Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / DÜNYA BÝR OYUN- Sinema | Okunma Says: 748 |
Ekim 2019’daki ilk (gala) gösteriminde seyretmitim Dilsiz filmini.
Yönetmenliini Murat Pay’n, yapmcln Murat Erda’nn, senaryosunu Selman Klçarslan ile Murat Pay’n üstlendii, 94 dakikalk bir filimdi.
Her filmin insan ilikilerini esas almasndan hareketle, Dilsiz’in konusunun da yeni bir ilikiler organizasyonu (kurgusu) olduunu düünerek özetlemek mümkündür. Dilsiz’de söz konusu ilikiler, asl üstat, talip, kainat, ak, ayna, suret, hakikat, sanat vb. kavramlarn mahiyetlerine ve iç ilikilerine mahsus bir anlam arayna eik oluturduklar için, o mümkün özetin yaplmamas gerekir. Zira böyle bir özet, Dilsiz’deki mezkur anlam arayna kar hakszlk etmek olur.
Ben de bu nedenle, “Dilsiz’i sinema diliyle konuturmak mümkün mü” balyla bu köede yer alan 25 Ekim 2019 tarihli yazmda, Miguel de Unamuna’nn “Metafizik meta lingustiktir.” sözüyle balayp, “...Tasavvuftaki hâl-dili, fizik ötesindeki bir durumun, buradan (dünyadaki insan tarafndan) kefi deildir; bilakis, fizik ötesinin fizik içinde (yeryüzünde ve bizzat insann kendi ferdiyetinde) idrak edilmesidir. Tpk, eyh Gâlib’in Dilsiz’de özel bir vurguya mazhar olan, “Hoça bak zâtna kim zübde-i âlemsin sen / Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen” beytindeki manann, önce kalpte ve kalpteki deiime tabi olan hâl’de yerleik hale gelmesidir.” kaydn dümü ve bu balamda “Dilsiz’i seyrederken keyif aldm, ama ilgili bir çok soruma cevap alamadm.” diyerek bitirmitim.
Yakn zamanda, Albaraka Yaynlar arasndan çkan Dilsiz’in Dile Gelii adl kitab, hem kendi sorularma cevap bulmam salamas, hem de onu gerçekten anlamak isteyenlere yol göstermesi cihetinden sevinçle karladm. Öte yandan, âlemi insan esasnda anlamak için büyük gayret gösteren ve sinema mesleinin hakkn da bu yönde vermeye çalan Murat Pay’n, mezkur gayret ve çabasndan ayn minvaldeki derdime bir derman bulmak istediim için de Dilsiz’in Dile Gelii adl kitab müsmir bir fener olarak gördüm.
Öyle anlalyor ki, ayn zamanda Dilsiz’e sponsor da olan Albaraka Türk’e ait yaynevinin Genel Yayn Yönetmeni Ahmet Faruk Çalar da zikrettiim ihtiyac gözeterek, filmin bu tarzda bir kitab hak ettiini düünmü.
Kitabn editörlüünü Ketebe Yaynlarnn yazarlarndan Cemal akar üstlenmi.
akar’n da tpk Çalar gibi mezkur ihtiyac doru okuduu kitabn muhteviyatndan ve dolaysyla yetkin isimlerin oradaki yazlarndan, söyleilerinden, deerlendirmelerinden hemen anlalyor.
Buna göre, önsöz ve Dilsiz filminin künyesi dahil 10 ksmdan oluan kitabn, birinci ksmn senaryo oluturuyor. Senaryonun verilmesi, filmdeki mecazlarn, sembollerin ve imalarn daha iyi anlalmalarna ve dolaysyla çözümlenmelerine hizmeti bakmndan çok güzel olmu.
Yönetmenin Görüü adl ksmda Murat Pay, yukarda zikrettiim hassasiyetlerini yeni açklamalarla tahlile imkan verecek ekilde teyit etmi.
Kitaba da ad olan ksmdaki yazlarda ise, Zeynep Gemuhluolu, Hüseyin Etil, brahim Ethem Ortaköy ve Tuba Deniz, filmdeki anlam araynn boyutlarn ve yönlerini derinlemesine ele almlar.
Dilsiz’e Dair adl ksm, üç ayr çekim notunun gövde metni gibi konumlanm ve burada Murat Pay, Selman Klçarslan ile oyunculardan Mim Kemal Öke, Vildan Atasever ve Ozan Çelik’in söyleileri yer alm.
Yanklar ksmnda ise Ömer Lekesiz, Yusuf Kaplan, Bar Saydam, Hasanali Yldrm ile smail Güleç’in daha önce yaymlanm yazlar alntlanm.
Dilsiz’in teknii ve kurgusuyla bir sinema eseri olarak deerini elbette ilgilileri takdir edeceklerdir. Bu balamda bizler için Dilsiz’i deerli klan ilk eyin sordurduu sorular olduunu sanyorum. Zaten sanat dediimiz ey, cevap vermekten çok, doru soruyu sormak/sordurmak deil midir?
Nitekim Zeynep Gemuhluolu da kitaptaki yazsnda, bizleri gelenee balayan usta-çrak ilikisinin, usullerin, adabn, tekniklerin kaybolmu ya da bizden gizlenmi olabileceini belirterek, “Fakat ak, bizzat ak, hâlen asl usta olarak burackta duruyor. Ancak hazreti Ak’n ustalna ikrar verecek durumda myz? Gerçekte talip olduumuz bu mu?” diye sorup, bunun için Dilsiz’in “atfta bulunduu zeminin bize ne söylediine kulak” vermemiz gerektiini söylüyor.
Yeni sorular sordurmas, sorulan eski sorulara yeni cevaplar vermeyi mümkün klmas bakmndan Dilsiz’in Dile Gelii’ndeki metinleri, filmi bir kez daha izledikten sonra sca scana okumann, ilgililerine büyük fayda salayacan umuyorum.
Yazar: Ömer Lekesiz |
09-10-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
