• ŞÂİRLER ve ŞİİRLER
  • NECİP FAZIL KISAKÜREK
  • Ârif Nihat ASYA
  • Yavuz Bülent BÂKİLER
  • MEHMET ÇINARLI
  • OSMAN BÜLENT MANAV
  • YÛNUS EMRE
  • YAHYA KEMÂL BEYATLI
  • BAHTİYAR VAHAPZÂDE
• SESLİ ŞİİRLER
• RAMAZAN ŞİİRLERİ
• MUHTELİF ŞÂİRLER VE ŞİİRLER
• MEKTEP (Talebe Şiirleri)

• TEFEKKÜR
  • İNSAN VE TEFEKKÜR
• İKTİBAS (Alıntı Yazılar)
  • ÂKİF EMRE
  • Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazılar
  • ÇARPIK VAZİYETLER
• ŞUUR YAZILARI
• KÜLTÜR ve MEDENİYET
• ŞU GİDENLER (Tasavvuf Büyüklerinden Levhalar)
• MAÂRİF (Eğitimle İlgili Yazılar)
• GEÇERKEN UĞRAYAN YAZARLAR
• MEKTEP (Talebe Yazıları)
• EDEBİYAT
  • YAZI VE YAZMAK ÜZERİNE
  • OKUMAK
  • TENKİD
  • UNUTULMAYANLAR
• HİKÂYE
• HUKUK HİKÂYELERİ
• DİL KALESİ
• USTALARDAN
  • AHMET HÂŞİM
• MEDYADAN
• TÂRİH
  • TÂRİHE BAKIŞ
  • DÜNDEN BU GÜNE
  • İSLÂM TÂRİHİNDEN
  • TÂRİHİN ARA SOKAKLARI
• -İZMLERE DÂİR
• DÜNYADA NELER OLUYOR
  • İSLÂM ÂLEMİ
  • AVRUPA
  • AMERİKA
  • UZAK DOĞU
• SÖZ OLA
  • ÖZLÜ SÖZLER DAĞARCIĞI
• SANAT
  • ŞEHİR ve MÎMÂRÎ
  • DÜNYA BİR OYUN- Sinema
• TASAVVUF
  • TASAVVUFA DÂİR
  • TASAVVUF VE TARÎKATLAR
• RAMAZAN- ORUÇ- İNSAN
• KISSADAN HİSSE
• ÎMAN VE İSLÂM
• MÜLÂKÂT
• AKTÜALİTE
• PORTRELER
• YAKARIŞLAR
• KADIN VE ÂİLE
• CEMİL MERİÇ'TEN SEÇMELER
• DARBE İZLERİ

• GÖLGELER (Resimler)
• VİDEOLAR
  • İbretli Videolar
  • Seçme İlâhîler
  • İçinde Gibi Geziniz
  • Gülümseten Videolar

          
Günümüz Türkçesinde en sık kullanılan sözlerden biri: tüm.
Aşağıdakine benzer cümleler herkesin ağzında:

“Onu tüm gün kütüphânede bekledim.”
"Tüm halkımız davetlidir."
“Tüm insanlar kardeştir...”

"Tüm" Ne Demek?

Türkçede “tüm” kelimesi yerinden oynatılan, dümeni kırdırılan ve başka yere oturtulan kelimelerden…

Dîvânü Lügaati’t-Türk’te “tüm” kelimesi “at donlarında düz renk.” diye izah edilmiş. Yine TDK tarafından hazırlanan Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü’ne göre “tüm” kelimesi “küme” manasına gelmekte, 15. asır şairlerinden Lârendî’ye ait şu beyit buna örnek gösterilmektedir:

Yörüdüler olup bir nûrdan tüm
Meh idi sanki dilber bunlar encüm

Kaamus-ı Türkî “tüm” kelimesi hakkında şu açıklamayı yapıyor:

tüm. [is. Türkî-i kadîm = tim: kubbeli şey] yumru, top şey, tomalak

TDK tarafından hazırlanan Derleme Sözlüğü’ne göre ülkemizin bazı yörelerinde “tüm” kelimesi iki ayrı manaya gelmekte:

1. tepe, tümsek  2. saf, bön

Türkçede “tüm” kelimesinin hangi manalara geldiği bu bilgilerden anlaşılıyor.

Anlaşılmayan şey, “tüm”ün ne zaman ve nasıl “bütün”ün yerine geçtiği, daha doğrusu, “bütün” manasını ne zaman kazandığıdır. Bunu cevabını TDK’nin 1935 tarihli TÜRKÇEDEN OSMANLICAYA CEP KILAVUZU’nda buluyoruz. Bu kılavuzda “tüm” kelimesine yüklenen yepyeni manalar şunlar:

Tüm: 1. Tamam  2. Kül = Le tout.

Bir de diğer Türk lehçelerine bakalım, acaba onlar ne diyor?

Ahmet Yesevî Üniversitesi tarafından hazırlanan Türk Lehçeleri Sözlüğü’ne göre bizim “tüm” dediğimiz şeye Azerî, Başkurt, Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar, Türkmen ve Uygur lehçelerinde “bütün” deniyor. Bunun hâricinde kullanılan bir iki kelime daha var ama “tüm” diye bir şey yok… Onların kullandığı “bütün” kelimesi elbette bizim de kullandığımız bir kelime(ydi)… Ama bu gidişle bizim olmaktan çıkacak… Bilmem dikkatinizi çekiyor mu, artık “bütün”ü bütün bütün terk edip onun yerine “tüm” demeye başladık.

Hâsılı, TDK’nin “tamam- kül” kelimelerini öldürmek için çıkardığı “tüm” sözü “tamam”ın zayıflamasına, “küll”ün ölmesine yol açtı. Ama cinâyet listesinde olmamasına ve Arapça olmak gibi bir suçu da bulunmamasına rağmen “bütün” de tehlikede…

Bununla kalsa gene iyi fakat bu “tüm” var ya, gözünü başka masumlara da dikti: cümle, hep, hepsi…

Bu “tüm” artık “tümör” oldu; dilimizin bedenine musallat olup onu kemirmeye başladı.

Ama günahını almayalım…

Tek o değil ki… (Diğerleri ayrı birer mevzu…)

Yukarıda yazdıklarımızın özü şu:

“Bütün” varken onun yerine “tüm” demek Türkçeye kasden veya bilmeden zarar vermektir.

Bizden söylemesi…