Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 490 |
Paris iklim anlamas üzerine
klim deiiklii çerçeve sözlemesi Ekim 2002’de yaynlanm. 2021 Ekimindeyiz, tam 19 yl sonras Türkiye bu anlamay imzalyor, sözlemeyi en son imzalamas beklenen 6 ülkeden biri olarak. Hikâye daha eskilere gidiyor. Sözlemenin tasla 9 Mays 1992 tarihinde BM’de kabul edilmi ve 1992’de Rio de Janerio’daki Dünya Zirvesinde imzaya açlm. Yani yaklak 30 yllk bir geçmii var. Burada, AB de dahil olmak üzere 154 ülke tarafndan imzalanarak 21 Mart 1994 tarihinde yürürlüe girmi. 2002 Haziran ay itibar ile 185 ülke sözlemenin yükümlülüklerine kar sorumlu hale gelmi. Yani söz kesilmi, nian taklm, imdi nikâh yaplyor.
Bu iler hep böyle oluyor. CEDAW 1979’da BM Genel Kurulu tarafndan kabul edilmi, 1981′de yürürlüe girdi ve biz 1985 ylnda imzalamz, ardndan bir sürü protokol, sonra stanbul Sözlemesi derken Lanzarotte, Hayvan Haklar Sözlemesi, Uzay Ajans, 5G ve daha birçok protokol. klim Sözlemesi de öyle. Birlemi Milletler klim Deiiklii Çerçeve Sözlemesi ile birlikte Paris Anlamas, Kyoto Protokolü, Viyana Sözlemesi, Montreal Protokolü’nü dedüünmek gerek.
Bütün bunlar için siyasi süreçler iletilirken, bir yandan da çevreci sivil toplum örgütleri destekleniyor, üniversitelerde akademik çalmalar yaplyor, yasalar, yönetmelikler, genelgeler, konferanslar hayata geçiriliyor. Medya fonlanyor, monitoring ve checking hizmetleri veriliyordu.
Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg, 15 yanda Austos 2018’de iklim deiiklii ile savalmaya hemen balanmas gerektii konusunda protestolara balayan sveçli bir eylemci olarak Glamour Award for The Revolutionary, Shorty En yi Aktivizm Ödülünü ald. Harika deil mi? Sahi Greta niçin çevre konusunda Çin, ABD ya da Hindistan’ deil de aralarnda Türkiye’nin bulunduu dier ülkeleri ikâyet etti? Evet, listenin ilk 10 srasnda Hindistan, Rusya, Japonya, Almanya, ran, Güney Kore ve Kanada var. Türkiye’yi ise ngiltere’nin hemen ardndan 18’inci srada görüyoruz. lk 10 ülke dünyadaki emisyonun yüzde 67.6’sn oluturuyor bu arada. Türkiye’nin de içinde bulunduu 2. gruptaki 10 ülkenin toplam ABD kadar bile deil, Türkiye 2. grubun sonuna doru yer alyor.
Sözlemeyi taraflar, unlar kabul ederek onaylyorlar: nsan faaliyetlerinin atmosferdeki sera gazlar younluunu arttrdn, bu durumun sera etkisini yükselttiini, bunun dünya yüzeyinde ve atmosferde ek bir scaklk artna sebep olacan bunun da doal ekolojik sistemlere ve insanlara zarar verecei endiesiyle, sera gazlar, yutaklar ve haznelerinin kara ve deniz eko sistemlerindeki rolünün ve öneminin farknda olarak, baz eyleri not ederek ve BM nsan Çevresi Konferansnn 16 Haziran 1972’de Stockholm’de kabul edilen bildirisinin ilgili hükümlerini hatrlayarak, baz hatrlatmalar teyid ederek ve baz risklerin bilincinde olarak, günümüz ve gelecek kuaklar için iklim sistemini korumak kararlyla onaylam oluyorlar.
Çerçeve sözlemesi, Giri’ten sonra, tanmlar, gaye, ilkeler, yükümlülükler, enerji, ulatrma, sanayi, tarm, ormanclk ve atk yönetimi sektörleri dahil, tüm ilgili sektörlerde, Montreal Protokolü ile denetlenmeyen insan kaynakl sera gaz emisyonlarn kontrol eden, azaltan veya önleyen teknolojilerin, uygulamalar ve ilemlerin, transfer dahil olmak üzere, tevik ve gelitirilmesinde, uygulanmasnda ve yaylmasnda ibirlii yapacaklardr.
Sözlemelerde iklim sistemi atmosfer, hidrosfer, biyosfer, jeosfer ile bunlarn karlkl etkileimlerinin tamam tanmlanmaktadr.
Bir de “klim Deiiklii Uzman Havuzu” var, CoVID sürecinde “Bill’in adamlar”nn yerini alacak! Zaten bir Avrupa çevre ajans. O ya da bir baka birimi DSÖ gibi imtiyazl konumda stanbul’a yerletirirlerse amamak gerek.
Kirlilik nedir? Nereden kaynaklanyor? Kirlilik çevreyi ve insanlarn saln nasl etkiler? Avrupa, Yeil Mutabakat hedefine uygun olarak sfr kirlilie doru nasl ilerleyebilir? AÇA aretler 2020, kirlilik konusunu ajansn çalmalar ve AB mevzuat ile ilgili farkl bak açlarn kullanarak ele almaktadr.
Zaten ehircilik Bakanl öyle anlalyor ki, sözlemenin onaylanmas Resmi Gazete’de yaynlanmadan “gönüllü gelin” misali “klim Deiiklii Uzman Havuzu” oluturmu bile.
Bu konuda bir de AB Eylem Plan var. Bu konuda ABD, AB, ngiltere hepsi birlikte çalyor. Bu anlamann Paris’te imzalanmasnn da bir anlam var tabi. Vatikan da daha ilk günden desteini açklamt.
Ha! Bu anlamann 24. Maddesine göre bu sözlemeye çekince konulamaz!. Bu konuda devletler bütün kurumlar ile sisteme sadakatle bal kalmak ve çalmalar desteklemek zorunda. Bu anlamda aratrma ve sistematik gözlem, öretim, eitim, kamu bilinçlendirilme çalmas yapacaklar. Madde13’e göre anlamazlk durumunda hakem rolü üstlenmek üzere çok tarafl bir danma süreci oluturulacaktr. Anlamazlklarn çözümü için bir yol da adalet divan olacak.
Sözlemenin 25. Maddesi ayrlmay düzenliyor. Buna göre, sözlemenin, yürürlüe girdii tarihten 3 yl sonrasndan itibaren ayrlma talebinde bulunabilir. Fiili ayrlma, 3 yl sonra yaplacak bavurudan itibaren 1 yl içinde karara balanabilir ya da bu süre daha uzun bir zamana yaylabilir. Zaten o zamana kadar kim öle, kim kala. At alan çoktan Üsküdar’ geçmi olacak!
Artk bamzda yeni bir bela daha var. Hem de ne bela, bu defa karmzda sadece çileri ve Salk Bakanl yok, Gda Tarmdan ehircilik Bakanlna, Enerjiden Ulatrma Bakanlna, Dileri Bakanlndan Milli Eitim Bakanlna bir düzineden fazla bakanlk var.
Görelim Mevla’m neyler. Sonuçta Allah’n kolaylatrdndan daha kolay, zorlatrdndan daha zor bir i yoktur. Selam ve dua ile.
Yazar: Abdurrahman Dilipak |
09-10-21 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
