Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 515 |
9 Kasm 1877’yi 10 Kasma balayan gece Rus askerleri Top dandaki nöbetçilerimizin gafletinden istifade ederek Aziziye’nin 2 ve 3 numaral tabyalarna dalvermiti. Uyku sersemi askerlerimiz baskn yediklerini yataklarndayken fark etmi ama kalabalk Rus birliklerinin tabyalar ele geçirmesine engel olamamt.
Sra 1 numaral tabyaya gelmiti. Yarbay Bahri ve askerleri orada var güçleriyle direnip zaman kazanm, tam bu srada gün aarmaya balamt.
Erzurum Kasm sabahlarndan birinden öbürüne tanrken tabyalardan yükselen top ve tüfek sesleri afan tüllerini parçalam, ehrin sakinleri tarih yazacaklar güne uyandnda ellerinde sopa, balta ve satrlar bulmutu. Klalarda içtima borular çalnyor, minarelerde ard arda ezanlar okunuyor, hocalar eli silah tutanlar dövümeye çaryordu. Köse Mehmed Aa’nn kars erife’den Hüseyin olu Nene’ye kadar kahraman analar, Kantarc Mehmed’den mam Yaar Emmi’ye kadar aslanlar “Kardalar, elimiz tutar, gözümüz görürken düman buralara da m girecek? Anamz bizi hangi gün için dourdu?” diyerek bir ksm Kars Kap’dan, dierleri Kavak Kap’dan tabyalara can atyordu.
Bulunduu mevkiden tabyalara akan insan selini gören Kurt smail Paa kumandasndaki askerin ehamet damarlarnn kabard ve Ruslarn ele geçirdii 2 ve 3 numaral tabyalara dald görüldü. Paa bir elinde Kur’an, dier elinde klç, krmz entarisini ve sar çizmelerini giyinmi Kara Fatma ve üç hanm ile muhariplere yiyecek ve içecek götüren dier hanmlar yanlarnda olduu halde Kars Kapsndan 1 numaral tabyann gerilerine doru sarkyordu. Kaplan Mehmed Paa kumandasndaki asker de Mecidiye tabyas üzerinden 2 ve 3 numaral tabyalara hücuma geçmiti. alacak ey, her üç tabyaya kaplar krarak girmeyi baarm birkaç saat içerisinde Ruslarn 153. Alayn imha etmilerdi.
Rus Alay 2.300 kayp verdikten sonra kaçarken tabyalarda sa kalanlarn heyecandan büyümü gözleri yaknlarn aram, bir köede Kara Fatma ve üç hanm arkadann ehadet erbetini içtiini görmütü. “Kilid-i mülk-i slam” (slam diyarnn kilidi) Erzurum üç saat süren göüs göüse çarpmann sonunda rahat bir nefes almt.
Nene Hatun derler bir yiide
O kutlu sabahn kahramanlarndan Nene Hatun 1955 Maysna kadar yaam ve vefatndan bir ay önce “Yln Annesi” seçilmiti (ülkemizde ilk “Yln Annesi” unvan ona aittir).
Küçük çocuunu emzirip yatana emanet eden 20’sindeki Nene Hatun, eline balta veya satr alarak kocas ve dier Dadalarla omuz omuza Aziziye tabyalarn geri almak için cann ortaya koymay vazife bilmiti. Daha sonra Çanakkale’de ehid düecek olan evladn deil, namus ve vatann düünen bu aziz Türk annesi o gün Rus kurunuyla ölen öz kardeinin gözlerini kaparken u sözleri söylemiti:
- Rahat ölebilirsin. Biz varz!
Lakin Cihan Harbinde üç çocuunu ve kocasn kaybettikten sonra sefalete duçar olan Hüseyin kz Nene (Nene öz ismiydi) çaresiz kalnca Cumhurbakan nönü’ye çektii hazin telgrafla devrin idarecilerinin kahramanlara nasl lakayt kaldklarn gözler önüne sermiti.
Osmanl Devleti yklp Cumhuriyet kurulmu, bu arada ya 80’i devirmiti. Yine de ayaktayd ya, ah bir de fakirlik olmasa. Sonunda dayanamad, 1943 ylnda Aziziye tabyasndaki “silah arkada” Kadir kz Name ile Cumhurbakanna mektup yazarak anlatt içinde bulunduu ackl vaziyeti. Bu bir devrin yüz karas mektubu aktaryorum:
Nene Hatun vefat edince Akis dergisi kapaa çkarm. Pertev Demirhan’n Nene ve Name hatunlarla 99 yanda hamallk yapan Yaar Baba arasnda çektirdii fotoraf.
“Bizler, (1)293 Osmanl-Rus harbinin Erzurum civarnda Aziziye tabyasnda vuku bulan mehur savan kahramanyz. O tarihî günde Türk kahramanlk ve hamasetinin sembolü olan bizler, bu çok eski dümanmz vatann harim-i ismetinden sökerek atm ve göklere kadar çkan zafer dasitan yaratmtk. Bu ulu güne lâyk derecede kymet ve ehemmiyet verildii halde, maalesef biz canl timsallerine gereken kadirinaslk gösterilmiyor. Aziziye zaferi, tarihin pek az kaydettii bir mucizedir. Bu mucizenin yaratt varlk sayesindendir ki, vatanmzn en mühim parças ve arkn müstesna bir kilidi mesabesinde bulunan güzel Erzurum’u müstekreh dümann mülevves çizmesiyle çinenmesinden kurtarm ve ahlâfa ebedî bir yadigâr brakmtr. Bu ölmez zaferin yadigâr bizler, her birerlerimiz 90’ar, 100’er yandayz. Hiçbir snacak yerimiz ve tutunacak hiçbir desteimiz yoktur. Belediyenin ayda 4 lira maatan baka bir ey görmüyoruz. Geçen sene birer meccanî (ücretsiz) ekmek veriyorlard, bu sene o ekmeimizi de kestiler. imdi aç ve muhtaç bir vaziyetteyiz ve dileniyoruz da… Bizlere icab eden nakdî ve fiilî yardmn yaplarak bu çetin ve ackl vaziyetten kurtarlmaklmz yüksek ve derin sayglarmzla diler ve arz ederiz.”
Dilekçe, nönü tarafndan incelenip Babakanla havale edilmiti ama tahmin edilecei gibi bir sonuç çkmamt. Bu srada nönü’nün, brahim Çall’ya 5 bin lira karlnda yal boya tablosunu yaptrmak gibi “çok hayatî” meguliyetleri vard!
Nene Hatun’un sefaletini Cumhuriyet de yazm
Öte yandan bu yazmadan alt yl önce, 23 Kasm 1937’de Erzurum Milletvekili Pertev Demirhan’n kaleme alp CHP Genel Sekreterlii’ne sunduu raporda aynen öyle deniliyordu:
“Bu ihtiyarlarn üçü de fakir ve sefalet içindedir. Yaar 100 yana gelmi olmasna ramen hâlâ hamallk ederek geçinmektedir. (…) Dier iki kadn da sakat oullaryla bugün çok yokluk içinde imiler. O kahramanlk vakasndan bu güne kadar yaayan bu üç canl yadigâra hayatlarnn u son senelerinde olsun sefaletten kurtulmak için herhangi bir tertipten, kabilse birer parça maa balanmasn yüksek partimizin mürüvvetinden beklerim. Bu Türk milleti için adeta bir vicdan borcu saylmaldr.”
1937’den 1943’e kadar balanmayan maan sonradan balandn sanyorsanz aldanyorsunuz. 1925 doumlu merhum tarihçi Nejat Göyünç küçüklüünde Nene Hatun’u Erzurum sokaklarnda klk tezek yapmak için srtnda teneke ile dolap hayvan pislii toplarken gördüünü anlatr.
Sa kalabilenlere ancak Demokrat Parti devrinde yardmc olunacak ve Nene Hatun’un 1955 Maysnda ahirete intikaliyle tarihin parlak bir sayfas kapanrken bize de ar bir dram miras kalacaktr.
Peki, aziz vatan uruna canlarn ortaya koyan kahramanlarmz avuç açmak zorunda brakp yalvartmaktan utandnz m?
Benimki de laf. Kara Fatma’nn torunlaryla beraber Galata’daki Rus manastrna snmalar gerçeinin acln hatrlaynca bu milletin hakiki kahramanlarna nasl bir snt muamelesi yapldna hayret edilir mi?
Yakn tarih insan dert sahibi yapar velhasl.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Nene Hatun
Yazar: Mustafa Armaðan |
14-11-21 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
