Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUFA DÂÝR | Okunma Says: 1077 |
Tasavvufun tanmlamaya devam edelim. Bilindii gibi bazlar ona ‘fkhu’l-bâtn’, yani iç dünyamzn, duygularmzn fkh derler. Onu en güzel anlatan tariflerden birisi budur. Çünkü biz sadece etimizden kemiimizden ve zahir/d duyularmzdan ibaret deiliz. ç/batn duygularmz bundan çok daha fazladr ve karmaktr. Onlarn da düzenli çalyor olmas gerekir. Gönlümüz, tasavvurlarmz, hayallerimiz, zanlarmz, hissedilerimiz düzensiz, ölçüsüz olabilir mi? Kald ki, zahir eylemlerimiz de batnmzn yansmasdr. Allah’n bile ez-Zahir, el-Batn isimleri vardr. Görünen her ey O’nun ayeti olduu gibi, görünmeyen her eyde de O’nun hükümranl geçerlidir, O’nun iradesine aykr bir hayal bile olmamaldr. Ksaca bâtnmz da O’nun istedii gibi olmaldr.
‘Fkhu’l-bâtn’ tanm bize unu anlatr: Fkh mükellefin fiillerinin meruiyet ölçüsünü tespit çabas olduuna göre, onun bâtn fiillerinin, yani duygu dünyasnn da salam bir meruiyet ölçüsü olmaldr. Fkh/iyi anlama her iki alan için de gereklidir.
Bir ahlak ve tezkiye-i nefs eitimi olarak tasavvufu en iyi anlatan naslardan biri, Cibrîl hadisidir. Bilindii gibi orada Resulüllah (sa) dini ‘man, slam ve hsan’ olarak anlatmtr. Bunlar akide, fkh ve tasavvuf diye anlamamzn bir sakncas olmaz.
imdi ilk sufilerin Kitab’a uygun tasavvuf tariflerinden bazlarn verecek, sonra tereddütlerimizi irdelemeye devam edeceiz.
Tasavvuf: ‘Yüce huylarla bezenmek, âdi huylardan arnmaktr’. ‘Emir ve nehileri uygulamadaki sabrdr’. ‘Bazen bu yolda kalbime ilginç eyler gelir ama Kitap’tan ve Sünnet’ten iki adil ahit bulmadan onlar kabul etmem’(Cüneyd).
‘Tasavvuf Allah’a yöneliteki sadakattir’ (Zerruk). ‘eriatn snrlarn amamak, azimetleriyle amel etmektir’.
‘Tasavvuf Hakk’a kar sadakat, halka kar iyi muameledir’. ‘Yolumuz Kitap ve Sünnet’e ballktr, onlara aykr giden bizden deildir. Sen Kitab’ ve Sünnet’i iki kanadn haline getir ve onlarla Allah’a doru uç. Kitap ve Sünnet onaylamad halde gerçek sanlan her ey zndklktr (Geylani).
‘Bir adamn keramet olarak havada uçtuunu dahi görseniz, Allah’n emir ve yasaklar, eriatn snrlar karsndaki duruunu görmeden bunlara asla aldanmayn’ (Bestami).
‘Tasavvuf kalbi Allah’a ayrmak, O’nun dndakileri/masivay büyütmemektir’ (Gazali).
Bunlara itiraz edilebilir mi? Görüldüü gibi ilk tarifler daha slamidir, sonrakiler felsefeye ve batnilie kayar.
Tekrar edersek bizim yapmaya çaltmz ey bir tasavvuf savunmas ya da dümanl deil, bir Müslüman olarak bir hakikat aray ve neye nasl bakacamzn tespit gayretidir.
Çünkü tasavvuf kadar ondan söz edenlerin iki ar uca savrulduu bir baka alan yoktur. Tasavvuf yolunu seçenlerin bir ksm onu iin asl olarak bilip eriatn dier alanlarn, hatta ibadetleri kabuktan ibaret ve avama mahsus görürken, tasavvufa kar olanlarn bir ksm da tasavvufu her çeidiyle irk olarak tanmlar. Gerçi duygu eitimine, tezkiye-i nefse, takvaya, ksaca batna, önem vermeyen ve fkh kuru bir snr çizme gibi sanan anlaylarda bir kabuklama, dier ucuyla meruiyet ölçüsü aramadan bir duygu denizine dalmakta da saysz irk belirtileri ve batnilik yok deildir. Mesele yine iin ortasn bulabilme meselesidir.
u sorular sorarak ilerleyelim:
Tasavvufla fkh ya da eriat ayr eyler midir, yoksa insan bedeni benzetmemizde olduu gibi bunlar bir bütünün farkl özellikleri midir? Allah bir zahir bir de bâtn din mi göndermitir. Bunlarn biri avam için, dieri özel insanlar için midir? Yoksa Allah’n dini bir bütün olarak herkesten istenen, farkl yönleriyle her seviyedeki duyguyu tatmin eden tek bir din midir?
Zahir ve batn birbirinden ayrlrsa ne olur? eriat, tarikat, hakikat ve marifet birbirinden bamsz alanlar mdr? Yoksa eriat Allah’n dininin herkes ve her ey için geçerli olan ölçüsü, tarikat onu ihsan düzeyinde yaama gayreti, hakikat bu gayretin sonucunda ulalan gerçeklik, marifet de bu gerçeklie ulalmasyla kulda oluan Allah bilinci, bundan duyulan itminan, raz ve marzî olma hali midir? Biz bu sonuncunun doru olduu kanaatindeyiz. Bunun dnda bir yolun doru olabileceini gösteren akli ve nakli deliller yoktur. O halde dini eriat, tarikat, hakikat, marifet gibi birbirinden kopuk kompartmanlara ayranlarn zanlar ve ölçüsüz hissedileri dnda akli ya da nakli delilleri yoktur. Varsa onlara Allah’n bize örettiini söyleriz: ‘Eer dediiniz doru ise delilinizi getirin’.
Yazar: Faruk Beþer |
30-10-20 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
