Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / MÛSÝKÎ-Ses Coðrafyamýz | Okunma Says: 1099 |
Balk bizim deil, Türkiye cehaletistannda öhret bulmu kalemörlerden birine ait. Cevabn biz vermeyeceiz, 1930’larda Türkiye’yi bin yllk dilinden, tarihinden, kültüründen soyup uydurma bir “ulus yaratmak” isteyenler verecek.
Son günlerden farkl meguliyetlerim var, bu tarz konularla pek fazla ilgilenemiyorum. Meer Cumhurbakanmz saat 24’ten sonra müzik yasa koymu!. “Müzik” kavram geni bir alana yaylyor. Bir sanat olan müzik var, bir de elence arac olan “müzik”. Elence maksatl müzik, zaman zaman sanat olan müzikten faydalanr. Fakat ekseriya elence dünyasnn “hafif” müzii vardr, o icra edilir.
Elence müziinin hele de salgn döneminde, hem de gece yarsndan sonra bangr bangr icras akla ziyan bir ey. in ekonomik tarafn da öne çkarlarak bir itiraz korosu oluturulmu. Son zamanlarda öhret kazanan sitelerden T24’de bir yaz yaynland. Hüküm u: "Cumhuriyet dönemine baktmzda ise gerekçeleri birbirine benzer, biri 12 Eylül askeri darbe lideri Kenan Evren'e, dieri de 12. Cumhurbakan Recep Tayyip Erdoan'a ait iki sansasyonel müzik kstlamas var."
Söze “Cumhuriyet döneminde” diye balyorsanz, hakikatle karlamaya hazr olmanz gerekir. “Cumhuriyet dönemi” denilince öncelikle tek parti dönemi kastedilir. Hakiki cumhuriyet dönemi odur, hele de 1938’e kadar olan ksm “altn ca” hükmünde saylr. Bu dönemle olup bitenleri, hele de kültürel alanda yaplp edilenleri hakikat plannda konuacak, tartacak yürek kimde var?
Bir zamanlar, bizden bir nesil öncenin bir mehuru Türkiye’nin 1930’lu yllarda yaadklarn muhayyel bir ülkede geçmi gibi anlatmt da orada bulunan malûm zihniyet sahipleri (isterseniz ulusalclar diyelim) öfkelerini zaptedememilerdi. Sonunda biri naslsa aykt. Hemen yüzü döndü, en saldrgan hali ile “demek sen bizim liderimize hakaret ediyor ve bize de tasdik ettiriyorsun ha!” diye çemkirdi
20. yüzylda hiçbir köklü millet alfabesini deitirmedi. Alfabe deitirmeyi gerçek anlamda deerlendirmek gerekseydi ve özne biz olmasa idik ne derdik? Onu kendimiz için söyleyebiliyor muyuz?
Fransz filizofu Jacques Derrida öyle yapm. te Türkiye’deki konuma bal:
"Yalann Tarihi: Yalann Durumu, Devlet Yalan".
Ve ite o konumada söyledikleri: "Modern politikada yalan, tarihi yaam olanlarn gözünün içine bakarak tarihi yeniden yazmaktr. Kurgu artk gerçeklikle iliki kurmuyor, gerçekliin yerini alyor. Yeni çareler bulmak, yeni tepkiler gelitirmek zorundayz."
Ve o harf inklâbn nasl niteliyor biliyor musunuz: “Harf darbesi”! Önce böyle söylüyor, sonra kesmiyor olmal ki “harf katliam” ifadesini kullanyor!
Harf inklab eittir harf katliam!
Biz sadece harf darbesine maruz braklmadk ki? Srada “tarih inklâb” var. Tarih Kongresinde resmi tez ortaya atlr. Bugün hangi gerçek tarihçinin önüne koysanz “brakn bu saçmalklar” diyecei bu teze bir tek Sovyetler’den kaçmak zorunda kalm gerçek ilim adam Zeki Velidi Togan itiraz eder. Bu itirazdan sonra da Türkiye’yi terk etmek zorunda kalr. Ve ancak 1938’den sonra dönebilir!
Bunlardan daha vahisi “dil inklab”dr. Dil devrimi, inklâb… her neyse, bunun dünyann baka hiçbir dilinde karl yoktur. O yüzden tercüme edilirken “reform” kelimesi kullanlr “Turkish Language Reform”. Evet dil slah edilebilir, reforme edilebilir ve fakat dilde devrim olmaz!
Nasl bin yldr anamzn ak sütü olmu kelimeler yasaklanmsa, tam da o günlerde musikimiz de yasaklanmtr. Türk mûskisi yasa saatle, günle, haftayla, ylla, ayla ifade edilebilecek bir kstlama deildir. Kesin ve iddetli bir yasaktr.
Türkiye’de tek kitle haberleme arac var o zamanlar: Radyo. Türk müzii yasa radyoyu da kapsar. Yllarca Türk müzii yaynlan(a)maz radyodan. Gazetelere ikâyet mektuplar yaar: “Sizin bize dinlettiiniz müzii biz dier yabanc radyolardan dinleyebiliyoruz, bize kendi müziimizi çaln.”
Müzik yasann gazete balklarna yansmas nedir peki: “Müzik devrimi.”
Bu öyle bir yasaktr ki, gelenekli müziimiz öretilemez, icra edilemez ekilde yasaklanmtr. Hatta i o noktaya gelmitir ki, müziimizin özel mekânlarda, konserlerde, hatta düünlerde icrasnn yasaklanmas tartlmtr.
Kudsi Erguner’in, dünyaca tannan neyzenimizin ifadesi: “1926’dan 1976 ylna kadar devlet kurumlarnda öretilmesi, bahsedilmesi yasak olan bir musikiden bahsediyoruz. Genç arkadalarmz böyle bir deneyim yaamad. Bizler yaadk.”
Dilini yasaklayan, müziini yasaklayan, tarihini sfrdan uyduran bir millet olabilir mi? Olsa olsa “ulus” olur!
imdi bu cahilistan öhreti öyle buyuruyor: “Yasaklanan alaturkadr, halk müzii deil”.
Madde bir: Alaturka veya alafranga herhangi bir müzik yasan nasl savunabiliyorsun?
Madde iki: “Efendim bu zaten Osmanl padiahlar tarafndan saraydan kovulmutu” diyerek nasl mazur göstermeye çalyorsun?
Osmanl padiahlar 19. Yüzylda batllama ihanetinin koyu devrinde bat musikisine alan açtlar. Yeniçeri Oca ortadan kaldrldktan sonra mehterin de sonu geldi. Avrupa’dan askeri musiki için uzmanlar getirdiler. Bu sarayda Türk musikisinin yasakland anlamna gelebilir mi?
Gelemez, neden?
2.Mahmud mûsikimize merakn sürdürdü, kendisi besteler yapt, Mevlevihanelere ayin dinlemek için gitmeye devam etti. Abdülmecid’in bestekarlk taraf yok. Fakat Abdülaziz’in “alaturka” besteleri var. Abdülhamid, ie bakn ki, bat müziine meraklyd, fakat bestekâr deildi. Sultan Read’n da beste yaptna dair bir bilgi yok. Son padiah Vahidetdin’in ise iyi bir Türk muskisi bestekâr olduu biliniyor. Bu padiahlar devrinde sarayda “nce saz heyeti” vard. Bu incesaz heyeti, Cumhuriyet’ten sonra “Riyaset-i Cumhur nce saz heyeti”ne dönütü.
Diyelim ki, Atatürk Osmanl padiahlar gibi “alaturka”ya yasaklad!
Bu alaturka-türkü ayrm sonraki zamanlarn iidir. Eskiden tek muskimiz vard, alaturka denilince türküler de onun içine saylrd. O yllarda arkclar türkü ark ayrmadan okurlard. sterseniz Safiye Ayla’nn, Müzzeyyen Senar’n 1930’lardaki plaklarna bakn.
Hadi onu da bir yana brakalm: Atatürk’ün “Türk halk musikisi” hakkndaki görülerini o zamann gazetelerinden okuyalm:
Son telgraf, 26.12.1937
Yaznn bal u idi: “Atatürk hangi türküyü yasaklatt.”
Gazeteye bak, cevabn ver!
Balktaki sorunun cevabn vermek bizim iimiz deil. Fakat cevap zaten kendiliinden verilmi durumda.
Biz kendi sorumuzu soralm: Milletinin müziini yasaklayan bir lider millici olabilir mi?
Yazar: D. Mehmet Doðan |
29-06-21 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
