
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUF VE TARÎKATLAR | Okunma Says: 1166 |
Cemaatler ve tarikatlar üzerine hep indirgemeci konumalar yaplyor. eyhlikten ahla gider, devleti ele geçirirler, ehvet dükünü yaplar, cumhuriyeti ele geçirmek istiyorlar… Hatta ilahiyatçlar çounlukla sadece din üzerinden giderek yorumda bulunuyor. Tarihçiler salt tarihsel olgu, politik bak merkeze alanlar devletin güvenliini esas alyorlar. Ya da cemaatleri siyasi istismar alanlar olarak görüyorlar. Her bir bilim ve her bir bak belli bir anlaya dayanyor. ndirgemeci tutum alp ban gidiyor. Elbette her bir bakn cemaatler ve tarikatlarla ilgili aydnlatt bir taraf var. Çok doru! Bu yaplarn istismarclar, politize olanlar, eyhlikten ahla geçenleri ve ehvet ve mal dükünü olanlar var. Ancak tamamen böyledir demek büyük bir iftira, çarptma ve karalama kampanyas. Çünkü tarihi gerçek de, dini gerçek de ve sosyolojik gerçek de bunu söylemiyor.
Cemaat ve tarikatlar gözden düürmeyi kendisine amaç edinen insanlar kendilerini dorulayacak kimi olgulara da sahip olabilirler. Tarikat ve cemaat adyla çkarak insanlar istismar eden birçok giriim de var zaten. Peki, ticarette de bir çok istismarda bulunan gruplar ve tüccarlar yok mu? Ya da siyaset alannda yalan söyleyen, insanlar istismar eden ve hatta iddete yönelen partiler yok mu? Peki, biz ticaretin kapsna kilit mi vuruyoruz? Ya da siyasi partileri toptan kapatyor muyuz? Hayr. Böyle yaparsak ticaret de yürümez, demokrasi de. O nedenle hukuk ve kanunlar iyi ve kötü olanlar birbirinden ayryor. Peki, benzer tutumu neden cemaat ve tarikatlar için yapmyoruz? Osmanl Devleti Otman Baba, eyh Bedrettin ve Melami tarikat ayaklanmalaryla karlat. Bunlarla mücadele ederken bütün dini kolektif yaplar ve tarikatlar kapatt m? Hayr. Çünkü bu yaplar Müslüman toplumun bir parçasyd. nsanlar orada yetiiyordu. Dini daha özel biçimde ve özel merepte yaamak isteyenlerin oluturduu dayanmalard.
Cemaatler gökten inmiyor. Bir topluma, siyasete ve döneme douyorlar. Cumhuriyet, yeni bir toplum, tarih ve siyaseti temsil eder. Tek parti ideolojisinin tarikat siyaseti kapatma, dlama ve ötekiletirmeye dayanr. Radikal, kart ve imha edicidir. Toplum, ikinci modernleme dalgasyla yeni bir süreci yaad. Gelenee, dine ve tarihe kapal bir modern toplum… Ancak üçüncü modernleme dalgasyla bu toplum yeniden kentlemeyle ve demokrasiyle tantkça cemaat ve tarikatlarla yeniden ba kurdu. Müslüman toplum, din üzerinden tarikat, cemaat ve mezheplerle anlatr zaten. Bu bizim dini realitemiz.
Elbette toplumun ald biçim ne ise onun içinde var olan cemaat ve tarikat de buna uyum salamaya balayacak. Toplum, kapitalizmle etkileime girdikçe ve sekülerletikçe cemaat ve tarikatlar da bundan etkilenecek. Nitekim öyle oluyor. Mesela popüler kültüre dahil olan toplumda, cemaatler de popüler kültürün mecrasna katlmaya balyor. Bunlar sosyolojik realitelerdir. Din anlay da buna göre yeni yorumlar ve yeni tarzlara bürünür. Cemaatlerin ve tarikatlarn televizyonlar, dergileri ve sosyal medya alanlar oluur. Zamann ruhuna göre yaanan dönüümler bu. Peki sorun nedir? Dünyevileme, pragmatik ilikiler ve riyakarlk( gösteriçilik) neden tarikatlar ve cemaatlerde ortaya çkyor? Elbette bütün toplumda bunlar yayldkça tarikat ve cemaatlerde de ortaya çkacak. Bu da baka bir sosyolojik realite. Ancak uhrevi, ruhani ve dayanmac ilkelerle yola çkan yaplardan bunun hesabn sormak da her Müslümann hakk. Bu hesap sormay reddiyecilik üzerinden yaparsak sadece tarikat ve cemaatleri inkâr etmekle kalmayz. Ayn zamanda mirasmz, dinimizin önemli bir tarih ve pratiini ve toplumsal realitemizin bir tarafn da inkâr etmi oluruz. Tarikatlar FETÖ ile birletirerek konumann anlam da budur.
Devlet ve cemaat-tarikat ilikileri iki tarafl. Hem devlete hem de cemaatlere sorumluluk düüyor. Devlet onlarn varln anayasal güvence altna alacak, onlar tandn resmiletirecek. Cemaat-tarikatlar da devlet içinde paralel bir biçimde örgütlenmekten vazgeçecek. Aslnda sorunun baka bir veçhesi de var. Devlet ve toplum ilikileri vatandalk üzerinden yürümüyor. Kadrolamalar, lobiler, Masonlar, menfaat çevreleri gibi kolektif gruplamalarla sürüyor. Bu devam ettikçe cemaatler de toplumun dinsel kolektif temsil alanlar olarak bu rekabet içinde yer alr. Ancak dini saygnlklarn korumak için eletiriye ve slaha açk olmallar. Dünyevileme, holdingleme, cemaat asabiyeti ve popüler kültür karsnda esaslarn korumallar. Kendilerini inkâr edecek davranlardan, virüsten kaçar gibi kaçmallar.
Yazar: Ergün Yýldýrým |
19-07-20 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||