Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / MÛSÝKÎ-Ses Coðrafyamýz | Okunma Says: 1010 |
Dursun Çiçek’in Benim Dalarm kitabndan sonra Türkünün Ötesi Neet Erta kitabn da okudum. Bundan önce dünyabizim.com’da Benim Dalarm kitab için bir yaz yazmtm, bu yazda ise Türkünün Ötesi’nden bahsetmek, kitapla ilgili notlarm paylamak istiyorum.
Öncelikle Dursun Çiçek’in ele ald meselelerde görünenin dnda iaret ettii “öte” kavramyla dile getirdii ey, müellifin meseleleri ele alyla, eserinin nasl bir örgüye sahip olduuyla ilgili fikir veriyor. Hayat akp giderken dadan, türküden öteye yol aramak Dursun Çiçek’in temel meselesi, öncelikli derdi olarak satrlarda yer buluyor. Bu bilinç ve niyetin hakknn verildii, okuyucularla/okumayla tamamlanan kitaplarda rahatlkla izlenebilir.
Benim Dalarm’da görme, görüntü, fotoraf, menzil gibi kavramlar etrafnda mekânla kurulan ilgi; bu kitapta da söz, türkü, mana, gönül gibi kavramlar etrafnda ilerliyor. Bu kavramlar Neet Erta’n hayat ve türküleri etrafnda ileniyor. Kitap klasik bir Neet Erta biyografisi deil Neet Erta’n hayat ve daha fazlas; satrlar türkünün ötesine bir yol bulmak için aralanm.
Türküler hikmeti dillendirir
Türkünün ötesini arayan bak için kitapta on bir ayr bölüm bulunuyor. Bu balklar; perev, nefes, deyi, türkü, semah, Leyla, maya, bozlak, gönül havas, at ve uzun hava gibi kelimelerle balyor. Perev bal ‘Türküler Neyi Çrr’ diye devam ediyor; Bozlak ise ‘Garibin Feryad’ diye. Sayfalar boyunca Dursun Çiçek hem türkünün ne olduunu anlatyor hem de öteyi arayan bir büyüteçle Neet Erta’n hayatna k tutuyor. ‘Krehir’in garipler yurdu olmas Hac Bekta, Yunus Emre, Âk Paa, Ahi Evran, Âk Kerem, Karacaolan, Dadalolu, Âk Said bata olmak üzere türkülere sinen ve türkü gibi yanan bir hayat’, kitabn ana temas halinde. nancn cokun ve içli bir tavrla dile gelmesi saylabilecek türkü geleneiyle Neet Erta ve türküleri arasndaki irtibat, kitap için ana bir mesele halinde ilerliyor. Dursun Çiçek önsözde kitabn amacn: “Muharrem Erta ve özellikle Neet Erta’ bize ulatran arka plan, türkünün ötesini anlama ve anlatma çabasdr. Baka bir deyile hikmetin ve onu temsil eden gelenein Neet Erta’n türkülerindeki tezahürleridir. Daha da ötesi bir hafzann, bir dilin, bir hayat nizam ve dünya görüünün türkülere nasl yansdn ve bunun yine türkülerle bugüne nasl aktarldnn altn bir nebze olsun çizebilmektedir.” eklinde ifade ediyor.
Kitab bence önemli klan ey Dursun Çiçek’in hayatnn belirli bir kesiminde Muharrem Erta ve Neet Erta’la yollarnn kesimi olmasdr. Bu yaknlk kitabn samimiyetini garanti etmi, satrlar sadrdan çkm adeta; benim gibi kat kalpli saylabilecek biri bile yer yer gözü yaararak okudu kitab diyeyim de ne demek istediim belli olsun.
Türkü yaratcya yönelitir
‘Perev: Türküler Neyi Çrr?’ bölümünde Çiçek, türkünün Endülüs flemonkesu, Portekiz fadosu, Arjantin tangosu, Ladino at, Kzlderili bozulamas, Amerika zencilerinin Blues’u ve Afrika’daki bir at gibi varolusal olarak insann ayn ortak his ve bilinç etrafnda birletiinin altn çizmektedir. Buna göre Çiçek, türküyü ‘bizatihi öz olarak insana ait bir ses, bir ifade biçimi, bir terennüm ve bir duru/olu’ olarak tanmlamaktadr. Bu tanm bir adm daha ileriye tayp ‘türkü ile yakar, hakikatte yaratcya yöneliten baka bir ey deildir’ demektedir.
Kitap benim için sk sk çocukluumdaki baz duygulara geri dönmeme ve onlar yeniden tartmama da vesile oldu. Ne demek istiyorum anlatmaya çalaym. Kitap boyunca sklkla tekrarlanan bir kavram da ‘abdal’ kavramdr. Bizimkilerin düünlerini abdallarn çald davullarla yapma geleneinden dolay yazarn anlatt insanlar az çok biliyorum. mam hatipli yllarmn geçtii Krkhan’da koca bir mahalle hâlâ Abdallar Mahallesi olarak bilinir. Kitab okurken düün çalan abdallarla ilgili anekdotlar, Krkhan’da Abdallar Mahallesi’nin hemen üstünde bulunan bir örenci evinde geçirdiim vakitlerde zihnimde kalan anlar sökün etti. Özellikle bu insanlara nasl davranld, gecelemek durumunda kaldklar düünlerde onlarn nasl ve nerelerde arland gibi hatralarn hücumuna ve o duygularn temize çekilmesine vesile oldu yazlar. Bahsettiim ilk bölümdeki balklardan biri, olan biteni özetliyor zaten: ‘Türkünün, Hikmetin ve Abdallarn Dlanmas’.
Modernlemenin müzik ayann da ihmal edilmemesi, türküye resmi bir form verme çabas ve özel olarak ifade edilecek olursa Cumhuriyetin bir tercih olarak yönünü müzikte de Bat’ya dönmesinin yol açtklar, baz önemli zevat üzerinden aktarlyor. Bu kitaptaki hikâye Neet Erta’n Muharrem Erta’n hikâyesi olduu kadar türküye, hikmete srt çevirmenin de hikâyesi aslnda. Kitap bu girizgâhtan sonra Neet Erta’n hayatnn nasl ekillendii ve bunun türkülere nasl yansdn ilk elden tanklklarla çok samimi bir pencereden anlatyor.
Köklere dikkat çeken edebiyatn farkl alanlar kymetlidir
Edebiyatn, farkl anlatm ekillerinin ders kitaplarndan daha zengin bir imkân içerdiine inanyorum. Bu roman olur, iir olur, hikâye olur, deneme olur; sanatn baka dallar olur fark etmez. Önemli olan akla, bir duyguyu, inanc salam ve latif bir ekilde naketmektir. Bunun için kafamda öyle bir soru hep var: Örencilere alanm olan kelamla irtibat olan kitap önerecek olsam hangi kitaplar önermeliyim? Bu soruya cevap olabilecek okuma ve aray içerisindeyim; ilkin kendim için elbette…
lk aklma gelen kitap tevhid inancnn mimarideki izdüümü nasl olmal sorusuna cevap olabilecek ‘Kubbeyi Yere Koymamak’ kitabyd. Baka bir soru inanan bir birey mekân nasl görmeli ve mekanla nasl irtibat kurmaldr olursa, cevab ‘Dan Ötesi’ kitab olabilir. Türkülerle inanç arasnda nasl bir irtibat vardr sorusunun cevab olabilecek bu yazda da bahsetmeye çaltm ‘Türkünün Ötesi: Neet Erta’ kitab olabilir kolaylkla. Dursun Çiçek’in yazma çabasnn, bakt ve durduu yerin kanaatimce çok kymetli ve takip edilesi bir yer olduunu ifade etmek gerekir.
Bu kitap bizi söyleyen türkülerin kökenlerine bir nazar etmek, Neet Erta merhumu, hayatn, çektii çileyi ve bunu engin bir gönülle türküye tahvil etmesini anlamak için çok güzel bir metin olmu. Bu kitap vesilesiyle ahirete göçmü abdallarmza; Muharrem Erta, Neet Erta’a, Zahide’ye, Arap Mustafa ve daha nicelerine rahmet diliyorum. Dursun Çiçek üstadma da hayrl bereketli bir ömür temenni ediyorum.
Yazar: Halil Arslan |
02-08-21 |
||
| E mail: dunyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
