Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 486 |
Teolojiden antropolojiye bir Atatürk fenomenolojisi
Geçmi yllara nazaran her sene biraz daha garip 10 Kasm anmalarna, 29 Ekim kutlamalarna ahit oluyoruz. Bu anmalarn-kutlamalarn resmî ideolojik boyutlar dolaysyla belli bir abart pay her zaman biraz anlalabilir. Ad üstünde resmi de olsa “ideoloji” ve ideolojiler doas itibariyle gerçein olduu gibi yanstlmasn deil, seçilmi belli kii, dönem, olay veya gerçein kutsanp efsaneletirilmesine dayanr.
MUSTAFA KEMAL’ ANMAK ÇN SLAM’A SÖVMEK ART MIDIR?
Anlalmayan ey, ideolojinin gerçekle haddinden fazla kartrlmasdr. Daha da anlalmayan ve hiçbir zaman anlalamayacak ey Mustafa Kemal’i hayrla anmann slam’n deerlerine, sembollerine, inançlarna dair bir nefret ve dümanlk söylemini gerektirmesidir.
Baz okullarda Mustafa Kemal’e atfedilen rolün onun neredeyse “karanlkla”, “gericilikle”, “banazlkla” özdeletirilen slam’n sembollerine açm olduu sava olduu cüretkarca ifade edildi. Bizzat Milli Eitime bal öretmenler, okul müdürleri eliyle yürütülen bu merasimler bir yandan slam’a kar açk bir dümanlk suçu irtikap ederken Mustafa Kemal’i de açkça slam düman gibi resmettiklerinin farknda bile deiller.
“Özlediyseniz fesi peçeyi / Aydnla yeliyorsanz kara geceyi / Hâlâ medet umuyorsanz / htan eyhten derviten / ifa buluyorsanz / Muskadan üfürükçüden ... Eit olmasn diyorsanz kadnla erkek / Kara çarafa girsin diyorsanz / Yobazn gazabndan ürkerek ... / Hâlâ önemini anlayamadysanz / Millet olmann / Kul olun / Ümmet kaln / Fetvasn bekleyin eyhülislamn / Unutun tüm dediklerimi / Ykn diktiiniz heykellerimi” diye bir iir okutulmu bir okulda.
Bu ifadelerin herhangi biri bir Avrupa ülkesinde bakalar tarafndan söylenince dorudan “slamofobi” tehisi konularak, kin ve nefret suçu olarak yarglanmay hak eder. Bizde ise bu suç Mustafa Kemal’i anma adna nasl bu kadar kolay ilenebiliyor? Evlatlarmz, körpe dimalaryla bu tür bidat ve hurafelerle zehirlensinler diye mi emanet ediyoruz okullara?
TARHMZN DL DE TÖREN DL GB MTOLOJK
Anma veya kutlama törenlerine hâkim olan mitolojik söylem ne yazk ki tarihyazmna da hâkim. Konuyla ilgili tarih ilkokul seviyesinde bir dimaa bile reva görülemeyecek bir hurafenin ötesine gitmedii halde kimsenin sorgulamaya cesaret edemeyecei kutsal bir dokunulmazla sahip.
Efsane içinde insanüstü özelliklerle donatlm mitolojik kahramanlar ve mücadele ettikleri yine olaanüstü kötülükleriyle eytans dümanlar vardr. Elbette bu ideolojiden ne bir tarih çkar ne de salkl bir tarih bilinci veya kiilii. Bu mitolojik anlayla okunan ve ezberletilen tarihten birletirici bir ruh, hümanist bir hogörülülük, evrensel bir mesaj veya toplumsal bar edebiyat beklemek beyhude.
Hele bu tarihte kendinizi mitolojik kahramanla özdeletirip onun mücadele ettii kötüleri de imdi karnzdaki muhaliflerle özdeletirmeye kalktnzda yaptnz anmadan da törenden de beraber yaadnz insanlara iflah olmaz bir kin ve nefretten baka ne duygu ne felsefe üretebilirsiniz.
Mustafa Kemal’in Türkiye Cumhuriyetinin kuruluundaki tarihsel rolü inkâr edilemez. Bu süreçte ise Kurtulu Savan beraber verdii kendi silah arkadalarnn neredeyse tamamyla yolun belli aamalarnda ciddi ihtilaflar yaad, onlarla yollarn ayrd da ayr bir gerçek. Sonradan ayrca dramatize edilen “Atann yalnzl” aslnda tamamen kendi tercihleriyle oluan bu tasfiyelerinin bir sonucuydu. Yaad her ayrma dolaysyla bilahare yazlacak her türlü tarih için farkl anlatmlar mümkün klan bir siyaset adamyd Mustafa Kemal. O yüzden o tarihe gerçek anlamda girildiinde bugünün siyasi ayrmalarn çözmeye referans oluturacak hiçbir ölçüt tesis edilemez.
BU KAFAYLA ATATÜRK ANLAILAMAZ
Bu konuda çok eyler yazlm çok eyler söylenmitir. Amacmz bu sayfalar yeniden açmak deil, esasen bu aamada böyle bir ey yapmann da hiçbir faydas olmad ortada. in dorusu Mustafa Kemal’in bir tarihi ahsiyet olarak hiçbir zaman gerçek anlamda anlalmaya çallmam ve tartlmam olmasdr. Onu anlamaya mitolojik bir ahsiyet seviyesinde ele alanlarla onu yerden yere vuranlar arasnda bir yol bulmak imkansza yakndr. Bir noktadan sonra Kur’an- Kerim’in bilhassa ihtilaf konusu belli tarihi ahsiyetler hakknda “onlar bir nesildi geldi geçti, onlarn yaptklar kendilerine, sizin yaptnz size ve onlarn yaptklarndan dolay sorgulanacak deilsiniz” buyruunun derin hikmetini kavryorsunuz.
Esasen bu, tarihi ahsiyetlerin tamamna uygulanacak, bugüne çok salkl sonuçlar üretecek bir kriterdir. Hiçbir sonuç vermeyecek ve aslnda o ahsiyetleri daha iyi anlamamza yol açmayacak tartmalardan uzak durmak evladr. Tarihten günümüze hesaplar getirmek ontolojik olarak imkânsz aslnda ama skça saplan bir yol. Ayn ekilde günümüzün kavgalarn tarihe müracaat ederek çözmeye çalacan düünmek hem yaayan insanlarn yaamay, çözüm üretmeyi bilmezliinin bir ifadesidir hem de bu tür müracaatlardan tarihe atfedilen mitolojik hikayelerden baka bir ey çkmaz.
Dertlerine ilaç olacan düündükleri tarih orada öyle aguunu açm duruyor deil, bilakis o tarih kendi beklentilerine uygun olarak zihin ve duygu dünyasnda vehmediliyor. Kendi eksikliini gidererek zihnine yanstt bir süper-insan olarak kurtarcsn yaratan insan Ludwing Feuerbach m daha iyi anlatr Karl Marx m?
O fasl buraya tadmzda yine de insanlar her geçen gün kendi zihinsel üretimlerinden daha abartl, daha ritüel ve mitolojik bir söylemle medet ummaya sevk eden faktörleri anlamaya çalmamzn ayr bir önemi kendini hissettirir. Tam bu noktada Teolojiden antropolojiye doru bir fenomenoloji Atatürk’ü anlamak için iyi bir balangç olabilir.
Yazar: Yasin Aktay |
13-11-21 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
