Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MÜLÂKÂT | Okunma Says: 655 |
Yeni müfredat, Yeni Tarih Yazm, Yeni paradigma ve programla dönüüm olmadan Kültür Sava kazanlamaz, diyorsunuz. Bu maddeler yeterli mi, ayrca Kültür sava neden önemlidir? Muhafazakar camia bu savan öneminin farknda m?
Kültür, bir zihniyeti, bir yaam biçimini, bir paradigmay temsil eder. Nasl inanr, nasl dünyay alglar, düünürseniz öyle yaarsnz. Bu yaama ve düünme biçimi de kendini kültür olarak gösterir. Bir Müslüman ile baka bir dine, ideolojiye mensup kii farkl inand ve düündüü için kültürü de farkl. Bu açdan kültür, iktisattan hukuka, eitime özel-kamusal alan dizayndr.
Kültür Sava ayn zamanda 200 yllk modernlemeye kar cevap üretememenin, zamann ruhunu belirleyememenin, Kemalist uygulama ve statükoyu geriletmenin addr.
Tabi bu kültür meselesini muhafazakarlar, slamclar, milliyetçiler çok s ve dar alglyor. Bo zamanlarda kitap okuyup fuar gezmeyi, iir dinletisini kültür zannediyor; halbuki Kültür Sava’nn en ciddi ürünlerinden biri Ayasofya’nn açlmas. Kemalist d politikann çizdii snrlarn almas. mparatorluk misyonunun bilhassa kamusal alanda farkna varlmas. Haliyle bunlar çok daha yeni ve balangç seviyesinde… Cumhuriyetin ikinci yüzylna girerken 1071’de bu topraklar vatan yapan zihniyeti, hissiyat, düzeni yenileyerek hem beka sorununu çözebilir hem Kültür Sava’n kazanabiliriz. Bunu gerçekletirebilmek için bu zihniyete uygun yol ve yöntemlerin kamusal alan belirlemesi gerekir.
Kemalist tarih yazm yerine bizim aslî tarih yazmmz, bize özgü müfredat, kamusal alanda Batl hukuk ve iktisat yerine bize özgü ekonomi-politii, yasalar, düzeni tesis etmemiz gerekir. Muhafazakarlarda hatta slamclarda bu derece kapsaml bir dönüüm fikri, kaygs var m… ben etki gösterecek düzeyde olmad kanaatindeyim. Kemalistlerin yerini doldurup para ve kariyere sahip olmak hala, evet, 2013’ten bu yana bilfiil yaanan çatmalara, tüm kazanmlar kaybetme ihtimaline ramen hala bu deiim ve dönüüm fikrine ulaamadlar. Milliyetçiler, muhafazakarlar zaten Kemalist simge ve çerçevenin dna çkamyor da slamclarn, dindarlarn büyük ksm da Cumhuriyetin birinci asrndaki Kemalist saçan altna snmay kâfi görüyor.
Son seçimlerde bunun eksikliini hissettik. Türkiye bir yere geldi ama bu zeminin kayp gitmesi çok zor deil sanki, ne dersiniz?
Tabi, buna deinmeye çalyorum. Türkiye’nin beka sorunu ile slam’n ve Müslümanlarn bekas örtümü durumda. Güçlü bir seküler ve laik dalga var. 2023 seçimlerinde biz tekrar Tanzimat artlarna geri döndük. Tanzimat’ta ve stiklal Harbi’nde, mparatorluk-Türkiye gelecekte var olacaksa bu Batl paradigma, Avrupa kanunlar ve Bat ile mümkün, tezinin karsna hayr Türkiye ve millet varln ancak slam ile sürdürebilir zihniyeti yerleti. 2023 yine bu iki zihniyetin, dönüm noktasnn oylanmasyd.
“imdilik” bu “varta” atlatld ama sonraki süreçte gençlerin aidiyetleri kuvvetlenmez, salam-temelli bir düzen tesis edilmez, belirttiim Kültür Sava verilmezse Tanzimat’ta, 1924’te olduu gibi yine Batclar, laikler kazanr Türkiye yine bir yüzyl daha kaçrr, dijital tekno-kültürü yakalayamaz, Batnn tam bir peyki haline gelir.
Siz Varolu Yaynlar’ndan yeni çkan mparatorluk’tan Ulus Devlet’e slamclk kitabnzda mparatorluk artlarndan yeniden balamann imkanlarn aryorsunuz. slamcl 18. yüzyldan balatyorsunuz.
slamclk, çok genel ifadeyle 1699 Karlofça Anlamasndan sonra Batnn Müslümanlar geride brakp yükseldiini mparatorluk aklnn görmesiyle ortaya çkm, Bat medeniyetini yeniden yakalamak ve geçmek, üstünlüü elde etmek için slam ve stanbul merkezli tecdid-ihya-ina uuru ve hareketidir.
18. asrda Batnn tekniini-teknolojisini alp onun önüne geçmeyi hedefliyordu. 19. yüzylda bu amacnn yanna Tanzimat’ta ortaya çkan Batl yasalara ve zihniyete kar kurtuluun slam’da olduunu, bunun için ilmiyeden devlet mekanizmasna kadar bir dizi program ekledi. 20. yüzylda ise önceki hedeflerine Kemalist inklaplar ortadan kaldrmak, ezann asl gibi okunmas, slam yazsnn geri gelmesi, laik elit karsnda Anadolu insannn kamusal alanda yer bulmasn salamak gibi pek çok fikri ilave etti. Bunlar çok ayrntl ekilde kitapta anlatlr.
slamclk, Türkiye merkezli ümmet eksenli bu yürüyüünü 21. asrda daha ileri götürerek Tanzimat ve 1924 Statükosu ile açlan yollar kapatp, mparatorluk mekanizmasyla dünya sistemini, kapitalizmi geriletecek, onlara alternatif oluturacak, ümmeti tüm emperyalist etkilerden kurtaracak bir tecdid-ihya-ina uuruna ulamaya günümüzde çok yaklat. Yol uzun ama bu ihtimalin bir ucundan tuttuk millet olarak.
Farkl slamclk alglar var, siz bunlarn Türkiye’nin Ruhu slam’ etkisizletirmek için üretildiini söylüyorsunuz. Türkiye’nin gelecei nerede duruyor, slamclk bu gelecein neresinde duruyor?
Türkiye büyük olamazsa yok olur. Bu çok net. Yani sizin ülke olarak Bat ayarnda hatta onun üstünde bir cazibe merkezi, düzen kurmanz gerekli. Sekülerleme Türkiye’nin varln ortadan kaldracak bir genileme içinde. Daha 10 yl öncesine kadar Post Kemalist tezleri savunan, üreten sol-liberaller imdilerde Post Post Kemalizm diyerek yeniden 1924 Statükosu’na geçi yaptlar. Mesela Murat Belge ve ötekiler Türkiye’nin slamclk eliyle slam Cumhuriyeti yoluna girdiini düündüklerinden Kemalizmi, laiklii yeniden üreterek kar cephe kuruyorlar.
Millet ttifak bu yönelimin bir sonucuydu.
Etnik Kürt milliyetçileri, mezhepçi heterodoksi, tüm marjinal sol örgütler, ulusalclar, Ali’siz Alevilik, slamsz Türklük ve slamsz Kürtlük diyenler, neoliberaller, küresel sermayenin Türkiye acenteleri bir araya gelerek Cumhuriyetin 2. yüzyln ekillendirmenin kavgasn verdi. Bu yeni dönemi ya bu ittifak zihniyeti ekillendirecek ya slam… Geldik vazgeçilmez dikotomiye ya laiklik ya slam tarafndasnz. Türkiye’nin slam ile var olmas, Baty alt etme taraftarysanz slamc bir tavr içindesinizdir.
Kimileri slamcl marjinal bir harekete yerletirmek istiyor Kemalistler gibi. Çay oca dindarlarn, kompleksli okumu yazm muhafazakarlar göstererek “slamclk bu” demek bu topraklara yaplan en büyük kötülük. 1699’dan bugüne Avrupa’nn slam alemini geride braktn farkedip tekrar üstünlüü slam merkezli ele geçirmeye çalmak slamclktr, bunun gayretini gösteren slamcdr.
Öte türlü benim yerleik 1924 statükosuyla sorunum yok, diyorsanz, Batl, dünya sisteminin düzeni içinde yaayalm diyorsanz zaten Türkiye’nin geleceine dinamiti koyuyorsunuz, demektir. Millet ittifaknn “yaplanlar ykacaz” söylemi, Kemalizmin klasik “azgelimi Türkiye” fikrini kabul etmesiydi. Laik elitin ileri tkrnda olduktan sonra ar sanayiye, teknoloji gelitirmeye, yeni teknolojiler ve markalar üretmeye, kendi iktisadi sistemimizi, kendi hukuk ve kamu düzenimizi kurmaya ne gerek var!
Sihalar da, Ayasofya da, yerli otomobil de stanbul ve Mekke merkezli temel referanslarmz üzerinden bir ekonomi, hukuk, eitim, kamu düzeni oluturmayla, Türkiye’nin bekasyla edeerdir.
Türkiye’nin aydnlk gelecei için Müslümanlara, slamclara düen sorumluluklar nelerdir?
Sorumluluk… hafif kalr. Bu ii kotaracak olanlar slamclar. Kur’an ve Sünnet temel kaynaklarndan, Asr- Saadet ve mparatorluk pratiklerinden hareket ederek ulus devlet döneminde bu yenilenmeyi, güçlenmeyi salayacak paradigmay, praksisi ina etmeliyiz. te Putin’in paral askerlerinin halini görüyorsunuz. Bunun için salam bir entelijansiya, uygulayclar, güzideler teekkül ettirmeli. Millet en fazla yarnn görür, açkças daha çok bugünüyle ilgilidir. Halbuki güzideler, entelijansiya, Devlet Akl uza görüp tedbir almakla mükelleftir. Bu da liyakat-ehliyet ve asla sadakatle mümkündür. Bu meseleyi dert edinen bir güzideler snf iktisadi, hukuki, eitim gibi her konuda ça takip edip kendi gerçeimiz ve ilke-ideallerimiz etrafnda bir düzeni teekkül ettirmeli. Bu her an bakasyla anlaabilecek paral askerlerle, trollerle, yetersizlii yüzünden laf dinleyen ama üretemeyen karakter yoksunu, ahlakszlarla mümkün deil. Cazip bir düzen, baarl, kaliteli, namuslu, imanl, ahlakl güzidelerle salanr. Böyle bir güzideler snfnn teekkülü, siyasal alan yönlendirmesi, ideal bir devlet düzeni için eletiriden, teklif getirmekten çekinmemeli kimse.
Türkiye’nin temel meselelerinin TV yorumcular seviyesinde tartlmas da bir sorun deil mi? Ülkemizde entelektüellerin fikir üretememe gibi bir problemi mi var? Daha dorusu problem nerede?
TV yorumcular da bir ey, asl kimlii, kiilii, mensubiyeti olmayan ücreti mukabil operasyon çeken trol hesaplarn üzerinden konuuluyor. Dahas bu trollerin makam mevki sahibi yaplmasyla seviyesizlik normalletiriliyor.
Anti entelektüalist bir ortam var. Entelektüalizme sövülen, gülünen, istihza edilen… Halbuki siyasal alan, bir ülke entelektüalizm üzerinde salkl yükselir. Mesele entelektüellerin üretememesinden çok siyasal alann buna eilmemesinde. Öyle bir dönemde yayoruz ki herkes yükselmek, para kazanmak, itibar ve kariyer sahibi olmak için kendini gelitirme, yetitirme, dünyay ve ülkeyi takip etme, en estetiini, en kalitelisini, en yetkinini elde etme yerine en aadakine göre kendini dizayn ediyor, güç sahiplerine ulap ksa yoldan hedefine varmak için çabalyor. Gücü elinde tutanlar da zaten sadece biat eden, tâbi olan, sorgulamadan emirleri yerine getirenleri seçiyor. Haliyle en iyisini, en yükseini, en cazibini üretmekten çok hamasetle, hamakatla kendi ikbalini kurtarma çabas göze çarpyor. Salam bir düzen, devlet ileyii, salkl toplum hayat bilgiyle, görgüyle, entelektüel iklimle ilgili… Sorun tercihten kaynaklanyor, bu sahay elinde tutan baronlar kaliteyi deil yetersizi öne çkaryor. Olan bu ülkeye, millete oluyor.
Bize gösterilenlerle oyalanyor, görüntüleri “hakikat” zannediyoruz diyorsunuz pekiyi hakikat nedir?
Dezenformasyonun, manipülasyonun çok sk yapld bir çadayz. letiim ve ulam imkanlar arttkça gerçee ve ksmen hakikate yaklayoruz fakat aslnda hakiki olan gözden kaçryoruz. Baz baarlar, baz iler gururumuzu okuyor fakat esasnda bizden kaçrlanlarn üstünü örtüyor. Baz menfi tavrlar, tutumlar tehlikeli görsek de lml yaklatklarmzn açt zararlarn yannda hiç mesabesinde kalabiliyor. Bu nedenle kötünün kendini gizlemek için sendenmi gibi davranmasn sorgulamyoruz; yanmzda olanlarn yapt herey makbul-mutlak-maruf olmad gibi karmzdakilerin her fiili de menfur olmayabilir. Aslolan tüm gelimeleri, kiileri üpheyle tam takip ederek muhasebeyi doru yapabilmekte… Gerçekler hakikati gizlemenin en kolay yoludur. Gerçeklere takldmzda olan bitenin neye hizmet ettiini kaçrrz. Ferasetimizi, vicdanmz konuturmay bilmeliyiz.
Türkiye’de ina edilmeye çallan slamsz Türklük slamsz Kürtlük projeleri hakknda düüncelerinizi alabilir miyiz?
Bir önceki soruyla çok yakn balants var bu konunun mesela.
Bakyorsunuz, özellikle baz televizyon dizilerinde Türk diye slam öncesi mitoloji anlatlyor. Bunun gerçekliini bilemeyiz ve aslnda çok da mühim deil. Göktürk Yaztlar slam’dan sonra yazlmtr! Yani gerek Asya içlerinde gerek Anadolu’ya intikalde Türk üst kavram slam ile ekillenir. Üstelik biz bu topraklar 1071 sonras slamlatrarak vatanlatrmz. Haliyle zemin, temel buras olmal. Ama dizilere bakyorsunuz, görüntüye takldnzda rahatlkla Türk’ten bahsedilmesi gururunuzu okayabilir. Fakat “bizim slam’dan önce de tarihimiz” var dedirttiinizde, slam dümanlarnn, özellikle 1800’lerin sonunda ngiliz ve Fransz oryantalistlerin, sonradan Kemalistlerin, laiklerin yapt gibi “bundan sonra slam olmasa da yaayabiliriz” kanaatini beslersiniz.
Halbuki 1071 sonrasnda burada baka hiçbir corafyada olmayan bir terkib gerçekletirildi; slam’n merkezinde yeni bir dil, edebiyat, tarih, din anlay, hayat felsefesi… Yunus Emre, Mevlana, Hac Bayram, Itri, Süleyman Çelebi, Knalzade, Envar- Aikin, Muhammediye, Ahmediye, Selimiye, Süleymaniye ve nice deer burada ekillendi. Bunlar teekkül ettirirken tüm Anadolu corafyasnda etnik temellere bakmadan slam baat rol oynuyordu. O yüzden köklere gitmek dikkat, özen, sahicilik gerektirir.
slamsz Türklük, Türkiye merkezli bak açmza vurulan en büyük darbedir. Ayn ekilde slamsz Kürtlük gibi… Bugün Dou ve Güneydou gibi büyükehirlerdeki Kürt kimlik kendini seküler ve laik mensubiyetlerle ifade ediyor. Bu topraklara balln sorguluyor. Dindar Kürtler bile dini kimliini ayr, etnik kimliini ayr görüyor, ona göre oyunu veriyor. HDP’ye ya da Millet ttifak’na oy vermek benim dini kimliime zarar vermiyor, diyor… Bunu Sinan Oan’a, yip’e, Ümit Özda’a oy veren Türkçüler de söylüyor.
Öyle bir siyasal alan ina etmeliyiz ki, 1071’de ekillenen Türkiye’nin Nomosu, düzeni, ruhu slam-Türk-ehli sünnet-gaza ve slami düzen omurgasna kendini bal hissedebilsin. Bu da öncelikle slam-laiklik çatmasn ortadan kaldrp insanlar laiklikte, sekülerlikte umut aramaya götürmeyecek cazip bir ekonomik-siyasi nizam, ahlak teekkül ettirmekle mümkün. Müslüman güvenilirdir, haklarmz, kaynaklarmz korur, harama el uzatmaz, ranta, yolsuzlua müsaade etmez güvenini veren bir ahlak inasyla mümkündür.
Milliyetçiliin yükselite olmasnn sebepleri nelerdir? Türkiye makul bir milliyetçilii muhafaza edebilir mi yoksa uç söylemler geliir mi?
Milliyetçiliin yükseldii söylemi özellikle snmaclarla ilgili ifade ediliyor. Mültecilere, snmaclara kar çkmak milliyetçilik mi öncelikle bunu sorgulamak gerekir. Yabanclara kar bir kartlk tüm dünya gibi Türkiye’de de olutu. Bu bildiimiz manada milliyetçilikten ziyade korumaclk… Snmac kartl yapanlara baknca pek çounun ailesinin bu topraklara dardan geldii de görülür. Bu topraklarn aslî unsurlarnn, Anadolu’nun cezri bir snmac dümanl içine girdiini söylemek zor. Elbette ekonominin durumuna bal ekilde bir yabanc kartl varln korur; ulusalcln, sekülerliin etkisini de göz önüne alarak söyüyorum. Fakat bu topraklarn ortalamas makulü savunur; milliyetçiliin de, sosyalizmin de, slamcln da ana kurucu havzay takip ettii, 3M dediim makul-maruf-meruyu gözettii de bir gerçek.
Orta-Anadolu milliyetçilii slamclktr bir anlamda; mparatorluk tarihiyle özdeletiinden hep kurucu, hep yapc, kuatc, tolere edici, düzeni salaycdr. Bu dinamiin gözetilmesi radikal savrulmalarn önünün alnmasn salar.
Türkiye’nin Ruhu slam kitabn da çkardnz yakn zamanda. Türkiye’nin Ruhu slam’a kar yürütülen projeler sizce nelerdir? Bu saldrlarla amaçlanan nedir?
Gündelik siyasette çokça vurgulanan, her menfi durumu baladmz d güçler retoriine fazla girmeye gerek yok… Modernizmin, Bat medeniyetinin, kapitalist dünya sistemi ve onun Türkiye’deki distribütörü Kemalizm ve sol-liberallerin bizatihi kendileri Türkiye’nin, bu milletin ontolojisini belirleyen slam’a kar.
Dolaysyla cari iktisadi düzenin kendisi ister politika faizi artrlsn ister azaltlsn bu ruha kar.
Transatlantik de Avrasya da bu topraklar ekillendiren ruha, slam’a düman.
Ecinsellikten aileye darbe vurmaya, sokak hayvanlarndan feminizme, kadna iddete, karbon vergilerinden virüsleri tehdit olarak çoaltanlara kadar günümüzün “temiz enerji ideolojisi” bu hakikate muhalif, buna mugayir faaliyet gösteriyor.
Haliyle bugün dünyay etkisine alan Küresel Medeniyetin ürettii tüm kültürel ürünler bize bu topraklar dar etmek, slam’ sürekli bask altnda tutmak için Türkiye’de yaygnlatrlyor, destekleniyor. Bunlara mukabele göstereceiz elbette… fakat dün komünizm olur bugün ecinsellik… hep savunmada kalmak bizi kurtarmaz, ataa kalkmamz gerekir.
Son olarak dünya nasl bir yöne doru evriliyor? Küresel denklemde Türkiye kendini nerede konumlandrmal?
Tek merkezli çok kutuplu bir dünya sistemi douyor.
ABD görece mparatorluk vasfn yitiriyor görüntüsü verse de hala sistemin tek belirleyicisi. Küresel sermaye dou-bat yönlü akntlarn kesilmesini istemiyor, iktisadi küreselleme aynen sürerken siyasi globalleme büyük oranda nihayete erdi. Ulus devletler salgn, sava, küresel enflasyon ve kapitalist merkezdeki kriz yüzünden kendi içlerine kapanma eiliminde.
Çin büyük bir sermaye temerküzü gerçekletirdi. imdilerde ran ile Suudlar buluturacak bir küresel siyasi güç olmaya doru gidiyor. Afrika’dan Latin Amerika’ya Çin, “yatrmlar yoluyla” emperyalizmini kabul ettirmeye çalyor. En büyük eksii tarihi ve ontolojisi… kendi corafyasnn dna çkamayan mparatorluklarn ve medeniyetin üzerinde yükseliyor bugünkü Çin. Bakan i, politbüroyu da etkisizletirerek tek adamln ilan etti. Okyanuslara açlan bir ordu teekkül ettirmek istedikleri açk, hedefleri büyük Asya’y ap fetihler yapmak istiyorlar. Baarrlar m, tarihleri buna nefeslerinin yetmedii tecrübeleriyle dolu.
Hindistan yine büyük üretim hacimlerine ulayor. Enteresan dünyada nüfus art en istikrarl artan Hindistan. Bu ülkeler büyük medeniyet havzalar ama küresel ekonomi ve sistemi yönetecek, yönlendirecek dinamiklere sahip deiller. 10 bin ngiliz koskoca Hindistan’ idare etti yllarca… Japonlar 2. Dünya Sava’nda Çin’i ezdi… Bu ruhlar, tarihi gerçekler kolay kolay milletlerin genetiinden çkmaz.
Rusya imdilerde dünya sisteminin Almanlardan sonraki muzr olarak yeni bir dünya savan tetikleyecek hamleler yapyor; ama Ukrayna Sava karizmasn bitirdi Putinin de Rus mparatorluunun da! slam alemi, geçmie göre daha bilinçli, idareciler, karbon kaynaklarn bitiren küresel sermayenin bu atana kar alternatif ekonomi ve siyasi araylar içinde. Tam teslimiyet hiçbirinde yok.
Türkiye bu konjonktürde Ayasofya’y da açmann verdii “irade beyan” ile öncü rolünü oynayabilecek kvamda.
Neyin öncüsü? mparatorluk geçmiini yeniden kurabilmenin, Türkiye merkezli bir slam dünyas oluturabilmenin, kapitalist dünya sistemine kar slam’n dünyay anlamlandrma kapasitesini yerine getirmenin öncüsü. Bunu baarabilir mi… Bir kere yaptk, bir daha niye yapamayalm!
Bunun için benim bir tek formülüm, reçetem var; bu yolda Allah’n yardmn alabilmemiz gerekir, bunun da yolu slam’n emir ve yasaklarn, ahlakn varoluumuza yedirmemizde, sahici irade beyannda…
Milat Gazetesi | 05.07.2023
Yazar: Ercan Yýldýrým ile mülâkât |
06-07-23 |
||
| E mail: ercanyldrm.com | Tweet | ||
 |
 |
||
