Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / KÜLTÜR ve MEDENÝYET | Okunma Says: 3548 |
Üç slâm'dan hangisi?
slam dünyas yakn tarihinden getirdii problemlerin almas düüncesiyle sosyo-politik sistemi revizyona uratmak zorunda kalrken, d dünyadan alacaklar konusunda eletirel ve seçici olmas zorunludur.
Geçen yüzyl boyunca sadece verili sistemin deil, hayatn da dna atlmak istenen Müslümanlarn mevcut kurumsal yaplara (iktisat, siyaset, eitim, kültür, sanat vb.) katlmas "bir fayda" salasa bile -ki çou zaman katlmlar zorunludur- nasl, nereye kadar ve ne için katlmas gerekir gibi sorular önemsenmeyecek olursa, zamanla telafisi güç zararlara yol açabilir; Müslümanlarn slam'la ilikileri sadece içi bo kültürel bir ilikiden ibaret kalr.
"Hayata dönelim" derken farknda olmakszn "sisteme katlr ve verili dünyann kimlii ve görüntüsü slam olan bir parças durumuna düebiliriz". Bunun iki mahzurundan biri, belli bir ulus devlet içindeki sorunlarla urarken sanki slam dünyasndan ve slam ümmetinden ayr, özerk ve kendi bana var olmas mümkün olan bir fenomene inanmak, slamiyet'i bir ulus devletin corafi, iktisadi ve siyasi meselelerine indirgemek; dieri, buna bal olarak slamiyet'i dünyeviletirmek, maddiletirmek ve ulusallatrmak.
Bu tutum bizi ister rakibimiz, ister hedefimiz olan modern dünya karsnda iki ana tutumdan birini benimsemeye götürebilir: Bunlar da "Çatmac slam" veya "Uyumlu slam" diyebileceimiz salksz tutumlardr. "Çatma" ve "uyum", her ikisi birbirine aykr görünse bile, gerçekte bir ve ayndrlar. Her ikisi verili dünyay -moderniteyi- elde edilmesi gereken doru, meru, zorunlu ve "slamiletirilebilir bir deerler bütünü" olarak alglamaktadrlar. Bat'ya kar askerî, teknolojik, ekonomik, bilimsel ve siyasi alanlarda meydan okumay esas alan "ran'n slamc radikalleri" ile büyük dünya sisteminin bir alt parças olunarak askerî, teknolojik, ekonomik, bilimsel ve siyasi bir güç olunabileceini savunan "Malezya'nn uzlamac slamclar" arasnda sadece form ve yöntem fark vardr, mahiyet fark yoktur.
Oysa beeriyetin sorunu bizatihi söz konusu alanlarda güç temerküzünü esas alan "modern dünyann almas" sorunudur. Bir dinden, hele bu "Ed-Din olan slam"dan beklenen, kendini rakibine bakp tanmlamas, ona benzemesi ve onun araç ve yöntemlerini kullanmas deil, tam aksine kendine özgü hedefleri, meru araçlar ve yöntemleriyle yeni bir dünyann ufuklarna iaret etmek olmaldr. Hristiyanlk, ilk üç yüz senesinde büyük aclar çekti, ama onu ezen Roma'y taklit etti, sonra Romalam bir kilise olarak tarih sahnesine çkt. slam ayn trajik tecrübeyi yaamamaldr. u halde modern dünya üzerinde iyi niyetle çeitli düünceler gelitiren Müslümanlarn hedeflerini, hatt- hareketlerini ve araçlarn belirginletirmeleri öncelikli bir konudur. Bu açdan Müslümanlarn,
1. Birey'in ölümüne tank olduktan sonra insann yeniden insanlamas ve özgürlemesi,
2. Dünyevileme ile birlikte anlam ve amaç kaybna urayan hayatn hangi sahici anlam ve amaçlara göre yaanmas,
3. nsan ile tabiat ve insan ile canl hayat arasnda ba gösteren çatmann son bulmas,
4. Bir arada yaama isteini, tecrübe ve yeteneini kaybetmekte olan insana yeni bir örgütlenme modelinin, yeni bir yaama sanatnn önerilmesi gibi konularda belirgin tekliflerde bulunmalar gerekir.
Hiç kukusuz alacak ey modernlik ve onun temel varsaymlar olan "bireycilik, dünyevileme ve ulus devlet formu"dur. Bunu akn/müteal olana dönerek gerçekletirmek mümkündür, yoksa modern dünyay taklit ederek ve tekrar ederek deil.
Müslümanlar, ister "Çatmac slam" ister "Uyumlu slam"a mensup olsunlar, slam adna bireyi var edemezler; dinin lahi/akn, batni/içkin ve uhrevi/öte boyutlarn görmezlikten gelip dünyevi hayat düzenlemeye kalkamazlar ve ümmet gerçeini göz ard edip sadece içinde yaadklar ulusal snrlar dahilindeki sorunlarla bouamazlar.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
NOT: Vurgular bize âittir. (Dorulu)
Yazar: Ali Bulaç |
25-09-10 |
||
| E mail: zaman.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
