Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : DÜNYADA NELER OLUYOR / ÝSLÂM ÂLEMÝ | Okunma Says: 549 |
Çatmann kökleri
Bugün Hindistan, Banglade, Butan, Nepal, Sri Lanka ve Pakistan’ -baz tanmlarda Afganistan’n büyük bir ksmn da- içine alan Hint Alt Ktas, tarihinin 300 küsur yln (1526-1858) Bâbürlü mparator-luu’nun hâkimiyeti altnda geçirmiti. 1600’lerin banda Alt Kta’ya tüccar olarak gelen ngilizler, elde ettikleri imtiyazlarla zaman içinde siyasette de etkin olmaya balamlar, nihayet Bâbürlüleri tarih sahnesinden silerek Hindistan topraklarna el koymulard.
Bâbürlülerin Hindistan’a vurduu mühür o kadar çeitli alanlarda ve o kadar derinlere ilemi durumdayd ki, bunu söküp atmak mümkün deildi. Söküp atma imkân bulunsa, ortada Hindistan da kalmayacakt zaten. Çünkü Hint Alt Ktas’nda “görmeye deer” her eyde Bâbürlülerin izi ve imzas vard. ngiliz devlet akl, Bâbürlü mirasn kazmaya çalmak yerine, devreden çkarmay ve deersizletirerek gözden düürmeyi seçti. Bunun için üç parçal bir strateji devreye sokuldu. imdi, srasyla bugün de büyük ölçüde geçerliliini koruyan bu safahata daha yakndan bakalm:
-Bâbürlü imajn eytanlatrmak
Tarihî kaynaklarn çarptlmas, ders kitaplarnda gerekli müfredat ve üslup deiiklikleri, popüler kültürün çeitli unsurlarnn kullanlmas gibi yöntemlerle, Bâbürlüler devaml surette karikatürize edildi. mparatorluun altnc hükümdar Muhyiddîn Muhammed Evrengzîb (1618-1707), bu noktada özellikle seçilen bir günah keçisiydi. Babas ah Cihân’ devirerek 1658’de tahta oturan Evrengzîb, neredeyse yarm asr bulan saltanat srasnda yllarn cephelerde cihad ile geçirmi, çok büyük bir hükümdard. Bu açdan, ngiliz igali sonrasndaki dönemde kaleme alnan metinlerde Evrengzîb’in “banaz, yobaz, dier kültürlere kapal, eli kanl, zalim” bir yönetici olarak tasvir edilmesi ve onun Hindistan’n Hindu kimliini yok etmeye odaklandnn vurgulanmas elbette tesadüf deildir.
-Hindu milliyetçiliini azdrmak ve slâm düman damar beslemek
Bâbürlülerin zayflamaya balamasyla birlikte, Hindistan’daki Müslümanlarn üzerindeki himaye emsiyesi de tedricen kalkmt. Bu durumdan faydalanan Hindu milliyetçileri, asrlardr ayn topraklarda yaadklar Müslümanlara saldrlarn younlatrdlar. 1800’lerin sonundan itibaren gittikçe artan bu saldrlarda yüzlerce mescit ve cami yklp talan edildi. 1947’de ngilizler Hint Alt Ktas’ndan resmen çekilip bamsz Hindistan kurulduktan sonra da, ülkedeki Müslüman nüfus Hindu milliyetçileri için “problem kayna” olmaya devam etti. Hatta baz siyasî partiler, slâm dümanln resmî politikalar haline getirmekten çekinmediler.
-Müslümanlarn safnda ayrlklar meydana getirmek
Hint Alt Ktas’na dikkatle bakan biri, Müslümanlar arasndaki dinî, fkhî ve mezhebî ayrmalarn, baka hiçbir yere benzemez ekilde keskin ve derin olduunu hemen fark edecektir. Bu durum elbette tesadüf deildir. Bir yandan tarihî ihtilaflar alttan alta körüklenirken, dier yandan da temeli atlan birtakm yeni kurumlar ve yaplanmalar eliyle, çatmann gelecek on yllara yaylmas adeta garantiye alnmtr. 1875’te Sir Seyyid Ahmed Han tarafndan Aligarh’ta kurulan ve slâm’n “modernist” yorumunu temel alan üniversite, bu minvaldeki en mehur misallerdendir. Seyyid Ahmed Han’n ngiltere’deki ünlü Oxford ve Cambridge üniversitelerinden ilhamla oluturduu eitim sistemi, Hint Alt Ktas’ndaki Müslümanlar arasnda ayr bir damar olarak yllar içinde geni bir taraftar kitlesi edindi. ngiltere’nin Hindistan Genel Valisi’nin de “cömert” balarda bulunduu okulun baz mezunlar Hindistan, Pakistan ve Banglade’te üst düzey vazifeler üstlendiler. Keza 1800’lerin ikinci yarsndan 1900’lerin ortalarna kadar Hindistan havalisinde ortaya çkan birçok siyasî ve dinî akmda da “ngiliz akl”n görmek mümkündür. Bu akmlardan bazlar, açktan aça Londra’dan kumanda edilir üstelik.
***
Hindistan, 65 milyon nüfuslu Karnataka eyaletinde hortlayan baörtüsü yasa nedeniyle, bugünlerde youn biçimde gündemimizde. Oysa gerilim bir günde su yüzüne çkmad gibi, çatmann yüzyllar ötesine uzanan kökleri mevcut. Bugünü anlamann ve yarna hazrlanmann yolunun dünü bilmekten geçtii gerçeinden hareketle, daha fazla tarih okuma ve yaananlardan ders çkarma zaman. Hem Hindistanl Müslümanlar hem de slâm dünyas adna…
Yazar: Taha Kýlýnç |
16-02-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
