Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / RAMAZAN- ORUÇ- ÝNSAN | Okunma Says: 3613 |
ftar: Bir kazanç âyini!
ftar, oruçlu bir kimsenin orucunu “açmas”dr; “uzunlamasna yarmak” anlamdaki “f-t-r” kökünden türetilmitir.
“Ftrat” kelimesinin de ayn kökten türetiliine yaslanlarak, insann hilkatine ilikin kulluk, nefis ve terbiyesi, açlk, tokluk, Rezzak, rzklanan, raz olan ve olunan, zaman, an kelimeleri çevresinde bir dizi imge üretmemiz mümkündür…
Sahur, niyetlenmek, imsak, mühlet, teravih, sadaka vb. “oruç (savm) merkezli” dier kavramlar da iftarla birlikte düünürsek bir imge denizine dalveririz ve görürüz ki, bizim oruç ibadetimiz, Batllarn rite, ritual (dini merasim, ayine ait, dini ayin ve merasim) kelimeleriyle kastettiklerinin fevkinde bir inanma ve yaama biçiminin öz-eti’dir.
imdi idrak ettiimiz Ramazan aynn birinci gününden beri izliyor ve görüyorum ki, televizyonlarda sürdürülen “en çok izlenen iftar programn yapma yarmas”yla, gemi azya alm gda reklamlaryla, cami avlularndaki dinî piknik taburlaryla oruç, tipik bir iftar faaliyetine indirgenmek üzeredir.
ftarn, tpk Foucault’nun “Temsil edilen ey, temsilin kendisinin dna düer” söyleyiindeki gibi, oruçla balants kesilip, onun otuz günlük bir dinî karnavaln ad olarak pazarn ve adna reklamc denilen pazar tellâllarnn “kazanç ayini”ne dönümesine ramak kalmtr.
Yukarda zengin imgelerimizin kayna olarak zikrettiimiz oruç ibadetine mahsus kavramlar birer “reklam tool’ü” olarak, asl anlamlarnn (temsillerinin) dnda tüketimin diline aktarlmakta, dolaysyla dünyeviletirilmekte, daha net bir söyleyile sekülerize edilmektedir.
Örnein:
Bir markann NYET, kalitesini bizlere ispat etmektir.
Bizim FTAR VAKTmiz, bir markann FTHAR VAKT’dir.
ftar zaman, bir marka için ÇORBA ZAMANIdr; oruç tutanlar da birer ÇORBACI olarak o markann hizmetkârlardr.
Bir yourdun açlmas dedenin, bir peynir kalbnn kesilmesi ninenin, eller üstünde tutulan tavadaki sucua ekmein banlmas babann, bir ayrann çalkalanmas annenin, kaarl ekmein srl bir çocuun FTAR AÇMA BÇMdir.
ftarda tatl sohbetlerle sofra keyfini zenginletirmenin yolu bilmem kaç adet MUCZE KAPAK getirene verilecek olan bilmek kaç litrelik içecekle mümkündür.
Bir markann düdüklüsü, çaydanl, cezvesi FTAR EKB, tost makinas, dier çaydanl SAHUR EKB’dir.
ftarda HOGELDN RAMAZAN yazsnn “bir göreni” olabilmek için, çocuklarn bir markann ürünlerini bir yerlerden kapp getirmeleri ve devasa sofray onlarla donatmalar gerekir.
Sultan ve açs bir Amerikan markasna mahsus HURMALI FTAR MENÜSÜnün soytarlardr.
Bunlardan bakldnda, oruç ibadetimizin, pazar tarafndan rite, ritual kelimelerinin anlamyla eitlenmek üzere olduunu görmemek mümkün deildir. Orucun tamamlanma vakti olan iftar, daha çok sayda (ilk planda gdann kendisini de deil, dorudan) gda markasn tknmann “vakti” olarak, ritüel yöneticileri (reklamclar) tarafndan kutsanm olmaktadr.
Tüketimle eletirilen kutsal, dönemsel bir mübadelenin anahtar kavramna dönüerek, dorudan pazarn nesnesi olmakta, dolaysyla “deeri” de kazanç amaçl olarak tedavüle sokulabilirliiyle ölçülür bir hale gelmektedir.
Eer oruç ibadetimizle ilgili gidiat böyle olacaksa (ki, kapitalizmin sistemletirdii kazanç ehvetinin bugünden yarna deimeyecei, bilakis gün geçtikçe daha da artaca aikardr), sözde laiklerin, Ramazan aynda büyük art(!) gösteren dinsel faaliyetlerden(!) korkmalar, bunlardan olumsuz yönde üphe duymalar son derece anlamszdr.
Anlamszdr çünkü, kutsal deerlerin bir pazar nesnesine dönümesi laikle(tiril)menin ta kendisidir.
Eer oruç ibadeti cümlesinden, zühd tavsiye ediliyor olsayd, mevcut televizyon programlarna, gda reklamlarna para harcanmamas, o paralarn yoksullara datlmas isteniliyor olsayd ite o zaman laikler söz konusu korkularnda hakl olurlard.
Oysa ki, durum açktr: ftar vaktinde daha fazla tüketmek için dinlisi, dinsizi, laiki, anti-laiki, üreticisi, taycs, stokçusu, bakkal, marketi, reklamcs, yapmcs, spikeri, iir soytars, alatan hocas, hislendirici alimi, grafikeri, matbaacs, gazetecisi, radyocusu… seferber olmutur.
in en kötü yan, yukardaki cümlemizden de anlalaca üzere bu seferberlikte kimin niyetinin sahih, kimin niyetinin istiskal etmek olduunu belirlemenin de artk çok zorlam olmasdr.
Çünkü bu seferberlikte geriye çekilmek, meydan “ötekilere” brakmak anlamna gelmektedir.
Gerçek “öteki” olanlarsa, kukusuz Allah’n rzasn kazanmak için oruç tutanlar; iftar vaktinde kurumu dudaklarn Rablerinin suyu ile slatarak, nimet olarak verilmi bir dilim ekmei yerlerken, idrak ettikleri bu mübarek zamanda Furkan’n kelimelerini zikirle çoaltanlardr.
Yazar: Ömer Lekesiz |
16-08-10 |
||
| E mail: edebistan.com | Tweet | ||
 |
 |
||
