Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TEFEKKÜR / ÝNSAN VE TEFEKKÜR | Okunma Says: 3668 |
Genel dorular vardr. Mesela ahlâkî alanda unlar sayabiliriz: Dürüst olun, hiç yalan söylemeyin, insanlara zarar vermeyin ve yardmc olun, hak ettiiniz kadarn isteyin ve bakalarnn haklarna sayg gösterin...
Bunlar genellikle her din, her ahlâk felsefesi kabul eder, her insan bilir. Öyleyse niçin gerektii gibi uygulanmyor?
Demek ki baz dorular bilmek onlarn uygulanmasna ve benimsenmesine yetmiyor. (Yetseydi “mufassal” teblie muhtaç görülmezdik.)
Nihaî dorularn ardnda baka dorular var. Önemli deer ölçüleriyle ve hükümleriyle ilgili olan o dorular aklnzla ve yüreinizle bilip benimsemezseniz, nihaî verileri yaayp uygulayamazsnz. “Hayat nedir, insan nedir, niçin yayoruz, nereye gidiyoruz?” konularnda bolua bakan bir insan “sev!” demekle sevebilir mi? “Zarar verme, yardmc ol, dürüstlükten ayrlma” demekle ideal insan haline gelebilir mi? Daha dorusu o yolda mesafeler alan bir gelimi insan olabilir mi?
Genel ve ortak dorularn özetini bilmeyen yok. Her vesileyle her yerde hem de tekraren öretiliyor. Fakat hayatn gerçek aknda o dorularn uygulandn ve yaandn göremiyorsunuz. Demek ki ihmal edilen ve eksik braklan bir eyler söz konusu.
nsann önünde müahhas bir inan ve düünü zarureti var: Ölüm! Hiç okuma, düünme, ama bunu ister istemez düüneceksin. Hayvan, ölümü içgüdüleriyle karlar: Ürker, kaçmak ister; tehlike geçince, o içgüdüsel tepkiyi takiben, yine eski dengesiyle eskisi gibi devam eder. Ruhuyla, aklyla, iradesiyle, uuruyla farkl olan insann böyle bir ans yok. O, düünmek zorunda! “Nereye gidiyorum, niçin geldim, hayatn mânâs nedir?” sorularn sormak durumunda.
fade etmeyi bilsin bilmesin, her insan bir hayat görüüne mesned tekil eden baz deer ölçülerine inanmak meselesiyle kar karyadr. Bu meseleyi bir biçimde halledecektir. Okuma-yazma bilmese de böyledir, felsefe profesörü olsa da. Ftrat ve hayat bunu sizin önünüze koyar. Annenizi, babanz, kardeinizi, yavrunuzu seviyorsunuz; hayat seviyorsunuz; ama ölüm de var! Hadi düünme bakalm!
Tevhid bir inantr; fakat “düüncenin yolunu açarak inandran” bir inantr. Tevhide inanarak sadece borcunuzu ödüyor deilsiniz, bir hazinenin kaplarn açyorsunuz. Tevhide muhtaç olan sizsiniz, sizi yaratan deil. Birilerini seviyorsun, lâkin tevhidden uzaksn. O sevgi sevgi deil ki! htiyaç hissetmektir, o! Bir nevi bencilliktir. Bakalarn seven baka birileri, acmasz rekabetlere sürükler seni. Zulüm dourur o çeit sevgiler! Kiileri nefsaniyet yumruu haline dönütürür... Tevhid uuru domadan sevginin hakikatine ve asliyetine varmak mümkün deildir.
“Önce birilerinden tasn, sonra dierlerine de sra gelecek” mant, nesilleri ta gibi, kum gibi, mcr gibi bir “dolgu maddesi” olarak kullanma mantdr. Ya farkllklar yok etmeye çalacak, ya da o farkllklar bir dengeye kavuturma lüzumunu hiç hatrlamayacak. Ortas yok, lehine ve aleyhine olanlar bilemeyen, kendi kendine zulmettiini de bilmez. Aslnda, “ne istiyorsak o verilse” bize ceza olarak yeter! Tevhid uurundan mahrum dileklerin kabul görmemesi bizim lehimizedir! Baz dualarmzn bedduadan fark m var?!
Tevhidin fikrî yönünde, küllî-terkibî ihata uuru var... “nan da bu i bitsin” deil inan da açlsn, aydnlansn, balasn! Gerçek yolculuun, “düünerek yaama” yolculuun balasn. Tekamül ve mutluluk yolculuun balasn... Her vesileyle tekrarlanan tefekkür vurgusunun hikmeti budur: Düünmeyen yaayamaz. Düünerek mi deiiyorsun, sürüklenerek mi? “Deiimden yana olmak” bir kuru laftr. Yozlama da deimek saylr. Düünerek yayorsan, tekâmül yolundasn ve sahiden yayorsun demektir. te o zaman sevmeyi bilirsin, sevgiyi bilirsin. Sevgisiz yürüyüün ve yaayn kemâli yok. Korkuyla, menfaatle, nefsanî kâr-zarar hesaplaryla bir yere varlmaz. Topaç gibi dönersin olduun yerde; birtakm hayaller gördükten sonra da hem pilin biter, hem umutlarn. Balangç noktasnda kalmak, balayamamaktr. Yaamak, “hayatta ve balangç noktasnda” kalmak deildir.
Yaamadan yalanan o kadar çok insan var ki!
Birkaç kelime:
mufassal: Ayrntl.
tebli: Duyurma, bildirme, iletme.
nihaî: Sona âit.
müahhas: Be duyu ile bilinebilen; somut.
küllî: Bütün, tamam.
terkip: Bileim; sentez.
ihâta: Çerçevesi içine almak, kuatmak.
Yazar: Ahmed Selim |
30-07-10 |
||
| E mail: ethem92@mynet.com | Tweet | ||
 |
 |
||
