Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 467 |
nsanlk tarihi pek çok medeniyete ev sahiplii yapt. Toynbee’nin geçen yüzyln banda ortaya att medeniyet tezi halen tartlyor. 1914 sonras dönemde Bat medeniyetinin tehdit altnda bulunduu tespitini yapan Toynbee kendine niçin baz medeniyetler geliirken dierlerinin çöktüü sorusunu sorar. Medeniyetlerin de dört aamas bulunduunu söyleyen bn Haldun ve Spengler’den etkilenen Toynbee, XIX. yüzyla damgasn vuran ilerlemeci tarih anlayna kar döngüsel tarih anlayn savunur. Toynbee, II. Dünya Sava’ndan sonra dinî bak açsyla tarihin ilâhî bir gerçeklik tarafndan biçimlendirildii tezini dile getirmitir.
Toynbee’ye göre bir medeniyet, içinde bütün insanln tek bir ailenin üyeleri gibi tam bir uyum halinde yaayabilecei bir düzen tekil etme çabasdr. Bu süreçte dinin hayatî bir önemi vardr. Bir medeniyetin varln sürdürebilmesi dinle ilikisinin güçlü olmasna baldr.
“Uygarlklar Yarglanyor” adl eserinde Toynbee, Bat medeniyetinin Yunan-Roma medeniyetinin temsilcisi sayldn ifade etse de Bat medeniyetini sadece Helen medeniyetinin bir sonucu görmenin yanlln vurgular. Çünkü Bat medeniyetinin öncülü saylan Yunan medeniyetinin dorudan Mezopotamya medeniyetinden beslendiini ortaya koyar. Bu sebeple de dünya tarihinde 30 kadar medeniyet kurulduunu belirterek bunlar etkileim durumlarna göre ayrr. Buna göre nka, Aztek ve Orta Amerika Kzlderili medeniyeti haricinde dier medeniyetlerle etkileimde bulunmayan hiçbir medeniyet yoktur.
Din ile balants zayflayan, bilim ve düünce üretiminde geri kalan medeniyetler güçlü olan komu medeniyetlerin içinde erimektedir. Toynbee’nin döngüsel tarih anlaynn özü budur. Hem dini altyapsyla hem de kültürel zenginliiyle öne çkan medeniyetler arasnda Çin, Hint, Mezopotamya, Msr ve slam medeniyetine özel yer verir. Bu sebeple Toynbee’nin yetkinletii asl saha Dou medeniyetleridir. Tabii ki bu çalmalarn temsil ettii Bat medeniyetinin geleceine dair endielerinden dolay gerçekletirir. Toynbee’den sonra bu bayra Huntington devralmtr. Son yirmi ylda bata ABD olmak üzere Bat ülkelerinde artan Evanjelist saldrganln arkasnda bu fikirler yatmaktadr. Çökmekte olan Bat medeniyetini kurtarmaya dönük bu çabalar “sadece güçlü olan kazanr” felsefesiyle birlikte “vad dilmi topraklar” kliesi üzerinden dini fanatizme dönümütür.
Özellikle slam’a yönelik saldrlarn son 30 ylda artmasnn arkasnda Bat’nn yaad bu korku yatmaktadr. Çünkü “bitti, öldü, tarihe kart” denilen slam, her seferinde küllerinden doarak etki sahasn geniletmektedir. Bu gerçek, Batl ülkeleri akna çevirdii gibi saldrganlklarn da artrmaktadr. slam’n sadelie ve tevhide dayal yaps tüm insanln zihninde ve gönlündeki araylara cevap tamaktadr. Saduyu sahibi Batllar da bu gerçei görmektedir. slam’n medeniyet anlay evrensel yönüyle tüm insanl kucaklayacak tek alternatif olma özelliini gün geçtikçe artrmaktadr.
Toynbee, Bat’nn çöktüünü ve gelecein slam medeniyetine gebe olduunu 100 yl önce fark etmiti. imdilerde ABD liderliindeki Batl ülkeler de bunun farknda. Türkiye özelinde yürütülen kuatma çabalarnn ardnda bu farkndalk yatmaktadr. Burada asl sorun slam medeniyetinin taycs olmas beklenen Müslümanlarn halen derin uykuda olmasdr.
Bir medeniyet davamz olduunu hatrlayanlarn says arttkça Bat’nn saldrganl daha da artacaktr. slam’n gelii sadece Müslümanlarla kaytl bir geli de deildir. slam’n gelii tüm insanln adalete, hakikate, merhamete, yardmlamaya olan özlemlerinin bir sonucu olarak gerçekleecektir. Yeter ki “Ey iman edenler! man edin…”(Nisa-136) ayetinin srrna eren Müslümanlar olalm. Gerisi kendiliinden gelecektir.
Yazar: Yunus Emre Altuntaþ |
09-11-21 |
||
| E mail: dirilispostasi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
