Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 2217 |
kinci Abdülhamid 'in sk tedbirlerini baz memurlarn hainlii deldi.
Akka’nn eski Umum Müdürü Nabluslu Muhammed Tevfik, Bihke’nin eski Reji Müdürü Muhammed Said ve Bihke’ye bal Bihar Nahiye Müdürü Beyrutlu Suphi Efendiler’in raporu, Filistin topraklarnn rüvet ve para hrsyla Yahudiler’e gittiini ispatlyor.
Yahudilerin, Filistin'e yönelik yerleme, yurt ve bamsz ülke kurma operasyonlar Temmuz 1882'lerde resmen balamtr. Önceleri Batl Yahudi zenginlerin Filistin'den para ile Yahudiler için Osmanl'dan toprak satn alma giriimleri ile balayan bu operasyonlar, siyonizmin lideri Theodor Herzl'in 1896-1902 yllar aras tam be defa stanbul'u ziyaret ederek amacna ulamak için yapt giriimlerle yeni bir boyut kazanmt.1 II. Abdülhamid Theodor Herzl'in her teklifini -vaat ettii para ve medya desteine ramen- kesin bir dille reddetmi, padiah, arkada Newlinski aracl ile Theodor Herzl'e u ültimatomu göndermiti:
''Eer Bay Herzl, senin arkadan ise ona söyle, bu meselede ikinci bir adm atmasn. Ben bir kar dahi olsa toprak satmam. Zira bu vatan bana deil, milletime aittir. Milletim bu vatan kanlaryla mahsüldar klmlardr. o bizden ayrlp uzaklamadan, tekrar kanlarmzla örteriz. Benim, Suriye ve Filistin alaylarmn askerleri birer birer Plevne'de ehit dümülerdir. Bir tanesi bile geri dönmemek üzere hepsi muharebe meydannda kalmlardr. Devlet-i Aliyye bana ait deil, Türk milletinindir. Ben onun hiç bir parçasn veremem. Brakalm Musevi'ler milyonlarn saklasnlar; benim imparatorluum parçaland zaman Filistin 'i karlksz ele geçirebilirler.Fakat yalnz bizim cesetlerimiz parçalanarak, bu ülke taksim edilebilir. Ben, canl bir beden üzerinde ameliyat yaplmasna asla müsaade edemem.” 2
“Filistin’i Satmayz.”
Fakat buna ramen bugün 0lduu gibi dün de Yahudiler Avrupa'da ''Ermeni Meselesi''nde Türkiye'yi destekleyecek, Osmanl'nn Avrupa'daki borçlarn ödeme giriiminde bulunanacak, hatta 30 milyon sterlini bulan tüm Osmanl borçlarn Filistin'e karlk tasfiye etme ve ödeme giriiminde bulunacaklard. Hiç 0lmazsa Hayfa dahil Akka sanca kendilerine verilmeliydi. Fakat Osmanl yetkilileri, buna karlk, Yahudi giriimcilere ekonomik baz imtiyazlar verebileceklerini, ama asla Filistin'i vermeyeceklerini söylüyorlard.
Washington'daki Osmanl Büyükelçisi Ali Ferruh Bey, 24 Nisan 1899'da bir Amerikan gazetesine verdii demeçte "Ceplerimize milyonlarca altn doldursalar; hükümetimiz Arap memleketlerinin hiç bir bölümünü satmak niyetinde deildir'' diyordu. Ali Ferruh Bey ayn beyanatnda, Filistin meselesinin ekonomik deil, siyasi bir mesele olduunu, bu nedenle de Maliye Nezareti'ni ilgilendirmediini söylemiti.3
Siyonistlere Tedbir
II. Abdülhamid, sadece Siyonistlerin teklifini reddetmekle kalmam, onlara kar Filistin'e yerlememeleri için etkin önlemler de almt. Bu nedenle de büyük güçler nezdinde diplomatik giriimlerde bulunulmu, Musevilerin Siyonistlemesini engellemeye çalm, Duhuliye Nizamlar hazrlatm, Siyonistlerin yabanc himaye elde etmelerini önlemek için çaba harcam ve Filistin'den Yahudilerin arazi satn almalarn yasaklamt.
Önce Alman mparatoru II. Wilhelm ile görüerek ona Herzl'in tasarsnn (Siyonizmin) ''Osmanl'nn toprak bütünlüü ve egemenlii'' prensibiyle badamad anlatlm, daha önce Siyonizme destek veren Almanya 1900'lerde bu tavrndan vazgeçmiti. Austos 1903'de Rus çileri Bakan Plehve, Dr. Herzl'e bir mektup yazarak, “Amac Filistin'de bamsz bir devlet kurmak olduu sürece Rus Hükümeti olarak Siyonizm'in arkasndayz'' diyordu. Ancak ksa bir süre sonra Rusya bu vaadini unutarak Siyonizmi desteklemekten vazgeçmemiti. Fransa Hükümeti, Filistin'i asrlardr göz diktii Suriye'nin içinde mütalaa ettiinden Siyonizme zaten kar idi. Ancak ngiltere ve ABD'de Siyonistlere büyük bir destek vard.
II. Abdülhamid, Amerika'da çok etkin olan Yahudi lobisini Siyonizmden vazgeçirebilmek için 1898'de Amerikal Müslümanlarn lideri Muhammed Webb aracl ile Amerikan Yahudilerinin lideri Richard Gottheil'e ulamay baarm, ona, ''Filistin'e Yahudi iskan'' emelinden vazgeçme çars yapmt, Osmanl devleti, özellikle Amerika ve Rusya'daki dindar ve reformcu Yahudi gruplarla temas kurmu, özellikle onlara, Filistin'de bamsz bir devlet kurulursa vatanda olduklar ve müreffeh yaadklar ABD ve Rusya gibi ülkelerde hereylerine el konulacan, kendilerinin hiç bir maddi imkan olmayan Filistin'e sürüleceklerini anlatmt, Özellikle ABD'de Siyonist Federasyonu'nun üye kaybetmesi bu giriimlerin etkili olduunu göstermektedir.
Bu arada hususan Filistin'e yerlemek isteyen Musevilerle ilgili de, Osmanl ülkesine girileri ve, yerlemelerini engelleyici ciddi önlemler alnmt. Önce; yurtdndaki Osmanl temsilciliklerine bir yaz göndererek, üpheli Musevilerin pasaportlarnn vize edilmemesi istenmiti, Avrupa'daki Siyonist faaliyetler yakndan izlendii için özellikle Hayfa ve Yafa limanlarnda Osmanl ülkesine giren kaçak Museviler kendilerini bekleyen Türk güvenlik güçlerince snrd ediliyordu, Ekim 1882'de Osmanl yönetimi, hac yapacaklar dnda tüm Musevilerin Filistin'e girmesini yasaklamt, Ancak baz Siyonistler, kendilerine hac süsü vererek Filistin'e yerlemeyi baarmlard.
Dahiliye Nezareti, 1884'de hac dahi olsalar vizesiz Yahudilerin Filistin'e girmesini yasaklamt. 1887 ilkbaharnda Filistin'i ziyaret edecek Yahudi haclarn süresi de bir ayla snrlanm, Musevi ziyaretçilerin ülkeyi terk etmeleri için girite oldukça yüksek bir depozito alnmtr. Museviler bu kez bir büyük ülkenin vatanda olarak Osmanl ülkesine yerlemeye çalmlar, Austos 1898'de Filistin kaplar hangi ülkenin vatanda olduuna baklmakszn tüm Yahudilere kapatlmtr.
Krmz Pasaport
21 Kasm 1900'de yaynlanan Duhul artlar Nizamnamesi ile Siyonistlerin Filistin'e yerlemesini önlemek için ''Krmz Pasaport'' uygulamas balatlmt. Bu arada Osmanl ülkesinde yaad halde ABD ve ngiliz vatanda olup baz haklar kazanmak isteyen Museviler de, tabiiyetine girdikleri ülkelerde yaamak zorunda braklmlard.
1867 tarihli Osmanl Arazi Kanunnamesi Musevilerin Kutsal Topraklarda arazi almalarn engellemiyordu. 5 Mart 1883'de çkarlan yeni kanun yabanc Siyonistlerin Osmanl ülkesinde tanmaz mal satn almalarn yasaklad halde, Osmanl vatanda olan Yahudilere herhangi bir yasak getirmiyor, bu nedenle de yerli Yahudilere Siyonist örgütlerce para verilerek bölgede önemli bir toprak parçasnn Siyonistlerce satn alnmas salanyordu.
Böylece baz Siyonist koloniler kurulmutu.4 leride nakledeceimiz önemli bir belgede de görülecei gibi, bir çok yerli halk ve bürokrat, bu iten para kazanma arzusuyla, bu yllarda Filistin'in önemli bir bölümünün Yahudilere satlmasnda araclk yapmlard.
II. Abdülhamid yönetimi, bu konuda bölgeden gelen ikayetleri de göz önünde bulundurarak, 1892 sonbaharnda bir dizi yeni önlem almak zorunda kalmtr. Yerli ve yabanc kim olursa olsun Yahudilerin tanmaz mal almalarn yasaklanmas, mahalli kadastro ve halka bildirilmiti.5 Bu yllarda Osmanl ülkesinde yabanclara toprak satmak
“hem vatan hainlii hem de ahiret azabnn” nedeni olarak görülüyor, Padiahn (II. Abdülhamid'in) özel izni olmadan yabanclara toprak satma ve okul, hastane açma gibi misyonerlik kurumlaryla ilgili haklar kesinlikle verilmiyordu.6 Sultan II. Abdülhamid, topran satmak zorunda kalan Filistinli Araplarn topraklarn “Hazine-i Hassa” adna kendisi satn alyordu.
Filistin'i Satanlar
15 Austos 1893'de üç Filistinli yöneticinin gönderdii bir rapor, Filistin'de yaananlar, ihanet ve gafletleri bir bir ortaya koyuyordu. Raporu, Akka'nn eski Umumi Müdürü Nabluslu Muhammed Tevfik, Bihke'nin eski Reji Müdürü Muhammed Said ve Bihke'ye bal Bihar Nahiye Müdürü Beyrutlu Suphi Efendiler hazrlamlard. Bu iki sayfalk önemli raporu sadeletirerek ve ksaltarak Filistin'i kimlerin sattn merak edenlerin dikkatlerine sunmak istiyoruz. 7
''Romanya ve Rusya göçmeni Yahudilerin Osmanl ülkesinde, özellikle Filistin'de iskanlar, Filistin’e girmeleri ve burada arazi satn almalarnn padiahn yüce emri ile yasakland herkesçe bilindii halde bazlar özel çkar ve menfaatleri, bazlar da bozguncu, zararl fikir ve düüncelerinin etkisiyle bu emre uymamlardr. 1890 senesinde Yafa ve Hayfa kasabalarnda Baron Hirsch’in adamlar Mösyö Henger ve Mayer Zelyan aracl ile Yahudiler için toprak satn alnm, Rus tebaas 140 aile Hayfa havalisine yerletirilmiti.
Bu ite onlara Akka mutasarrf Sadk Paa, eski Hayfa Kaymakam Mustafa Efendi Kanavetti, Yeni Hayfa Kaymakam Ahmed ükrü, Akka Müftüsü Ali, Hayfa Belediye Reisi Mustafa ve Hayfa dare Meclisi Azasndan Necip Efendi araclk yapmlard. Bu ekip düzenledikleri sahte mukavele ve belgelerle eski Adana Mutasarrf akir Paa ve Cebel-i Lübnan ahalisinden Selim Ve Nasrullahi’l-Havari’nin vaktiyle 800 liraya aldklar Hayfa yaknlarndaki mülkleri; Hazire, Dordore ve Nefbate çiftliklerini 18.000 liraya satm, ayrca kendileri de 2000 lira araclk paras almtr. Bu sat sonras bir gece içinde Hayfa Polis Memuru Aziz ve Zabta Memuru Yüzba Ali Aalarn marifetiyle Rus göçmeni 140 aile Hayfa sahillerindeki bu araziye yerletirilmilerdi. Padiah idaresi (emri) nedeniyle arazi satnn yasak olduunu çok iyi bilen Hayfa Belediye Bakan Mustafa Efendi, salahiyetini kullanarak sahte ve kadim (çok eski) tarihli bir ruhsatname ile burada 140 haneli yeni bir Yahudi köyü kurmu, onlardan bir de vergi alarak yllardr Osmanl vatanda olduklarn belgelemeye çalmtr. Bununla da yetinmeyen Mustafa Efendi güya bunlarn yllarca Safed ve Taberiyye kazalar arasnda bulunan “Mizrate'l-Hafize” köyünde asrlardr, yaadklarn, ama nüfuslarnn unutularak kaydedilmediklerini ileri sürerek onlar Osmanl nüfusuna kaydetmi, 140 fakir Yahudi ailesinin altsndan, birer mecidiye, toplam alt mecidiye, “nüfusa geç kaydolma” cezas almt. Böylece bir gecede 140 Yahudi aile Osmanl vatanda olarak Osmanl fakirlik ve ilmühaberi verilerek bir çok devlet hizmetinden bedava yararlanmalar salanmt.'
Kskanç Misyonerler
ikayetçilere göre Hayfa ve Akka'da bu yolla Yahudilerin iskan sürekli hale getirilmitir. Bundan baka Baron Bilavaro'un vefatyla sahipsiz kalan Zemarin köyüne Yahudi koloniciler el koymu, Baron Roeyle yönetimindeki 700 hane Yahudi bu köye yerletirilmiti. Daha sonra da her ne yaplmsa yaplm bu arazi Yahudilere Padiahn emrine aykr olarak satlmt, Bu köyün çevresindeki Efiya, Emma'l-Altun ve Emma'l-Cemal adl üç köy de bu arazinin içinde gösterilmitir. 2-3 bin kuru kymetinde harap bir arazi, Akka Mutasarrf Sadk Paa tarafndan 2.000 liraya Yahudilere satlmtr, Hayfa ve Yafa arasnda bulunan Hazine-i Hassa ile bitiik, dönümü bir kurutan alnan Hamezrezzake adl 30 bin dönüm arazi, 30 bin liraya Yahudilere satlmt, Yine dönümü 3 kurua alnan be bin dönümlük arazi de 15.000 liraya Yahudilere satlmt, Bu, ebekenin faaliyetlerini bütün bütün ortaya çkarmt.
Raporun bir baka bölümünde ise misyoner örgütlerin bölgede nasl mülk sahibi olduklarn göstermesi açsndan çok önemliydi:
''Bunlara ilaveten devletçe o havalide çok önem verilen Cebel-i Kermil adyla mehur bir yerin büyük bir bölümü -15 bin dönümden fazlas Belediye Reisi Mustafa Efendi el-Halil ve dare Meclisi Azas Necip Efendi lyas’n giriimleri ve aracl ile Fransz rahiplerine satlmt.
Bunun üzerine onlarla rekabet eden ve onlar kskanan Alman rahiplerin giriimi balam, onlara da çok ucuz bir fiyatla on bin dönüm toprak satlmtr. Bunun üzerinden çok zaman geçmeden , üçüncü bir güç olarak ngilizler ortaya çkmt. Elsten ngiliziyye adl kadn misyoner ve Hayfa ngiltere Konsolosu Mösyö Smith'in mesaisiyle bebin dönüm arazi de sus pay olarak ngilizlere verilmiti. Bu uygunsuzluklara tahammülü olmayan Akka mutasarrf merhum Zeyyur Paa; Hayfa Bidayet Mahkemesi'nde Trabluslu Muhyiddin Efendi Selhim'in reislii döneminde dava açtrmtr. Davay Hükümet-i Seniyye'nin vekili olarak eski Nasra Kaymakam açmt Dava hüküm safhasna gelmiken o srada Sadaretten gelen bir telgrafla dava tatil edilmi ve Zeyyur Paa Kale-i Sultaniye (Çanakkale) Mutasarrflna tayinle bölgeden gönderilmiti.
Yllar önce yaanan bu gelime nedeniyle ''her parças cana bedel olan bu münbit vatan topra, eria kylar ve Kermil da mürur-i zaman gerekçesiyle yabanclara (Batl emperyalistlere) peke çekilmiti.”
Bahailer'in Rolü
Raporun son bölümünde ise bir baka ihanetin belgeleri ile karlayoruz. nanç ve düünceleri nedeniyle idam edilecei ran'dan Osmanl ülkesine snan, gönderildikleri Edirne'de ayr fraksiyonlara ayrlarak birbirlerine saldran ve bu yüzden bir bölümü Akka 'ya sürülen Bahailer de 8 bu ite Yahudilere araclk yapmakta ve bu i ten para kazanmakta idiler. Raporun son bölümünde de konu anlatlrken Akka'da sürgün bulunan Bahailerin lideri Abbas (Abdülbaha) Efendi'nin bu iteki rolü de öyle anlatlr:
“Ve el an Akka'da menfa (sürgün) ve sahip olduu servet ü saman ve nüfuz sayesinde her istediini icraya muktedir bulunan ranl Abbas Efendi ile hem-efkar (fikirda) Hayfa Belediye Bakan Mustafa ve imdi mahkeme azas olan eski idare Meclisi Azas Necip Efendi ittihat ve ittifak ile baz fakir ahalinin arazilerini ellerinden ucuz ucuz alarak tahliye ve daha sonra da Yahudi ve ecnebilere satarak menfaatlenmekten kaçnmamlardr.”
Yahudilerin maddi fedakarlklar sonucu onlarla iyi geçinen yerel yöneticiler genelde onlara itibar etmi, Müslümanlara fazla yaknlk göstermemilerdir, Bunlardan biri olan Maykeri Nahiyesi Müdürü Çerkes Ali Aa, Yahudilerin kalp akça bastklar ihbar üzerine Yahudi köylerine gidip soruturma yapmak isteyince tahkir ve saldrya uram, daha sonra da onlarn giriimleriyle azledilmiti. Onun gönderilmesinden cesaret alan Yahudiler bir takm silah ve mühimmat depolamaya, gizli eitim kurumlar açmaya ve kendilerini engelleyebilecek kiileri hapis ve ikence ile yldrmaya balamlard. 9
Daha önce de vurguladmz gibi II. Abdülhamid bu ve benzeri raporlar çok iyi deerlendirmi, yeni uygulama ve kararlarla Siyonizmin en azndan kendi döneminde Ortadou'da yerleip yeermesini önlemeye çalmtr.
1 Mim Kemal Öke, Kutsal Topraklarda Siyonistler ve Masonlar, stanbul 1991, 3. Bask, Ça Yaynlar, s. 53-55
2 Yaar Kutluay, Türkiye ve Siyonizm, stanbul, 1973, s.108-109
3 Mim Kemal Öke, A.g.e., s. 91
4 Mim Kemal Öke, A.g.e., s. 83-98
5 Mim Kemal Öke, A.g.e., s. 97
6 Babakanlk Osmanl Arivi, rade Dahiliye, 30 Ca. 1311, nr:40
7 Babakanlk Osmanl Arivi, Y.PRK.AZJ 27/39
8 Ahmet Fettaholu, “Yüce Adalet Evi’nin Sakinleri:Bahailer”, Tarih ve Düünce Dergisi, ubat 2001, say:16, s. 12-23
9 Babakanlk Osmanl Arivi Y.PRK.AZJ 27/39
(Ahmet Uçar - Tarih ve Düünce Dergisi Haziran 2002 s.20-23)
Yazar: AHMET UÇAR |
18-12-09 |
||
| E mail: SELAHADDÝN BAHADIR | Tweet | ||
 |
 |
||
