
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 2513 |
Ahmet Rfat Çalka, Birinci Meclis'in Adliye vekili. Henüz 27 yandayken Kayseri Belediye reislii yapm, 33 yanda da Kayseri vekili olarak ilk Meclis'te bulunmu; mecliste "kader" onu "kinci grup" saflarna sürükleyince, ikinci meclise seçilememi. Çoumuzun bilmedii bu garip hikâye böyle balyor.
Ahmet Rfat Bey'in hâtralar, olu Hurit Çalka tarafndan 1992 ylnda, kendi gayretleriyle yaynland; basld matbaann ad yok. Kitab bilen de yok. nternette sadece Taraf'ta Aye Hür'ün yazd bir yaz kapsamnda ad geçiyor. Bir nevi mâlum meçhûl!
Kitapta, Çalka'nn kendi kaleminden çkan metinlerle tesadüfen ve keyfe mâ-yeâ karlayoruz desek yeridir. Oul Hurit Çalka, hâtrâtn lüzum görmedii yerlerini yayndan çkarm; uygun gördüü yerlerde babasnn davranlarn izah eden, savunan notlar ilâve etmi ama bu haliyle bile yine de çok önemli bir kaynak saylr. Eer Hurit Bey veya onun vârisleri yayorsa, bu kaydadeer eserin ilmî usûllere göre yeniden yaynlanmas ve bu esnada krpnt-kesintiye yer verilmeden aslî imlâsna riayet edilmesini, yakn tarihimiz adna kendilerinden hasseten ve önemle ricâ ederiz.
Ahmet Rfat Bey, devrin tâbiriyle siyaseten "menkup" (Gözden dümü, ikbâli kararm) hale geldikten sonra resmî görev kabul etmeyerek memleketi Kayseri'ye çekiliyor ve hayatnn hatâsn yapyor; zira resmi göreve isteksizlik, gizli niyet ve fesat peinde olduunun karînesi sanlacaktr. Hayli zaman sessiz ve isiz kaldktan sonra 1927'de Bünyan ilçesinde ortaklaryla beraber bir yün iplik fabrikas kurmaya teebbüs ediyor; bu fabrikann hisseleri zamanla Sümerbank tarafndan satn alnyor fakat Rfat Bey fabrika müdürü olarak görevinde kalyor ve istemeden de olsa devlet memuru statüsüne geçiyor.
1934 ylnda Atatürk'ün Kayseri ziyareti esnasnda akam sofrasnda Bünyan fabrikas ve Rfat Bey konusu gündeme gelince sofradakilerin ifadesine göre Atatürk, Rfat Bey'in mecliste kendisine muhalefet edenlerden olduunu belirterek "Defedin" meâlinde bir emir veriyor. Ertesi gün Kayseri valisi Nazmi Toker, Rfat Bey'i makamna çartyor, fabrikadaki görevine ilaveten Kzlay Bakanlndan da istifa ettiine dair bir kât imzalattktan sonra yazy alelacele istasyona yetitirip, emrin yerine getirildii tekmilini veriyor.
Olu Hurit Bey, her ne kadar babasyla Atatürk arasndaki iyi ilikileri savunmak gibi bir tutum içinde olsa da o günleri öyle anlatyor: "O günlerde babamn ciddi ekilde hayatndan endie ettiini ve baz dostlarnn uyars ile Cumhurbakanl genel sekreterliine 'Cezam kâfi görün' anlamnda bir mektup yolladn anmsyorum. Bu olayn ertesi gününden balayarak önemli baz tarihi belge ve notlarn yakm olduu da hatrladklarm arasndadr (s.163)."
Ne var ki hikâye burada bitmiyor: 1938'e kadar Rfat Bey, Kayseri Vilayeti ve polisinin scak (!) ilgisine mazhar kalyor. Bu arada 3,5 yl önce ayrld fabrikann 9 bin liralk emlâk vergisi için adresine haciz memuru yollanyor; o tarihte lise talebesi olan olu Hurit'in Kayseri meydanndaki Atatürk heykelini müzeye kaldracana dair iftiralarla yüzyüze geliyor. Talas'taki evine, Erzincan felaketzedelerinin iskân adna el konuluyor, vs, vs...
1 Austos 1937'de öyle yazyor defterine Ahmet Rfat Bey: "Hergün nefsime kar biraz alçalyorum, küçülüyorum. Bakalm bu durum mezarn çukuruna kadar sürecek mi? erefli ölüm: Neredesin? Çocuklarm yetitirme sorumluluu üzerimde olmasa!.." Neydi acaba Rfat Bey'e erefli ölümü özlettirecek bask ortam?
Ahmet Rfat Bey 1962'de vefat edene kadar siyasetle hiç ilgilenmemi bile; aradan geçen 50 sene, itibarnn iadesi için artk kâfi deil midir aziz Kayserililer?
Yazar: A.Turan Alkan |
27-10-10 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||