

Türkeitimtv yazar Prof. Dr. smail Aydoan’a “Kaliteli Okuma”y sorduk. Peki kaliteli okuma nedir, nasl yaplr? te Cevab:
-Okuma nedir? Kaliteli bir okuma nasl yaplmaldr?
Prof. Aydoan: Okuma, insann var olma nedenidir. Bu nedenle kendini var edene doru yol almasdr. Kur’an’n “ikra” yla balamas da yaratlan her eyi Yaratann istedii ekilde okumamz gerektii olsa gerek. Bu nedenle her okuma ikra deildir, ama her ikra okumadr.
AMAÇLI OKUMA
Modern dünyann okuma biçimi amaçsz bir okumadr. Önüne geleni okuma mant bile tad söylenebilir. Oysa okumay örenme ile bir zanaat örenme benzerdir. Çünkü okumann da çrakl, kalfal ve ustal olur. Bu nedenle en iyi okuma biçimine sahip olmak için, bir ustaya (âlime) ihtiyaç vardr. Bu ustann, âlimin dizinin dibinde yetimelidir insan. Lakin dizinin dibinde oturacak ustalar artk yok ya da çok az. Bu nedenle imdiki okumalara dikkat etmek gerek. Karanlk bir gecede bilmediimiz bir memlekette geziyor hissiyle kitaplar almak ve okumak gerek. Çünkü bu kitaplarn bize ne yapacan bilmiyoruz. Kötü insanlar gibi kötü kitaplar da var çünkü.
Öte yandan amaçlarmz ortaya koymak gerek. Amaçszlk, avare dolamaya benzer. Avare insan, çevrenin güdümündedir. Gelene gidene bakar, oturur, kalkar, sklr, onu bunu izler vb. Amaçsz bir insann okumas da böyledir; bir astronomi kitab alr, 5-10 sayfa okur, brakr, ardndan tarih kitab alr, ondan da 3-5 sayfa okur, sonra edebiyat, iir… Bu okuma deildir, çünkü amaçszdr, var edene doru gitmez bu nedenle.
-Türkiye’de okuma alkanln yeterli buluyor musunuz? Gelitirmek için sizce neler yaplmaldr?
Prof. Aydoan: Bu soruya kolaylkla yeterli deil diyoruz ama gerçekte durum böyle midir? Açkças yukardaki soruda da belirttiimiz gibi okumadan ne anladnza bal bu durum. Var olma nedeni olarak, Yaratana doru gidi olarak anlayp, Kur’ani tabirle ikra olarak meseleye bakarsak, ülkemizde okuma alkanl iyidir. Mesela Ramazan aynda bulunuyoruz ve bu ayda ülkemizin neredeyse her evinde Kur’an- Kerim okunmaktadr.
DNLEMEK DE BR NEV OKUMAKTIR
Seküler modern dünya, bunu okumadan saymyor. Ona göre okuma olabilmesi için seküler modern kitaplarn okunmas gerekir. Hâlbuki olay böyle deildir, Kur’an- Kerim okumak pekâlâ bir okumadr, ikradr. Öte yandan bizim kültürümüzde bir âlimin sohbetini dinlemek, ondan feyz almak neden okumak olmasn? Okumak çeitli bir eydir, kitapla snrlandrmak modern bir bak açsdr çünkü.
Buna karn, Türkiye’de modern seküler kitaplarn okunmasna balamnda meseleye bakldnda, evet, Türkiye’de okuma alkanl düüktür. Örnein Ankara’nn en ünlü kitapçlarna bakn. Binlerce kitap var gibi görüntü var. Ama gerçekte orda sadece bir tane kitap var: modern seküler dünyay anlatan kitaplar…
O çokluktaki kitaplarn kimisi seküler modern dünyann edebiyatn, kimisi tarihini, kimisini dinini, kimisi eitimini anlatmaktadr. Ama sonuçta hepsi modern batl seküler bir dünya anlatmaktadr. Ülkemizde okuma oranlar diye baklan yer, bu kitabevlerindeki kitaplardr. Bu tek tarafl bir bak açsdr ve kültürel deildir.
–Okuma eitimi için önerileriniz nelerdir?
Öncelikle amaçl insan olmak gerek. Ve Nurettin Topçu’nun ifadesiyle cephedeki asker ruhuyla kitaplar okumak gerek. Nasl ki cephedeki asker her zaman dikkatlidir, bizim de kitap okurken dikkatli olmamz gerek. Öte yandan bir amaç bulmak gerek. Amaçsz insan, köle insandr. Kölelikten kurtulmak gerek.
KALTEL OKUMA
Bunun için de amaç edinmek gerek. Amaç, bazen kitaplar okuyarak da olur. Bu kendi kendine yüzmeyi örenmek gibi bir ey de olabiliyor. Bu nedenle havuza girmek, korka korka, dikkat ederek yüzmeyi örenmek gerek. Yani amaç edinmek ve okumay örenmek gerek.
Sorular ve sorgulamalar olan insanlar olmalyz. Çünkü bu tür insanlarn belirgin olmasa da amaçlar vardr. Okudukça amaçlar belirginleir. Çeitli kitaplar okur ama sonunda okumalar düzene biner, amacnn etrafnda öbeklenir. Suyun aka aka arkn oluturduu gibi, bu insan da, okuya okuya amacn örer. Böyle olmak gerek. Kaliteli okuma budur.
Kendi okuma yöntem ve zamanlarnz anlatabilir misiniz?
Benim okuma serüvenim yukardakilerden ayr deil. Benzer süreçlerin neticesidir.
Yazar: Prof. Dr. Ýsmail Aydoðan ile mülakat |
19-04-21 |
||
| E mail: turkegitimtv.com | Tweet | ||