Yusuf Tekin ve Millî Eitimde paradigma deiimi
"Paradigma" kelimesi, bir iin özünü ve hangi deerler üzerine ina edildiini iaret eden bir kavramdr. Türk Dil Kurumu sözlüünde "Deerler dizisi" olarak açklanr. Biz bunu ksaca; iin ruhu, binann temel kolonlar veya insan ayakta tutan iskelet yaps olarak betimleyebiliriz.
Uzun zamandr bu sayfada ve dier ulusal yaynlarda eitimde paradigma deiiklii olmadan baarya ulalamayacan dile getirdik. 28 ubat platformu adna hazrladmz Millî Eitim ûras öneriler metninde de gözlemlerimizi maddeler halinde yazmtk. Tüm bu yazlarmzn ortak vurgusu eitimde öretmenin önemi üzerineydi. Büyük skender’in "Babam beni gökten yere indirdi. Hocam ise beni yerden göe yükseltti.” dedii gibi bizim yükselmemizin yolunun da iinin ehli öretmenlerden geçtiini vurguladk.
Millî Eitim Bakanmz Sayn Yusuf Tekin’in görevi devralmasnn üzerinden yaklak üç ay geçti. Daha ilk açklamasnda öretmen vurgusu yapmas bir tesadüf deildi. Sayn Bakann yeni görevine sk bir hazrlk yapt ve sistemli bir ajanda dahilinde hareket ettii üç aylk sürede daha iyi anlald. Tekin’in gittii her yerde eitimde belirleyici unsur olarak öretmenin önemini dile getirmesi ve pek çok ehirde düzenlenen “Öretmenler Odas Bulumalar” bu konudaki kararlln gösteriyor.
Eitim sistemimizdeki sorunlarn kökünde kalbmza uymayan bir elbiseyi giymeye zorlanm olmamz yatyor. Her milletin kendi tarihine, kültürüne, ekonomik ve sosyal koullarna uygun ekilde tasarlad eitim sistemi, bize gelince körü körüne taklit ile ina edilmi. Bu durum souk ve karl bir bölgede yaayan bir halka havadan uçaklarla mayo ve yazlk giysi atmaya benziyor. Hâlbuki bir milletin neye ihtiyac varsa eitimi de bunu içermelidir. Kendimize soralm: Millet olarak en çok neye ihtiyacmz var? çinde bulunduumuz ahlaki çöküten, dünyevilemeden, her türlü slktan kurtulmann yolu nedir? Bu sorularn cevab, bizim eitim sistemimizin amacn da ekillendirecektir. Sayn Tekin’in yapmaya çalt da budur.
Milletimizin genlerine ilemi olan yaam anlay “Töre-Kut-Hakan” üçgeninde ekillenmitir. slam’a girdikten sonra “'lâ-y Kelimetullâh” idealine dönüen bu yaam anlay, her ortamda bir liderin etrafnda toplanmay esas alr. Bunun eitimdeki karl ise öretmendir. Dolaysyla eitim sistemimiz, her biri lider olmas gereken öretmenlerimizin kalitesi kadardr. Nurettin Topçu bu durumu öyle özetler: “Bizim bütün tarihimiz, muallimin yükseltildii devirlerde an ve eref ile medeniyet ve ahlakn zirvelerine trmanm, muallimin alçaltld devirlerde ise uçurumlara yuvarlanmtr.”
Akademik camia bu konuyu epistemoloji ve aksiyoloji kavramlar çerçevesinde ele alr. Eitimin epistemolojisi, insann eitilmesi sürecinde örenmenin nasl gerçekletiini, bilgi ve becerileri kazanmada izlenecek yol ve yöntemin ne olmas gerektiini gösterir. Eitimin aksiyolojisi ise eitilende oluturulmak istenen etik, estetik, kültürel, toplumsal ve siyasal deerlerin ne olduu ve nasl kazandrlmas gerektii üzerinde durur. Bat dünyas Sokratik eitim modelinden srasyla Platoncu, Aristocu, Romac, Hümanist, Doalc, Pozitivist, Pragmatist ve nihayet Varoluçu anlaya ulamtr. Bugün itibaryla da Bat dünyasnda ve Batl anlayn etkin olduu dünyann büyük ksmnda bu Varoluçu-Pragmatist-Pozitivist eitim anlay dayatlmaktadr. Maalesef bizde de bu model uygulanmaktadr. Demokratik olduu iddiasyla öretmeni ve müfredat ikinci plana alan bu yaklamn bizim genetik kodlarmzla uyumas mümkün deildir.
Yukarda da bahsettiim gibi Bat’nn tarihi ve kültürel yolculuu ile bizimki tamamen farkl güzergâhlarda ilerlemitir. Dolaysyla onlara tam oturan eitim anlay, bizim kalbmza uymamakta ve bizi madur etmektedir. Bu konuda bizim kalk noktamz Nebevi Metot ile birlikte Farabi, bn-i Sina, Gazali üçlüsünün fikirleri üzerinden olmaldr. slam'n altn çan ina eden bu isimler hem birer muallim hem de münevver idiler. Bat’nn da kendilerine örnek alp kendi sistemlerini ina ettikleri isimlerdi bunlar. Peki, biz neden kendi deerlerimize, kendi münevverlerimize kulak vermeyelim? Bizim kalbmz kendi terzilerimizden daha iyi kim bilebilir?
Sayn Yusuf Tekin’in öretmen merkezli açklamalarn bu çerçevede deerlendirmek gerekiyor. Millî Eitim sistemimizdeki paradigma deiikliinin öretmen üzerinde younlamas, meselenin öze ve deerlere dönü eklinde okunmasna imkân salyor. Bu manzara milletimizin üç asrdr hasretle bekledii köklü bir deiimin iaretidir. Üç asr önce dütüümüz yerden yeniden kalkmak iradesidir. Atalarmzn dedii gibi; “At sahibine göre kiner.” Donanml, uurlu, idealist, gayretli ve merhametli öretmenler eliyle yetiecek nesiller tpk suyun içine konduu kabn eklini almas gibi yeni eitim sisteminin ve öretmenlerinin yansmas olacaktr. Yazmz yine Topçu ile tamamlayalm: “Muallime deer verildii, muallimin hürmet gördüü ülkede insanlar mesut ve faziletlidir. Muallimin alçaltld, mesleinin hor görüldüü milletler dümütür, alçalmtr ve üphe yok ki bedbahttr.”
