Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 552 |
Bir suikast ve ötesi
Tam 11 yl önce, 20 Eylül 2011 günü, Afganistan’n bakenti Kâbil’den dünya medyasna ve ajanslara düen bir “son dakika”, milyonlarca Müslüman için sembol mesabesinde olan bir ismin artk sahneden çekildiini söylüyordu:
Afganistan eski Cumhurbakan, akademisyen ve âlim Burhâneddîn Rabbânî, evinde kendisini ziyaret eden iki intihar bombacs tarafndan öldürülmütü. “Taliban temsilcisi” klnda gelen saldrganlardan biri, sarnn içine gizledii patlayc düzeneini Rabbânî’yi kucaklad srada patlatm, Rabbânî ile birlikte, bakanlk ettii Yüksek Bar Konseyi’nin dört üyesi daha saldrda yaamn yitirmiti.
1979’da Sovyetler Birlii’nin Afganistan’ igaliyle balayan süreç, slâm dünyasnn dört bir yannda çok yakndan izlenmiti. Hatta on binlerce Müslüman, çeitli ülkelerdeki rahat hayatlarn ve ailelerini brakp, “Moskof kâfirine kar” savamak üzere Afganistan’a gitmi, dolaysyla “Afgan Cihad” sadece duygusal bir hadise olmaktan çkarak, Müslümanlarn gündemlerinde somut bir ekilde yerini almt. Burhâneddîn Rabbânî, ite o sürecin sembollerinden biriydi. Öyle ki, onu bembeyaz sakallaryla ve banda saryla, uzaktan uzaa çok sevdi Müslümanlar, hatta “aileden biri” addetti. Gülbeddîn Hikmetyâr ve dier isimler de keza, slâm âleminin duygu dünyasndaki “kahraman”lard. 2011’deki o suikasta varncaya kadar neler yaand sorusu, bahsettiim mizansen etrafnda daha da anlaml. O halde, hafzalarmz tazeleyelim:
Burhâneddîn Rabbânî, 20 Eylül 1940’da, Afganistan’n kuzey eyaletlerinden Badahan’da, Farsça konuan Tacik bir ailenin olu olarak dünyaya geldi. Temel dinî eitimini Hanefî fkh üzere tamamladktan sonra Kâbil Üniversitesi’ne intisap eden Rabbânî, slâm hukuku sahasnda eitim gördü. Ardndan Msr’n bakenti Kahire’ye giderek, 1966-1968 arasnda Ezher Üniversitesi’nde slâm felsefesi dalnda yüksek lisansn bitirdi. Bu süreçte, Müslüman Kardeler Tekilât (hvân) ile yakndan ilgilenerek hareketin önemli mensuplaryla temas kurdu. hvân’a yönelik basklarn ar derecede younlat bir zaman diliminde Msr’da bulunmak -Seyyid Kutub da ayn dönemde idam edilmiti- Rabbânî’ye siyaset düüncesi noktasnda çok önemli tecrübeler kazandrd.
Afganistan’a döndükten sonra, baarl bir akademisyen olarak bir yandan eitim çalmalarna odaklanan Burhâneddîn Rabbânî, dier yandan üniversite örencilerini siyasî açdan bilinçlendirmeye ve tekilâtlandrmaya yöneldi. 1979’da Sovyet igali baladnda, eski örencisi Ahmed ah Mesud ve Gülbeddîn Hikmetyar’la birlikte direnii örgütleyen cephede yer alan Rabbânî, 1989’da Sovyetler Birlii ülkeden çekilince, bu defa silahlarn birbirine dorultan “Mücahit” fraksiyonlardan birinin lideri olarak öne çkt. Rabbânî 1992’de cumhurbakanl görevini üstlendi. Ancak bu hiç de kolay bir vazife olmayacakt:
1993’te Gülbeddîn Hikmetyar’la Özbek General Abdürreid Dostum’un ortaklaa hareket ederek Rabbânî ve müttefiklerine kar saldrya girimesiyle, Afganistan’da iç sava patlak verdi. Bakent Kâbil’in harabeye döndüü, on binlerce insann bir hiç uruna hayatn kaybettii, Sovyet igaline direniin bütün meyvelerinin heba edildii bir zaman dilimiydi bu. Ardndan, 1996’da Taliban’n iktidar balad.
Önce Afganistan’n kuzeyine, ardndan da Tacikistan’a çekilen Burhâneddîn Rabbânî, Taliban’a muhalif olduunu zaten hiçbir zaman gizlememiti. 2001’de ABD güçleri Afganistan’ igale balaynca, Rabbânî bu defa “Kuzey ttifak”nn siyasî lideri sfatyla sahneye çkt. 1996’dan itibaren fiilen olmasa da resmen üstlenmeyi sürdürdüü devlet bakanl görevini Hamid Karzai’ye devretmek durumunda kalan Rabbânî, ülkede hâlâ etkili bir aktör olarak, 2010’da “Yüksek Bar Konseyi”ni oluturdu ve bana geçti. Artk yeni misyonu, Taliban güçleriyle Kâbil’deki merkezî hükümeti bartrmak ve Afganistan’da kalc bir bar tesis etmekti. Ne var ki, bu mümkün olmayacakt.
Burhâneddîn Rabbânî’nin ardnda brakt siyasî miras tek bir cümlede özetlemek imkânsz. Oynad rollere göre, farkl yarglara varmak mümkün. Ancak kesin olan ey u: Hayatnn 1990’lardan sonraki detaylarna vakf olmayan “sradan” Müslümanlar için, o hâlâ “Afgan Cihad”nn unutulmaz ahsiyetlerinden biri olarak, hafzalarmzda yaamaya devam ediyor. Ötesi ise, artk davasnn çoktan intikal ettii Yüce Divan’da verilecek hükme bakyor ki, o da bizim sükût ettiimiz bir nokta.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
Merhûm Burhaneddin Rabbânî
Yazar: Taha Kýlýnç |
21-09-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
