Deprem bölgesine ilk hafta gelen ve ykm gözleriyle gören bir Amerikal gazetecinin depremle ilgili gözlemleri yaananlar güzel özetliyor: “Pazarck depremi, çok büyük can ve mal kaybna yol açt. Ama Türkler çok çabuk toparland, ayaa kalkt.”
TOPLUM VE K DERNL
Bu Müslüman toplum, zor zamanlarn toplumdur. Zor zamanlarn üstesinden gelmesini her zaman bilmitir; o yüzden ktalar ve ktalar dolam, devletler ykm, devletler kurmu, tarihî yürüyüünü sürdürmütür. Müslüman olduktan sonraki yürüyüü, insanla ruh katan bir yürüyütür. Bizim tarihteki yürüyüümüz, ruhun tarihte yürüyüü gibi olmutur: Biz merhametin timsali olduk, adaletin sembolü olduk, kimsesizlerin, mazlumlarn sahibi, kimsesi ve sesi olduk.
Hem sözlü kültürü hem de yazl kültürü ya da hem göçebe kültürü hem de yerleik kültürü ayn anda hayata ve harekete geçiren nadir toplumlardan biri olduumuz için bir yandan irfanî derinlie bir yandan da tarihî derinlie ayn anda sahip neredeyse tek toplum biziz.
rfanî derinlik, sahip olduumuz derûnî sükûnet özelliimizle kendimize çekidüzen vermemizi, tarihî derinlik ise sahip olduumuz dinamizm, kabna smazdk özelliimizle d dünyaya ve giderek dünyaya çeki düzen vermemizi mümkün kld tarih boyunca...
rfanî derinlik, yaratc bir ruh kazandryor bize. Tarihî derinlik ise kurucu irade. kisini ayn anda harekete geçirebildiimiz zaman tarih yapyoruz hatta tarihi biz yapyoruz. Son bin yllk dünya tarihini bizim yaptmz, tarihin akn bizim ekillendirdiimizi söylemem bile gereksiz. Biz son iki yüzyl hâriç, son bin ylda hem tarihi yaptk hem de Asya'nn ve Avrupa'nn alaca ekli belirledik. Sözün özü: Asya’nn tarihini biz yaptk, Avrupa'y tarihe biz kkrttk.
Son iki yüzyldr tarih yapmyoruz, tarihte tatil yapyoruz. Tarihten çekildik: Batllarn yapt, bize de figüranlk rolü biçtii tarihte sürükleniyoruz sadece…
TÜRK ENDÜLÜSLEMES / YIKIMI: KÜLTÜREL NKÂR VE NTHAR
Deprem'de yklan ey, iki asrlk modernleme / Batllama tarihimizdi. Türk modernlemesi, Türklerin ruh köklerini kurutma, köklerinden münhasran da slâm'dan uzaklatrma projesidir. Osmanl modernlemesi yumuak, Cumhuriyet modernlemesi sert olmutu. ki asrlk modernleme veya Batllama tarihimiz, slâm' terketme tarihidir. Osmanl veya Türk Endülüslemesi (tarihten çekilme hâdisesi), iki asrlk Batllama projesidir.
Türk Endülüslemesi fiilen deil, zihnen gerçekletirildi. Türkiye fiilen ele geçirilip yok edilmedi, Türk elitleri zihnen ele geçirilip bu topraklarda zihnî sömürgeleme tecrübesi hayata geçirildi.
Zihnî sömürgeleme, epistemik körleme ve kölelemeye yol açacakt kaçnlmaz olarak. Dardan teslim alnamayan Türkiye içeriden teslim alnacakt böylelikle.
Nasl olacakt bu? Önce ülkenin kaderine hükmeden entelijansiyas celladna âk edilecek, Türkiye'de radikal bir laikleme projesi uygulanarak toplum adm adm slâm'dan uzaklatrlacakt. te bu Türklerin Endülüs’ü yani yok edilme projesi idi.
Tanzimat modernlemesi, yok oluumuzun tohumlarn ekti. Cumhuriyet modernlemesi ise yok oluumuzun temellerini att; slâm' toplumun ve devletin bütün kurumlarndan ve hayatndan uzaklatrd. slâmszlatrlm ve köklerini, ruhunu, varlk sebebini yitiren bir toplumun yaptalar böyle böyle atld.
Depremde enkazn altnda kalan köksüz, ruhsuz, temelsiz, tabansz Türk modernlemesidir: Özgün bir insan tipi; kuatc bir hayat tasavvuru; güçlü, köklü bir fikir, sanat ve kültür dünyas; derinlikli bir medeniyet mefkûresi olmayan iki asrlk Batllaan Türkiye’nin batmasdr yaadmz: Batllatkça köklerimizden uzaklatk; Batllatkça muhkem dayanaklarmz yitirdik; Batllatkça ruhumuzu kaybettik, deerlerimizi deersizletirdik; deprem olunca temellerimiz sarsld, enkazn altnda kaldk.
EHR NA EDEMEYEN MEDENYET NA EDEMEZ!
ehirlerimiz ehir deildi, birbirinin kopyas betonarme mezarlklard. Hayaletleri andryordu. Bir gün kükreyecek, ate püskürecek hayaletleri…
Tarihe kayt düülsün: ehir ina edemeyen, medeniyet ina edemez. Türk Batllamas, laiklemesi, slâmî köklerimizi ve ruhumuzu yok ettii için, bizim iir ehirlerimizi de yok etmi, Anadolu'yu kimliksiz, kiiliksiz, ruhsuz betonarme mezarllar'ndan oluan hayalet ehirlerle doldurmutu.
Cumhuriyet dönemi modernleme tecrübemiz, ne yapt bize: Medeniyet iddialarmz ve rüyalarmz yok etti, ruh köklerimizi kuruttu, deerlerimizi deersizletirdi, medeniyet kimliimizi, aidiyet biçimlerimizi yerle bir etti. Böyle bir yerde ehir kalr m; özgün, kimlikli, kiilikli, karakterli ehirler ina edilebilir mi?
Türk modernlemesi, bir inkâr projesi olduu için bizi intiharn eiine sürükledi; dünyann en güzel insan modeli kâmil insan tipimizi de, dünyann en güzel iir-ehir modeli Osmanl ehir modelini de yok etti. Medeniyet çökünce ehir modeli de, insan modeli de çökecekti kaçnlmaz olarak.
ki asrdr büyük bir medeniyet krizi yayoruz: nsan (mekke) tasavvurunuz da, mekân (medine) tasavvurumuz da, zaman (medeniyet) tasavvurumuz da yok oldu. Burada nasl özgün ehirler ina edilebilsin ki?
Son bir asrda, yarm asrda ina ettiimiz betonarme ehirler, depremde yerle bir oldular. Çöktüler. Çökmeleri mukadderdi: Köksüzdü, kimliksizdi, ruhsuzdu ehirlerimiz. Ontolojik dayanaklar salam olmad, temelsiz, köksüz ve ruhsuz çürük temeller üzerine ina edildii için hepsi de ykld bu ehirlerimizin.
Yklan neydi? Ruhsuz, köksüz, dayanaksz Türk modernlemesi tecrübesiydi. Bir gün böyle olmas kaçnlmazd.
NE YAPMALI?
Bundan sonra ne yaplmal peki?
Bundan sonra yaplmas gereken ey, Türk modernlemesinin ne kadar temelsiz, köksüz ve ruhsuz olduu iyice idrak edilmeli ve bizim bin küsur yllk medeniyet tecrübemiz üzerine salam, köklü, güçlü, kimlikli, adil, merhametli, gönlü bol güzel Müslüman ehirlerin nasl ina edilebilecei meselesi üzerinde kafa patlatlmal.
Özetle… Bütün zorluklara göüs germemizi, depremde ksa sürede toparlanp ayaa kalkmamz salayan kayna, yani bizim hem irfanî hem de tarihî derinliimizi ayn anda harekete geçiren slâmî kimliimizi ve medeniyet temellerimizi aalamak yerine, diriltme, canlandrma mücadelesi, cehdi ortaya koyabilirsek bizi hiçbir deprem ykamaz, ehirlerimizi hiçbir deprem yok edemez.
Vesselâm.
Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.
