
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 596 |
CHP Cumhuriyet kurulurken Hilafeti böyle savunmutu
Cumhuriyetin kuruluunun 98. yldönümü Kemalizasyonun biraz daha yayld ama elbette içinin hzla boald bir dönüm noktasna denk geldi. Buna “Kemalizmin ahlan” tarz acemice yorumlar getirenler yanlyor. Kemalizm yükselite deil, çöküte. çi bo laflarla sosyal medya dalkavukluklar Kemalizmse eer, diyeceim yok. Ama “askerleri”nin tarih notu hiç parlak deil.
Neresinden tutsanz elinizde kalan bir rezalet akyor paçalarndan.
Örnek mi? Buyurun.
Gazi M. Kemal 1922 ylnda gazeteci Ahmet Emin’e (Yalman) hayatn anlatrken “Kardeimle beraber bakla tarlasnn ortasndaki bir kulübede oturduumuzu ve KARGALARI KOVMAKLA URATIIMIZI unutmam” demitir. Ancak imdi hangi kitab açsak buradaki fiilin KARGALARI KOVALAMAK ekline dönütüünü görüyor ve hayret ediyoruz. Kedi kovalanr ama karga kovalanr m? Kovulur elbette. Peki birinin sözünü deitirmek ve bu suretle onun adn cahile çkarmak ona saygszlk deil midir?
Daha Nutuk’u nasl keyiflerince kesip biçtiklerini, kelime ve ifadelerini nasl deitirip çarpttklarn yazmaya sra gelmedi. (Küller Altnda Yakn Tarih adl kitabmda “Nutuk” hakknda geni bir makalem var, merakllara tavsiye ederim.)
Nerde kalmtk, evet Cumhuriyetin kuruluu demitik.
Cumhuriyetin 29 Ekim 1923’te ilannn bugün yaygn olarak ona atfedilen manadan çok uzakta, teknik bir sistem deiiklii olduunu Ahmet Demirel’in Tek Partinin ktidar adl kitabndan okuyabilirsiniz. Aada özetleyip geçeceiz.
O tarihte TBMM Bakanl vazifesini yürütmekte olan Gazi Mustafa Kemal Paa biraz da yapay olarak çkard siyasî bunalm ustaca manipüle ederek içinde “millî bir sr” olarak sakladn söyledii Cumhuriyeti Kâzm Karabekir, Ali Fuad (Cebesoy), Refet (Bele), Cafer Tayyar (Eilmez) gibi muhalif paalarn ve Rauf (Orbay) Bey gibi bir önceki Babakann (cra Vekilleri Heyeti Reisinin) hazr bulunmad bir zamana denk getirerek adeta baskn eklinde sadece 158 milletvekiline ilan ettirmiti. 289 vekilin bulunduu bir Mecliste neden 158 vekilin oylaryla kabul edildi ki Cumhuriyet?
Siz bu soruyu düünedurun, 158 oyla kabul edilen Cumhuriyetin ilan öncesinde gerçekleen kritik bir baka adm da Halk Frkas’nn kurulmasyd. Kurulduu tarih olan 9 Eylül 1923’te henüz Cumhuriyet ilan edilmemi olduu için isminin banda “Cumhuriyet” kelimesi yoktu. 1924 ylnda kurulan muhalif Terakkiperver Cumhuriyet Frkas isminde Cumhuriyet’i kullannca onu kskanan(!) Halk Frkas, oldu Cumhuriyet Halk Frkas.
Yalnz HF veya bugünkü CHP kurulmadan önce ayn yln Nisan balarnda M. Kemal Paa bir parti kuracan ve partinin 9 Umdeye (ilkeye) dayanacan belirtti, onlar bir beyannameyle ilan etti. Milli hakimiyete ballk, saltanatn kaldrlmas kararnn deimezlii, ekonomik tedbirler vs. arasnda bir cümle özellikle dikkat çeker. 2. Umdenin sonunda u ilginç cümle yer alr:

“DAYANAI TBMM OLAN HLAFET MAKAMI MÜSLÜMANLAR ARASI YÜCE BR MAKAMDIR.” (Hadi asl halini de yazalm, belki merak eden olur: “stinadgâh TBMM olan makam- hilafet, beynelislam bir makam- muallâdr.”)
Tarih 8 Nisan 1923.
Lozan’da henüz imzalar atlmam.
Türkiye’de bir partinin kurulu süreci yaanyor.
TBMM Bakan M. Kemal bir parti kuracan ilan ediyor ve 9 ilkesinden birinin Hilafet makamnn dayanann TBMM ve onun Müslümanlar arasnda yüce saylan bir makam olduunu beyan ediyor.
Son olarak ekleyelim ki, “slamc” Balkesir hutbesinin okunmasnn üzerinden ancak iki ay geçmitir.
Böyle bir siyasî ortamda ilan edilen 9 Umde’nin bir de Türkçülük akmnn üstad Ziya Gökalp tarafndan yaplan yorumu olduunu biliyor muydunuz? (Bir “biliyor muydunuz” daha dememe müsaade buyurun: Türkçü Ziya Gökalp’in kitaplarnn baslmasnn TC’nin Türkçülük ideolojisinde aha kalkt Tek Parti döneminde yasak olduunu biliyor muydunuz? Ey tarih, bir kere de artma bizi, olmaz m?)
Ziya Gökalp’in 1923 ylnda baslan “Doru Yol” adl kitapçnda CHP’nin üzerine bina edilecei 9 Umdenin yorum ve izah yaplrken Hilafetten bahseden o çarpc cümle de geniçe ele alnr. imdi bu artc yorumu hafifçe sadeletirerek alyorum aaya.
Ziya Gökalp Halifelii savunuyor
“slâm dininde bütün namazlar cemaatle eda olunur. Cemaatin bir imam vardr ki, cemaati terkip eden bütün ferdler ona uyar. Bu suretle imam cemaatin timsali olmu olur. Cemaatin fertleri arasndaki dayanma, imamn ahsnda tecelli eder.
Her imamn kendi cemaatini namaz esnasnda birletirerek birçok ruhlardan tek bir ruh meydana getirmesinden küçük bir dayanma doar. slâmiyette bundan baka bir de büyük bir dayanma vardr ki bütün ümmeti tek bir ruh hâline getirir. Bunun ekli de, bütün imamlarn mânevî bir surette bir imâm- ekbere (en büyük imama) uymasdr. te bu imamlar imamna ‘Halife’ nam verilir. O halde namaz klnrken yalnz gözümüzün önündeki cemaatin imamda merkezleen ruhî birliini görmekle yetinmemeliyiz. Bilmeliyiz ki bu cemaatten baka milyonlarca cemaatler de ayn zamanda bir ümmet halinde birlemitir. Bu birleme bütün ümmetin bir büyük imamn, yani Halifenin çevresinde birlemesiyle doar. Demek ki küçük imamlar küçük cemaatleri merkezletirerek slam âlemindeki büyük dayanmay oluturur. Bundan dolaydr ki bütün slam âlemi Halife meselesiyle ilgilidir. Yeryüzünde bir Hilâfet makam bulunmazsa slâm âlemi kendisini imamesiz kalm bir tesbih gibi dalm, perian görür.
Bu ifadelerden anlalyor ki, mutlaka slam ümmetinin banda, Halife nam verilen ahsî bir timsalin bulunmas lazmdr. Fakat bu yüksek makam hangi Müslüman millet kendi içinden bir ahsiyet seçerek vücuda getirebilir? Dinen, Halifenin hiçbir gayrimüslim devlete tâbi olmamas art olduundan Halifeyi kendi içinden douracak milletin mutlaka kuvvetli bir orduya ve tam bir istiklale malik olan mücahid bir slam milleti olmas lazmdr. Birçok asrlardan beri bu artlar haiz olan millet, Türkiye olduu gibi, bugün de bu artlar haiz olan millet, yalnz yeni Türkiye’dir. Buna binaen TBMM bizzat Halife hazretlerini seçerek kendisini bu muazzez ve muhterem makama dayanak yapmtr.”
Hey gidi günler hey!
1923 Nisannda Hilafeti korumay vazife edinmek üzere kurulan Halk Frkas ile bugünkü amansz Hilafet düman Cumhuriyet Halk Partisi’nin ayn parti olduunu söylemek mümkün müdür? Mümkünse ne deimitir o 350 gün içerisinde?
Tarihler yalnz o bir yl içerisinde köprülerin altndan akan sular yazsa sezadr.

CHP, 10 yl Cumhuriyet Bayram’n kutlamamt
Bir kere daha: Pek bilinmez ama Demokrat Parti’nin 10 yl süren iktidar boyunca CHP yönetimi Cumhuriyet bayramlarna katlmamt. Bu protesto, geçitirme kabilinden de deildi. Göstere göstere yaplyor, hatta bununla gurur duyduklarn dile getiriyorlard. Maksat, ‘Cumhuriyet kesintiye urad’ izlenimi uyandrmakt. Böylece Cumhuriyeti kuran parti kurduu Cumhuriyetin bayramn protesto ederek tarihe geçiyordu.
Yazar: Mustafa Armaðan |
31-10-21 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||