
| Kategori : / AKTÜALÝTE | Okunma Says: 476 |
I. Yemen’in bakenti Sanaa’nn kuzeyinde, bugün adeta terk edilmi gibi duran Ma’rib ehri, tarihteki en büyük afetlerden birine sahne olmutu. M.Ö. 520’lerde inaatna balanan dev sulama sistemi ve baraj, yaklak bir asr sonra yklm, bunun neticesinde meydana gelen korkunç selle Sebe halknn yaad memleket tamamen harabeye dönmütü. Felâketten canlarn kurtarabilenler bölgeden göç etmi, bir zamanlar Arabistan’n en muhteem bahçelerine ev sahiplii yapan mntkadan geriye, içinde tek-tük clz aaçlarn yükseldii çorak bir arazi kalmt. Bu felâket, “Arim Seli” adyla Kur’ân’da da ismen zikredilir (Sebe 15-16). Aradan yüzyllar geçtikten sonra, yklan barajdan kalan duvar parçalarn çevredeki dalarn yamaçlarnda görmütüm, bir Yemen seyahati srasnda. IV. 29 Kasm 1114 gecesi, sabaha doru… Mara, çok iddetli bir depremle sarsld. Kar her yeri kaplam, ehrin bütün giri çklar kapanmt. Binlerce insan, enkaz altnda kalarak can verdi. Dönemin tarihçileri, “Mara’ta nefes alan hiç kimse kalmad” diye yazacaklard daha sonra. Deprem sadece Mara’ deil, civarndaki birçok yerleimi de etkilemiti. Elbistan, Samsat, Adyaman, Urfa, Antakya, Harran, Azez ve Halep yklan yerler arasndayd. Bütün bölgede ölü saysnn on binleri bulduu tahmin ediliyordu.
*
Örnekleri çoaltabiliriz. Tarih, zaten insanolunun bana gelen nice tatsz sürprizle azna kadar dolu. Mesele, yaananlar nasl deerlendireceimiz noktasnda düümleniyor daha çok. Verdiimiz tepkiler de buna bal çünkü.
Bir Müslümann bak açsndan görünen manzara udur: Doal afetler, salgn hastalklar ve hatta savalar, lahî rade’nin tarihe ve corafyaya müdahalede kulland araçlardr. Bu hadiselerin akabinde gerçekleen deiimler, ekonomik ve siyasî açdan kurulan yeni dengeler, yükselenler ve düenler, yeryüzündeki nüfus hareketlilikleri, kültürün ve insanî birikimin farkl corafyalara tanmas, ortadan kaybolan deerler, üretilen yeni unsurlarla oluan yeni alkanlklar ve kültürler vb. düünüldüünde, dünya tarihinin ekillenmesinde lahî rade’nin rolü ve müdahalesi çok açk biçimde görülür. Felâketler ister insanolunun iledii suçlarn ve ihmallerin cezas olarak ortaya çksn, isterse de “sünnetullah” dediimiz deimez yasalarla dorudan “zaman ayarl” ekilde gerçeklesin, nokta-i nazar deimeyecektir.
Peki, tedbirler? Bu konu da hassas bir teraziyle tartlmal. Zira insanolunun kstl bilgisi, dar ufku ve bitmez-tükenmez hrsyla alabilecei tedbirler de ayn ekilde kstl, dar ve hrsa bulanm olacaktr.
Evet, tedbir çok önemli. Ama insanlk tarihinde, tedbiri aan olaanüstülükler de çok fazladr. Hatta bazen, lahî Kudret, insanoluna kendi acziyetini hatrlatmak ve tedbirin bir hududu olduunu öretmek için de devreye girer. O zaman da insana dünyann geçiciliine dair derin bir tefekkür, muhtaçlara yardm vazifeleri ve ölüme her an hazr olaca bir hayat sürme uurunu kuanmak düer. Vesileleri Kâdir-i Mutlak bilme yanlna sürüklenmeden…
Yazar: Taha Kýlýnç |
18-02-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||