bir yangndan çkm gibiyiz, maziye ait neyi kurtarabilirsek kârdr. kinci tehlike Hristiyanlk. Tarih Haçl Seferlerinin sekiz kere yapldn ve Nibolu’da nihayete erdiini kaydeder. Amma hâlâ Haçl Seferleri baka ekiller, baka vastalarla devam ediyor. slâm âlemi, bilhassa Türkiye bu zihniyetle yaplan propagandalarn tesiri altnda. Üçüncüsü Komünizm. Halkmz asrlardr dümanmz olan Rus’u tanyor. Adn deitirip ister Sovyet desin ister sosyalist, onun kim olduunu biliyor. Dördüncüsü ve en tehlikelisi ise yahudiler ve onlarn ua masonlar. Onlarn ne olduunu kimse bilmiyor.” (s.88)
Böylesine geni bir yelpazede devam eden ilk görüme müspet ekilde neticelenmitir. Yazar bütün bu hayranln, “Bir kez yüzün gören kii ömrünce hiç unutmaya” diye ifade ediyor. Sâmiha Ayverdi’yle balayan bu yaknlk O’nun çevresi, sohbet meclisleri ve yakn çevresine de yakn olmak demektir. Yazar bütün bu özel zaman dilimlerini bizzat yaam ve hatratn ilerleyen sayfalarnda zikretmi. Yine hatratn ilerleyen sayfalarnda Mevlevi kyafetleri içerisinde kitabn yazarn görüyoruz. eb-i Arus’larn önemli isimlerinden birisi de semazen olan Özcan Ergiydiren’dir. Hatta bu haliyle 1958 ylnda Abdülbaki Gölpnarl’nn da dikkatini çekmi ve takdirini kazanmtr. Ayrca kimler yoktur ki bu fotoraf karesinde: eyh zzi, eyh Rait, Yusuf Ömürlü, Dinçer Dalklç, Zeki Ermumcu, Erhan Altnta, Mehmet Dede, Cahit Gözkan, Halil Can, Kazm Büyükaksoy, Cemalettin Server, v.d.
Hatralarn deryasndan katreler
Ömrünün son demlerine kadar yannda ve meclislerinde bulunan yazar, Sâmiha Hanm’n söyledii çok önemli sözleri de kayt altna alm:
“1988 ylnda oturma odasnda, huzurundaym. Herhangi bir giri yapmadan öyle dedi: ‘ki ey var ki çok gücüme gidiyor; birisi okumuyorlar; dieri biz siyaset istemiyoruz, dinî sohbet istiyoruz, diyorlar. Peygamberden de mi örnek almyorlar?’ (s.381)
Yaratl itibaryla neeli, talebelerinin derdini dert edinen, bu yolda kendini dahi unutan Sâmiha Hanm için, yazar, u beyitlerin onu anlattn ifade eder: “Bâis-i ekvâ bize derd-i umûmidir Kemâl/ Kendi derdi gönlümün billâh gelmez yâdma”
Özcan Bey, yine bir yerde öyle der: “Merkez Efendi’ye kendilerini ziyarete gittiimizde, türbe kapsnn önünden geçerken bir an durup ayan mühürleyerek niyaz etmi, sonra bana dönüp öyle demiti:
-Kendileri, ‘mihrab önünden geçerken niyaz etmeyi ihmâl etmeyiniz’, buyurmulard.
Not defterine 1948 tarihiyle öyle yazm, niyazma niyaz ile mukabele ederek: “Sen bende cemiyet-ül cem’in âfitabn gördüün için niyaz ediyorsun. Ben sende kendimi gördüüm için niyaz ediyorum. (…) Ban topraa koyuyorsun, öyle diye ki: müridin nûru kalbimi akla zinde ettiine u toprak ahidim olsun diye.”(s.335-336)
Cihana deen bir hâyalin peinde bir ömür huzurla, edeple beklemi, nasiplenmi yazarn hatrat okunmay hak ediyor. Öyle ki siz de bir an için o tarih karelerinin içerisinde bir köede kemâl-i edeple oturan, sohbetlerden feyizlenmek isteyen bir talebe de olabiliyorsunuz.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
NOT: Vurgular bize âittir.
Yazar: Kâmil Büyüker |
06-07-10 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
