Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 539 |
Uygurlarn bir atasözü var, duyduumda çok etkilenmitim: Kainatta adaletsizlik ilk kapdan geri döner.
Hazreti Adem’den günümüze insanlar arasnda, ne kin ve nefret, ne kavga, ne de savalar eksik olmamtr.
lahi dinler, peygamberler, filozoflar, kanaat önderleri, akil adamlar insanlar arasnda sulhu, bar ve bir arada yaamay tesis etmek için çaba göstermilerdir.
Büyük devletlerin küçük devletleri igal etmesi, bir imparatorluun baka bir imparatorluun topraklarna girmesi ya da Mool istilas gibi dünyada büyük istilalar olmu ve büyük sürümler meydana gelmitir.
mparatorluk kültüründe, Roma’da, Osmanl’da, Timur imparatorluunda ya da Abbasî hilafetinde yönetimin de, savan da, baka milletleri igal etmenin de bir hukuku vardr.
Sömürgecilik dönemi ve modern ça istilas, tarih boyunca hiçbir zulme, hiçbir istilaya benzemeyen sistematik bir zülüm ve köleletirme sistemi getirdi.
Batl sömürge devletlerinin bütün hikayesine eilmek yerine, sadece Fransa’nn Afrika’da yaptklarn biraz göz atabiliriz.
Modern bilimin gelimesi, keifler ve sanayilemeden önce baka devletlerin durumu Avrupa ya da Asya devletleri birbirinden çok farkl deildi. Sömürge ça öncelikli olarak baharat ticaretinden dolay Asya ülkelerinden balad. ngiltere, spanya, Hollanda bütün Asya ülkelerini igal ettiler.
Daha sonra sra, Afrika’nn zengin maden ve petrol yataklarna, uranyum ve benzeri yer alt zenginliklerine geldi. Uzakdou seyahatlerinde ve sömürgelerde daha çok büyük tekneler kullanlyordu. Afrika ky eridinin sular s olduu için büyük teknelerle ve gemilerle buraya yanalamyordu. Yatay gemilerin ve teknelerin kefedilmesi, yeni sömürgeciliin de kapsn aralam oldu.
Çok derin tarih analizilere girmeyelim. Afrika’nn baz ülkelerinde köle hapishanesi olarak kullanlan, yani kölelerin toparlanp, denizden Amerika’ya sevk edilmeden alkonduu yerlerde kurulmu baz müzeler var. Sadece o müzelerin incelenmesi bile insan insanlndan utandracak hale getiriyor.
Geriye, braktmz yüzylda Afrika’dakiler, Asya’dakiler açlktan ölmeye devam ettiler. Ktlklarla, kuraklklarla mücadele ettiler. Ve çou zaman bir yudum suya muhtaç kaldlar. Buna mukabil Paris’te, Londra’da, Berlin’de insanlar 60.000 $ ortalama yllk gelirle yaamaya devam ettiler. Bir ktann sefaleti, dier ktann refah haline geldi.
Bu düzenin kyamete kadar süreceine dair bir beklenti vard, ama Uygurlarn “adaletsizlik kapdan döner” dedii, ya da bizim, “alma mazlumun ahn çkar aheste aheste” dediimiz atasözleri gerçekleiyor gibi.
Brakn Afrika topraklarn, bugün Fransa’da halkn yaklak %20’si, Kuzey Afrika’dan ve Afrika’nn derinliklerindeki sömürge topraklarndan gelmi insanlardan oluuyor. Ve bunlar Fransa’nn içine alnmadlar, refah payndan nasiplenmediler. Çok az okumu yazm veya i insan olmu dar bir kesimin dndakiler, Fransa’da yine Afrika’daki gibi yayorlar. Buna mukabil Franszlarn ötekiletirici, dlayc, din düman, slam düman, Afrikal düman tavrlar ve kibirleri devam etmektedir.
Bat, modern dönemde kendi içinde bir hukuk sistemi, bir ahlak sistemi oluturmutu. Bugün baktnz zaman artk Batl deerler, insanl deil, Batllar da mutlu etmiyor. Nasl ki slam medeniyeti gerilediinde Bat gelip onun yerini almaya çaltysa, bugün Bat’nn gerileme döneminde, slam medeniyetinin kendisini, kendi adalet duygusunu, merhamet duygusunu, iç tutarllkla ve rasyonellikte tartmaya balamas gereken bir dönemdeyiz.
Elbetteki Bat’ya kar meydan okumada, onlarn kusurlarn görmede, onlarn adaletsizlikleri hakknda baz fikirlerimiz var. Ancak bizim bugün, salam vahiy kaynaklarndan, hadis kaynaklarndan, Gazali’den, Teftâzânîden, bn-i Arabî’den ve birçok büyük ulemadan fikir devirerek yeni bir vizyon ortaya koymamz gerekmekte.
Medeniyetleri nöbet deiimi tahterevalli gibidir. Bir taraf düüe geçerken, dier taraf yükselie geçer. Bizim sadece Türkiye’de yaayanlarn deil, artk tüm insanlarn sancsn duyup, bu amaçla kafa yormak, tartmak, üretmek, insanlarn umuda yelken açmalarn salamak için çaba harcamamz gerektiini Fransa’daki olaylar bize bir daha göstermi oldu.
Müslüman olmayanlar, ya da ötekiler de bize çok yabanc deiller. Hazreti Ali’nin dedii gibi: nsanlarn bir çouyla hilkatte e ve Müslümanlarla dinde kardeiz.
Yazar: Ýhsan Aktaþ |
05-07-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
