Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 5739 |
Sinan deyince gözümün önünde iri bir adam canlanr. ki küsur metrelik boy, geni ve biçimli omuzlar, kaln damarl büyük pazular… Yüzü de oldukça güzeldir Sinan’n. Resimlerde yâhud heykellerdeki gibi uzun deildir sakal. Çenesinin altndan bir tutam sarkar sadece ve gürdür. Uzun bir yüz. Kaln ve ortada birbiriyle bulumu kalar. Yeil renkli, iri, badem gözler. Orta büyüklükte düzgün bir burun. Sakala nazaran ince kesilmi, dudaklara demeyen byklar. Kaln bir alt dudak. Fildii cübbe ve oldukça sade kyafetler. Gür, edîd bir ses.
Kafamda böyle canlanr Mimar Sinan. Onu böyle tahayyül etmemin sebebi isminin bana eklenen “koca” lâkab deildir sadece. Bilirim ki bu “koca” ona zahirînden çok batn, fiziinden çok zekâs için verilmitir.
* * *
Koca Sinan…
Tarihin gördüü dev adamlardandr. Taa diz çöktürmü, suya mihrak buldurmu, göklere mzraklar tutturmutur.
u mihrap sinanüddin
u minare sinandr
(Arif Nihat Asya)
* * *
Yavuz padiah Hicaz’a hâdim olmaya gittiinde onun ordusundadr Sinan. Muhtemelen gür pala byklar, Yavuzî ecaati vardr o zamanlar. Sillesi adam ykar. Klc cehennemde dövülmü gibi yakar. Sözüm yalnzca hüsn-i zan deildir. Ki Osmanl ordusunda giderek yükselir Sinan.
Muhteem Süleyman’n Belgrad seferinde de Rodos seferinde de ordudadr bu yaz yiit. Osmanolu Mohaç ufkunda klç akrdatrken de askerdir. Mehur bir “Mohaç Meydan Muharebesi” tablosu vardr. Bilirsiniz. O tablonun bir yerinde de Sinan var mdr acep diye çok düünmüümdür.
Yine Kanunî padiahn ordusunda ran’a giderken Van Gölünden geçmek üzere üç kadrga ina eder. (Gemi mühendisidir ayn zamanda Sinan) Kumandan kadrgalara “kaptan” eyler onu. Bir gece çkar tayfalaryla ve Van kalesinin nöbet erlerini tutar getirir.
Nöbetçilerin verdii bilgilerle düer Van kalesi. Yani ki Sinan önce kadrgalar sonra Van’ ina etmitir.
* * *
Son olarak 1538 ylnda Moldova seferinde klç kuanr. Ayn yl hassa ba mimar olacaktr zira.
Halep’e Husreviye, Gebze’ye Çoban Mustafa ve stanbul’a Haseki Külliyelerini dikmitir bu tarihten önce.
Peki ya bu tarihten sonra?
Sonra çrakln, kalfaln ve ustaln tamamlayacaktr. Çraklnn ve kalfalnn ne demek olduunu gidip yerinde görmek evlâdr. Ustal ise yerinde görünce bile tam manasyla anlalamayacak kadar muazzamdr.
Yerinde görmelidir dedim çünki biliyorum; kalemim yetmeyecek Sinan’n o eserlerini anlatmaya.
Her biri birer iir gibi zira.
Sizler de bilirsiniz ki iiri erh etmek bir manada beyhudedir. Yarmdr. Acizdir.
* * *
Aczimi itiraf ettim okuyucu! Maalkusur Koca Sinan’n ve onun muhteem padiah Süleyman Han’n büyüklüüne selâm ile bir kssa nakletmek isterim Süleymaniye’ye dair;
Sultan Süleyman Han rüyasnda Hazret-i Fahr-i Âlem(sav) Efendimiz ile müerref olur. Süleymaniye Camii’ni, yerinden tutun da tüm mimar detaylarna kadar, anlatr Süleyman Han’a ve: “Camii bu ekilde olacak.” buyurur. Sultan Süleyman, ertesi gün çarr Koca Sinan’ ve camiyi anlatmaya balar. Sultan ne dese Sinan azndan almakta sanki ayn rüyay görmüçesine her eyi bilmektedir. Süleyman Han taaccüb edince Sinan: “Padiahm dün gece efendimiz(sav) size camiyi tarif ederken ben de arkanzdaydm.” der.
Süleymaniye sadece mimaryla ve sultanyla büyük deildir hâsl.
* * *
Arnas (Sinan’n doum yeri) Belediyesi mimarmzn doduu evi restore ederken (2002) evin altndan eski bir yeralt ehri çkmtr. Kader o koca insan tatan bir ehrin üzerinde dünyaya armaan etmi, neccâr bir dedenin himayesinde yetitirmi, Osmanolu’nun ordusunda diyar diyâr gezdirmi, Enderûn’da ilim ile yourmutur. Nice seferde kahramanlk göstermi, klc da ta da suyu da bilimi de müthi bir kudretle kullanmtr Sinanüddin.
* * *
Hele bir beyzî mührüne bakalm:
Orta ksmnda: “el fakîr-ül hakîr Sinan”, kenarnda: “sermîmârân- hâssa müstemend bende-i miskîn kemine dermend” (fakîr, âciz, hâssa sermîmârân dertli deersiz miskîn bendeleri) yazmaktadr. Sinan’ asl büyük yapan bu abidevi tevazuudur.
* * *
Ya 98. Söz biter, ömür biter. Tatan iirler kalr geriye. Ve kabir tanda: “Geçti bu demde cihandan pir-i mîmârân Sinan” yazar bir koca âdemin…
Fatihalarla…
Yazar: Ahmet Pak |
11-12-10 |
||
| E mail: haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
