Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 877 |
“Nurettin Topçu’nun bütün davas ve mücadelesi slam ahlakna dayanan bir toplum düzeni kurmaktr. Çünkü ona göre âlemde ahlaktan daha güzel ve daha gerçek bir ey yoktur” diyen Prof. Dr. Hüseyin Karaman, “Onun düünce dünyasnda ahlak, fertten topluma, devletten millete ve tarihe, ekonomik nizamdan sanata ve dine kadar uzanan fikir ve düüncelerin üstünde, onlarn bir tac gibidir” deerlendirmesini yapyor.
Türk fikir ve düünce dünyasnn önemli isimlerinden olan Nurettin Topçu üzerine yapt akademik çalmalardan yola çkarak kitaplatran Nurettin Topçu’nun Düünce Dünyas ve Nurettin Topçu adl kitaplarn yazar Recep Tayyip Erdoan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Karaman ile Topçu’nun entelektüel kimliini konutuk.
Sayn Hocam sizin Nurettin Topçu ile ilgili kitaplarnz ve makaleleriniz var. Nurettin Topçu denince aklnza ne geliyor, biraz Nurettin Topçu’dan ve kiiliinden bahseder misiniz?
20. Yüzyln önemli düünürlerinden biri olan Nurettin Topçu, 7 Kasm 1909 tarihinde stanbul’da domu ve 10 Temmuz 1975 tarihinde de vefat etmitir. Lise tahsilinden sonra daha iyi eitim almak için MEB’nn burslusu olarak Fransa’ya gitmi ve Üniversite tahsili ile Doktoray Fransa’da yapmtr. 1934 ylnda Türkiye’ye dönen Topçu, 1935 ylnda stanbul Galatasaray Lisesi’nde balad öretmenlikten 1974 ylnda ya haddinden emekli olmutur. zmir, Denizli ve stanbul’da birçok okulda öretmenlik yapmtr. Bergson’dan hareketle hazrlam olduu Sezginin Deeri isimli çalmayla stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde doçent unvan alm olmasna ramen kendisine kadro verilmemitir.
Nurettin Topçu deyince aklma ahlak geliyor, ahlak davasna adanm bir ömür geliyor. Çünkü Topçu hem Türkiye’de ahlak konusunda ilk doktora yapan kiidir, hem liselerde okutulan ilk ahlak ders kitabnn yazardr, hem de hayatnda ahlaktan taviz vermemi bir ahlakç düünürdür.
Topçu’nun kiiliini daha iyi anlayabilmek için birkaç anekdot aktarmak istiyorum: Fransa’da doktorasn tamamlayp Türkiye’ye dönünce Galatasaray Lisesi’ne felsefe grubu öretmeni olarak atanmtr. Bir gün müdür Topçu’yu çarr, eline yl sonu snavndan geçmesini istedii 6 kiilik bir liste verir. Topçu bu talepten rahatsz olur ve “eer bunlar çalkan örencilerse elbette geçerler” eklinde ahlaki bir cevap verir. Neticede örencilerin bir ksm geçer, bir ksm da kalr. Topçu bu ahlaki tavr dolaysyla zmir’e sürgün edilmitir.
Topçu’nun Sorbonne Üniversitesi’nde vermi olduu doktora tezi yln en baarl doktora çalmas seçilir ve Üniversite yönetimi kendisini ödüllendirmek ister. Topçu’ya ödül olarak para, tatil vb. ne istedii sorulunca; Topçu ödül olarak Sorbonne Üniversitesi’nin kulelerine Türk Bayra’nn çekilmesini ve salonda stiklal Mar’nn söylenmesini istemitir. Nurettin Topçu stanbul Lisesi’nde öretmenken, stanbul mam Hatip Lisesi’nde de üç yl felsefe grubu derslerine girmi ve girdii dersler için ders ücreti almamtr. Okul müdürü Mahir z kendisine neden ders ücreti almadn sorduunda; mam Hatip Lisesinde derse girmenin ibadet olduunu, ibadetin de para ile yaplamayacan ve din görevinin hasbi olmas gerektiini söylemitir.
NSANLIK AHLAKI KUR’AN AHLAKIYLA TAMAMLANMITIR
Biraz önce siz de ifade ettiniz. Nurettin Topçu ahlak alannda doktora yapm bir kiidir. “Ahlak” kavramna oldukça farkl anlamlar yükleyenler var. Bu konuda Nurettin Topçu’nun konuya yaklam nasldr?
unu öncelikle ifade etmek isterim ki, Nurettin Topçu’nun bütün davas ve mücadelesi slam ahlakna dayanan bir toplum düzeni kurmaktr. Çünkü ona göre âlemde ahlaktan daha güzel ve daha gerçek bir ey yoktur. Onun düünce dünyasnda ahlak, fertten topluma, devletten millete ve tarihe, ekonomik nizamdan sanata ve dine kadar uzanan fikir ve düüncelerin üstünde, onlarn bir tac gibidir. Ayn zamanda hepsinin temelinde olan bir vakadr. Ayrca ahlak, insan hareketlerinin metafiziidir, dini olgunluktur, hayvani hayattan insani hayata yükselitir. Topçu’ya göre insanln ahlak Kur’an- Kerim ile tamamlanmtr. slam dininin özü ve esas ahlaktr. Din ile ahlak veya ahlak ile dini birbirinden ayrmak, insann iç dünyasn kendisinden ayrmak demektir.
Çünkü esasnda ahlak dini olgunluktan baka bir ey deildir. Dolaysyla da Müslüman olmak ayn zamanda slâm ahlâkna sahip olmaktr, onu kendi hayatnda yaamaktr. Zaten Peygamber Efendimiz Müslümanlnn huy güzellii olduunu söylemek suretiyle bu durumu açk bir ekilde ortaya koymutur.
AHLAKIN DAYANDII HÜRMET PRENSB
Ahlak denilince slam toplumlarnn öne çkard kavram “slam Ahlak” kavramdr. Bu kavram dierlerinden ayran özellikler nelerdir? Topçu, “slam Ahlak” kavramn nasl ele almaktadr?
Biraz önce de ifade etmi olduum gibi Nurettin Topçu, slam dininin özünün ve esasnn ahlak olduunu, ahlakn esas itibariyle dini olgunluktan farkl bir ey olmadn belirtmektedir. Ona göre slâm ahlâknn sabr, ükür, af, adalet, eitlik gibi birçok prensibinin veya ilkesinin olmasna ramen gerçekte onun “hürmet, merhamet ve hizmet diye üç temel esas vardr. Nurettin Topçu’ya göre slam ahlaknn dayand ilk prensip “hürmet” prensibidir. Hürmet; nsann dünya hayatnda yaptklarnn hesabn vereceinin bilincinde olmasdr. Ahlak anlaymzn ilk ve temel artdr hürmet. Önce Allah’a hürmet edilmelidir. Allah’a hürmetin en güzel ifadesi ise namaz ibadetidir. Allah’n yaratklarna hürmet de Allah’a hürmet konumundadr. kinci olarak Kur’an- Kerim’e hürmet edilmelidir. Bu ise ancak onun manasn anlamaya çalmak ve onu hayatmza tatbik etmek suretiyle olur.
Sonra Eref-i mahlûkat olan insana hürmet edilmelidir. te bundan dolaydr ki, Müslüman’n kalbinde kin ile nefret duygular ayn anda bulunamaz. slam ahlaknn dayand ikinci prensip “merhamet”tir. Merhamet; her eyin, her varln ve özellikle her insan ruhunun nefsimizden ziyade sevilmesidir Bu duygu, hürmetin insann benliinden taarak âleme yaylmas sonucu meydana gelmektedir. Merhameti bize tantmaya yarayan, merhametimizi besleyen, parlatan ibadet, oruç tutmaktr. slam ahlaknn üçüncü esas “hizmet” olmaktadr. Hizmet, yaptmz her hareketi, her ii Allah rzas için yapmak ve her hareketimizde Allah’ aramaktr. nsandaki merhamet duygusunun varlklara çevrilen bir hareket halini almas sonucunda hizmet meydana gelir. Dolaysyla da hizmet, bizi daima dolduran, bizden ayrldkça bizi azaltmayan tükenmez bir hazinemizdir. nsan ancak insanlara hizmet sayesinde Allah’a varabilir veya Allah’n sevgili bir kulu olabilir. Bu yüzden de müminin bütün hayat halka hizmet hayat olmaldr. Hizmet ahlakn slam’da sembolletiren müessese zekat ibadeti olmaktadr.
SORUMLULUK ÇN BAKALDIRI
Topçu, “ahlak” ve “isyan” kavramlarn nasl bir araya getiriyor, uzlatryor ve nasl bir isyan ahlakndan bahsetmektedir?
Konuya balarken bir yanl anlamay önlemek için Nurettin Topçu’nun Sorbonne Üniversitesi’nde savunmu olduu Doktora tezinin orijinal isminin “Uysallk ve syan/ Conformisme et Revolte” (Paris 1934) olduunu, ancak Türkçe’ye “syan Ahlak” ismiyle tercüme 1995 ylnda basldn (Dergah Yaynlar, stanbul 1995) belirtmeliyiz. Topçu, ilk bakta paradoks gibi görünen “isyan” ve “ahlâk” kavramlarn syan Ahlak düüncesi içerisinde yeni bir boyutta birletirmitir. Ahlâkta iradeyi “isyan” kavram ile ifade etmitir. Nurettin Topçu “isyan” kavramnn muhatab olarak Allah’ almamtr veya bu iki kavram birbirinin kart olarak konumlandrmamtr. Çünkü düünür “isyan” kavramyla, ne Allah’a kar bir bakaldry, ne de nizam ykc bir hareket ve ihtilâli veya anariyi kastetmitir.
“syan” Allah’a doru bir ilerleme hareketi olarak ele alm ve bu kelimeyle; mükemmellie giden yolda önünü kesen her türlü engele kar çkmasn, iradenin sonsuza ulamak gayesiyle her çeit menfaat ve tutkuya, nefsin sefaletleriyle ihtiraslarna, sonlu olan iyilik ve mutlulua dahi bakaldran sorumluluk idealini ifade etmektedir. Topçu’nun felsefi sisteminin en önemli tezlerinden birisi olan “syan ahlâk”n ahlâktaki iradenin karl olarak kullanmakta ve sonsuz olan sonlu olana tercih etme, sonsuza yönelme ve iradeyi dardan çevreleyip tutsak eden d artlara kar bir bakaldr olarak kabul etmektedir. “syan ahlâk”n ise, iradenin sonsuza ulamak gayesiyle, her çeit menfaat ve tutkuya, sonlu olan iyilik ve mutlulua dahi bakaldran sorumluluk ideali olarak tanmlamaktadr.
GENÇLERMZDEN HAK ETT LGY GÖRMÜYOR
Milliyetçi ve muhafazakâr kimliiyle bilinen Nurettin Topçu’nun düüncelerine olan ilgi hakknda neler söylemek istersiniz. Topçu’nun görüleri düünce dünyamzda gerei kadar yer bulabiliyor mu?
Nurettin Topçu, 1939 ylnda zmir’de öretmenken Fikir ve San’atta Hareket Dergisini çkarmaya balam ve vefatna kadar da bu dergiyi çkarmtr. Dergi etrafnda Hareket Ekolü denen bir ekol olumutur. Hareket Ekolü çerçevesinde ülkemizin fikir, düünce ve siyaset sahnesinde yer alm birçok kii yetimitir. Bununla birlikte Topçu’nun görülerinin hak ettii deeri gördüünü ve gençliimizin onu yeterince tandn, eserlerinden istifade ettiini söyleyemem. Bununla birlikte son yirmi ylda Topçu ile ilgili daha fazla yazlp çizilmekte, ona her platformda daha fazla yer veriliyor olmas da beni mutlu etmektedir.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Yazar: Hüseyin Karamanla mülakat |
09-05-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
