Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 395 |
“Blunt, Londra’da çeitli gazetelerde ve dergilerde yaymlad fikirlerini 1882 ylnda bir kitaba dönütürdü. ‘The Future of Islam’ (slâm’n Gelecei) isimli kitabnda eski fikirlerini aynen tekrar ediyordu. Artk o da tpk ngiltere gibi, fikirlerinin hayata geçmesi için zamana ihtiyaç olduuna inanyordu. Baka bir ifade ile II. Abdülhamid Osmanl sultan olarak kald sürece bu fikirlerinin gerçeklemesinin imkânszlna iyice kanaat getirmiti. Be bölümden meydana gelen kitabn birinci bölümü, dünyadaki Müslümanlarn nüfusu ve haccn Müslümanlar için önemine ayrlmtr. Kitabnda ayrca Avrupa’nn slâm âlemini hakkyla tanmadn ve Müslümanlar sadece Osmanl Devleti’nden ibaret sandn yazan Blunt, kendisinin de Arap dünyasn gördükten sonra fikirlerinin deitiini belirtmektedir. Müslüman nüfusu ve 1880 ylnda Mekke’ye gelen haclar hakknda baz istatistikler verdikten sonra, slâm mezhepleri ve müntesipleri hakknda da bilgiler vermektedir. Sonra konuyu hilafetin tarihine getirmektedir.
Kitabnn ikinci bölümünde hilafet meselesini tartan Blunt, burada Hz. Ebubekir’den I. Selim’e [Yavuz] kadar geçen sürede hilafetin nasl el deitirdiini anlatmaktadr. Blunt’un bütün amac, hilafetin Osmanllar tarafndan gasp edildiini iddia edip, II. Abdülhamid’in slâm Birlii fikrinin isabetsiz olduunu ortaya koymaktr. En temel iddias, slâm literatüründe de bulunmakla birlikte farkl yorumlanan Hz. Muhammed’in ruhanî temsilcisi olacak kiinin, yani halifenin Hz. Peygamber’in mensubu bulunduu Kurey kabilesinden olmas gerektiidir. Blunt’a göre, sadece bundan dolay II. Abdülhamid’in halifelii uydurmadr. Blunt, bütün bunlara ramen son zamanlarda II. Abdülhamid’in hem Türk ulemasnn ve hem de dier milletlere mensup ulemann saygnln kazandn itiraf etmekte ve adeta bundan dolay üzülmektedir. Avrupallarn politikalarnn da II. Abdülhamid’in daha fazla sempati toplamasna neden olduunu söyleyen Blunt, Abdülhamid’in ngiltere’nin gözüne baka baka Yunanistan, Arnavutluk ve Kürtlere kar zaferler elde ettiini ifade etmektedir. Franszlarn Tunus’u igal etmeleri üzerine II. Abdülhamid’in Kuzey Afrika Müslümanlarnn youn sempatisini kazandn, hatta Hindistan’da hutbenin onun adna okunduunu kitabnda hayflanarak anlatmaktadr. Buna ramen, slâm Birlii siyasetinin çökmesi için ümitvar olan Blunt, u iddialarda bulunmaktadr: Ad ister Abdülaziz, ister Abdülhamid olsun, bir Osmanl Hilafeti oldukça, slâm dünyasnda gerçek bir ilerleme mümkün olmayaca gibi, içtihat kaps da açlamaz. Eninde sonunda hilafet Medine veya Mekke’ye geri dönecektir.”
Prof. Dr. Zekeriya Kurun Hoca’nn “Osmanl Araplar - Hilafet, Siyaset, Milliyet, 1789-1918” (Vakfbank Kültür Yaynlar, stanbul, Ekim 2022) adl kitabn okurken, ngiliz arkiyatç ve siyasetçi Wilfrid Scawen Blunt’ anlatt ksma (s. 127 vd.) gelince durakladm. Klâsik ngiliz kibrinin yan sra, Osmanl’ya ve tarih içinde oluan “Türk” misyonuna yönelik önyarg ve dümanlklarn bugün de hâlâ yerli yerinde durduunu müahede ederek…
Zekeriya Hoca, 452 sayfalk hacimli eserinde, -isminden de anlalaca üzere- Osmanl mparatorluu çats altnda yaayan Araplar, Araplarn merkezle ilikilerinin seyrini ve nihayet Birinci Dünya Sava’nda Arap corafyasnn Osmanl’dan kopu evrelerini anlatyor. “Anlatyor” dedim, ama belki öyle söylense daha doru olur: Canl manzaralar halinde tasvir ve tahlil ediyor. Kitap, konusunun ehemmiyeti kadar, üslubundaki akclk ve muhatabn öyküsünün içine çekebilmesi yönüyle de tam bir “usta ii” olmu.
“Osmanl Arap Eyaletleri: Tehditler ve Tedbirler” balkl birinci bölüm, modern çada Osmanl mparatorluu’nun karlat ilk d tehdit olarak, Napolyon’un Msr’ igaliyle balyor. Bunu Vehhâbî Hareketi, Cezayir ve Tunus’un igalleri ve Fransa’nn Cebel-i Lübnan siyasetine dair tablolar izliyor. kinci bölüm “Sultan II. Abdülhamid ve Araplar” meselesine, üçüncü bölüm de “Hilafet ve Siyaset” balyla, Abdülhamid’in slâm Birlii yönündeki gayretlerine ayrlm. Süreci Zekeriya Hoca’nn kaleminden takip ederken, 33 uzun yln Yldz Saray’nda hangi psikolojiyle yaandnn detaylarna vakf oluyoruz. Kitabn devamndaki üç bölümde, II. Merutiyet’in ilânyla birlikte Araplarn adm adm Osmanl’dan ayrlna tanklk ediyoruz. Çok sayda önemli ahsiyet, gizli cemiyet ve fikir akm gözlerimizin önünden srasyla geçiyor.
Velhasl, “Osmanl Araplar”, modern dönem Ortadou’sunun nasl olutuunu ve geçtiimiz yüzylda Araplarla aramzda neler yaandn net bir ekilde anlayabilme adna, vazgeçilmez bir metin…
Yazar: Taha Kýlýnç |
03-12-22 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
