Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 508 |
20 Temmuz 1936 tarihli Cumhuriyet gazetesinin maneti öyleydi: “Atatürk Çanakkale’yi bir daha kurtard.”
“Lozan kurtar”nn üzerinden 13 yl geçmi… Çanakkale’yi kim kaybetmiti ki, imdi kim kurtarmaktadr?
Bu manet Montrö Boazlar “Mukavelenâmesi”nin imzalanaca gün atlmtr. Ertesi günkü nüshann maneti daha açklaycdr: “Cumhuriyet ordumuz dün gece Karadeniz boazna girdi! Çanakkale bugün öleyin igal edilecek, bütün donanma boazlara gitti.”
Montrö Mukavelenamesi’nin, 24 temmuz 1923’te Lozan’da imzalanan mukavele yerine ikame edilecei de belirtiliyor. Demek ki, Lozan’da Boazlar üzerinde hükümranlk hakkmz yokmu! Boazlar üzerindeki kontrol için uluslararas bir komisyon kurulmumu ve bütün yetki o komisyonda imi! Gazete haberinde “Beynelmilel komisyonun vazife ve selahiyetleri Türk hükümetine intikal etmitir” deniliyor…
.”Cumhuriyet”in temelinde ne var?
Cumhuriyet’in temelinde Millî Mücadele mi var, Lozan m?
Millî Mücadele’ye dayanan bir cumhuriyet kursa idik, her ey baka olurdu; Lozan’a istinad eden bir cumhuriyet kuruldu. Bunun sonucudur ki Türkiye gerçek kimlii üzerinde yükseltilemedi, sentetik bir kimlik inas ile uramak zorunda kalnd. Millî bünyeyi ayakta tutan kurumlar ortadan kaldrld, milletin deer verdii büyük ahsiyetler itibar suikastine maruz brakld.
Bu kimlik inasnda yakn dönem tarihi Millî Mücadele zaferlerinden ileriye gitmez, o da asl muhtevasndan koparlarak “Kurtulu Sava”na dönütürülmü ve bir tek adama mal edilmitir.
Zafer olup olmad tartmal 1.nönü’den balyarak Yunanllara kar kazanlan Sakarya ve Dumlupnar zaferleri büyük tantanalarla kutlanrken, 1. Dünya Sava’nn ngilizlere kar kazanlan iki büyük zaferi, Çanakkale ve Kûtül’amare resmî kutlamalarda yer almamtr. Kûtül’amare artk ramzda kalan bir corafyada kazanld için, fazla dikkat çekmeyebilir. Ya Çanakkale?
Çanakkale zaferinin kutlanamazl Cumhuriyetin temel trajedisini ortaya koyar. Zamann cumhurbakan Çanakkale muharebelerinin kahramanlarndan biridir. O dahi Çanakkale’nin kutlanmasn salayamamtr. Dünya hâkimi Britanya mparatorluu’na kar kazanlan bir zaferi kutlamak tam istiklâle sahip olmay gerektirir. 1930’larn gazetelerine bakn, Çanakkale kutlamalar ile ilgili haberleri bouna ararsnz. Bu, zaferin 20. Yldönümü olan 1935’te dahi böyledir.
Çanakkale kutlamalar için 1916’dan itibaren 18 Mart deniz zaferi esas alnmtr. 16 Mart stanbul’un igali yldönümü ile ilgili resmî faaliyetler o günlerin gazetelerin birinci sayfalarnda yer alr. Üst kademedekilerin mesajlar yaynlanr. Cumhuriyet’in 18 mart 1929 nüshasnda “16 mart unutmadk, fakat mehedi (ehidlii) unuttuk” maneti yer alr. “16 mart faciasnn cereyan ettii yer 6 seneden beri ite böyle bir harabe halinde duruyor.”
stanbul zaten tilaf güçlerinin igali altndayken, 16 Mart 1920’de ngilizler ehzadebandaki Mzka Karokulu’nu sabahn erken saatlerinde basarak, 5 askerimizi ehid etmilerdir. Resmiyet bu be askerin yasn tutarken, Çanakkale’de yatan on binlerce Mehmetçikle ilgili gazetelerde tek satra dahi rastlanmaz. Orada ngilizler, Franszlar kendi ölüleri için kabirler yapar, antlar ina ederken, bu vatan ve millet uruna cann veren ve zaferin kazanlmasn salayan ehidlerimizin kabirleri yaplamamakta, bir âbide dahi dikilememektedir…
.1931 Austosundaki hamle!
1931 Austosunda çileri Bakan öne sürülerek Çanakkale kutlamalar için bir hamle yapld anlalyor. 17 austos 1931 tarihli Cumhuriyet’te Dahiliye vekilinin Çanakkale ehitlerini ziyarete gittii haberi yer almaktadr. 19 austosta ise Dahiliye Vekili ükrü Kaya’nn “Çanakkale’de güzel bir nutuk söyledi”i haberletirilmitir.
18 Austos akam belediye ükrü Kaya erefine bir ziyafet vermi, o da ziyafetin sonunda bir konuma yapm. «Çanakkale yalnz Türk milletinin hayat ve hissiyatna karm bir menkabe deil, bütün cihan tarihine mal olmu bir kahramanlk efsanesidir. Çanakkale milletler arasnda geçen mücadelelerin nianesi ve Türk hamasetinin bir abidesidir. Hiçbir millet, hak ve hududu için bu kadar kan dökmemitir. Kann aktarak memleketi müdafaa etmek bahsinde Türk milletine takaddüm edecek bir millet yoktur.”
Haberin devamnda vekilin 25 austosa kadar Çanakkale’de teftilerde bulunaca, 22’sinde Bozcaada’ya gidecei, 25'inde Çanakkale’ye dönerek “üheda abidesinin ziyareti esnasnda beklenilen nutkunu irat edecei” belirtilmektedir.
Devrin gazetelerinin bu konudaki hassasiyeti Çanakkale ile ilgili bir hamle yapldnn delili olarak görülmelidir. çiler Bakan’nn önceden ilan edilen konumas 25 Austosda yaplmtr. Bu konumann “Kemalyeri”nde yapld haberlerde yer almaktadr. Çanakkale sava srasnda Mustafa Kemal’in kumanda ettii 19. Tümen karargâhnn bulunduu yere “Kemalyeri” ad verilmitir. Bu seçim dikkat çekicidir. 18 Mart deniz zaferi kutlamalar yerine Mustafa Kemal Paa üzerinden bir kutlamann balatlmasnn ngilizler tarafndan ho karlanaca sanlm olmaldr. Konuma metninde yer alan ifadeler bu kanaatimizi dorular mahiyettedir.
“Biliyorum ki bu aziz kahramanlarn kurduklar ve koruduklar yklmaz Türk vatan onlarn hatralarn daima taziz ettirerek ifade ve manzaras cihan umul en yüksek bir abidedir. Karda yine Türklerin bu aziz topraklarnda maksatlar() için ölmü insanlarn mezarlarn ve abidelerini görüyoruz. Orada yatanlar da takdir ederiz…Karmzda mezarlar brakan milletler, bizim bu samimi ve çok yeni mahiyette nokta-i nazarlarmz (bak açmz) iyi telâkki ederlerse bu karlkl mezarlar aramzda kin, husumet ve ölmez mübareze (çatma) hisleri yerine muhabbet, dostluk temin eder.” (Milliyet, 26.8.1931)
1931 Austos teebbüsünden sonra, Çanakkale’de kutlamalar için Montrö Mukavelenamesi’ne kadar herhangi bir hareket olmadna göre, bu yumuak mesaj hedefine ulamamtr. Fakat bu yumuak ifadelerden daha sonra Mustafa Kemal’e mal edilen uydurma mesajlar üretilmitir.
Bu uydurmacln dayana, ükrü Kaya’nn 22 yl sonra bir mülakata verdii cevaptr. Dünya gazetesinin 10 kasm 1953 saysnda yaynlanan mülakatta ükrü Kaya, bu sözleri kendiliinden söylemediini, konuma metnini Atatürk’ün kendisine yazp verdiini açklamtr. Tarih olarak 1934 yln iaret eden Kaya mülakatta, o günün gazetelerinde yer alan Anadolu Ajans mahreçli metinden farkl cümleler söylemektedir:
“Bu memleketin topraklar üstünde kanlarn döken kahramanlar! Burada bir dost vatann toprandasnz. Huzur ve sükûn içinde uyuyunuz. Sizler, Mehmetçiklerle yan yana, koyun koyunasnz. Uzak diyarlarn evlatlarn harbe gönderen analar! Göz yalarnz dindiriniz. Evlatlarnz, bizim barmzdadr. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardr. Onlar, bu toprakta canlarn verdikten sonra bizim evlatlarmz olmulardr.”
ükrü Kaya’nn 22 yl önce konutuklarn tam olarak hatrlamas mümkün olmayabilir. Nitekim, konumann tarihini dahi yanl hatrlamaktadr. Fakat bu metin nasl olmusa daha sonra baz broürlerde yer alm, ngilizceye çevrilerek Anzak’lara ulatrlm, onlar da Türk Tarih Kurumu Genel Müdürü Ulu demir’e bu metni dorulatmlardr! Ulu demir’in konuyla ilgili ciddi bir aratrma yapmad yaynlad risaleden anlalmaktadr (Atatürk ve Anzaklar). Çünkü 1934 tarihi dorulatlmad gibi, dönemin gazetelerinde yer alan Anadolu Ajans mahreçli metin de görülmemitir.
burada kalmam, Avusturalya’da bir çemeye konulan kitabedeki ngilizce metne “bizim için Johnyler ile Mehmetler arasnda fark yoktur cümlesi” eklenmi, Genel müdür de bunu kabullenmitir!
Çanakkale zaferini kutlayamamak trajedisi, lider adna vecize uydurarak katmerlenmektedir!
Gerçek Hayat, Mart 2022
Yazar: D. Mehmet Doðan |
20-03-22 |
||
| E mail: tyb.org.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
