Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 451 |
Meslek hiyerarisi
“Gündemin tenha olduu bir vakitte yazarm” diyerek erteleyip durduum bir yaz bu. Eh, Türkiye’de gündem asla tenhalamayaca için bugün gözü kararttm.
Efendim, konumuz “meslek hiyerarisi” evet ama balangç derdimiz sklkla birbirine kartrlan “eitim” ve “öretim” kavramlar aslnda.
Sanayi devrimi sonrasnda icat edilen ve günümüze kadar form deitire deitire ilerleyen modern “okul” kavram, gide gide bir söüde dayanm bulunmaktadr. Eitim ve öretim dengesinde arl “eitim”e vermesi gereken ama bu dengeyi çoktandr “öretim”e kaptrm bulunan “okul”, artk “insan” deil “bir çeit android” yetitirmektedir.
Hâlbuki “okul”dan beklentimizi öyle tanmlamak gerekir: “Bilmek ile eylemek kavramlarn ‘bildii ile eylemek’ potasnda eriten kurumlar.
Bugün durum böyle midir? Deildir. Hiçbir bilginin “eylem”e dönümesiyle ilgilenmeyen ve sistematik bir “öretme merkezi” derekesine inen okullarn “eitmek” ile de bir ilgisi kalmamtr ne yazk ki.
Sonuç u: “Okumu adam” dendiinde aklmza gelen insan tekini ara ki bulasn.
Esasen insanln hemen tamamnn “eitim”e, pek aznnsa “öretim”e ihtiyac vardr bana kalrsa ancak günümüzde “öretim” dediimiz ey öyle putlatrlm, öylesine önemi haiz bulunur olmutur ki “örenilebilir eylerin belirledii bir dünya”ya açmzdr gözümüzü.
“Meslek hiyerarisi” dediim lanetli eyin neet ettii yer de tam burasdr ite.
Modern toplumlarda “kabul edilebilir meslekler” ile “kabul edilemezler” arasndaki fark “ihtiyaçlar” deil, “öretim çpas” belirlemektedir. Hal böyle olunca da birinin “doktor” olmas ona dorudan bir “statü” salamakta, bir dierinin “çoban” olmas da ona dorudan bir statü salamaktadr.
nsann “çplak meslei”nin ona bir statü salamasndan daha berbat bir fikir yoktur bence.
Bir yan deini olarak hatrlatmakta fayda vardr. Peygamberlii darda tutarsak hiçbir meslek “kutsal” deildir. Evet, öretmenlik ve doktorluk da dâhil. Oysa “öretim çpas”nn hiyerari oluturduu mesleklere ayn zamanda kutsallk benzeri önemler atfetme gücü de vardr.
Temelde unu söylemek istiyorum aslnda. “Vatana millete hayrl bir evlat olsun da ne olursa olsun” duas, hele bizimki gibi ülkeler için çoktan tarihin tozlu sayfalarndaki yerini alm bir duadr. “Mesleini eline alsn da ne olursa olsun” fikri galebe çalmaktadr.
Baka bir yerden ilerleyeyim.
ini çok kötü yapan bir doktoru iini çok iyi yapan bir çobandan “üstün” yapan ey nedir? Öretimin çpa haline getirilmesi. Baka bir cevabmz yok bu soruya.
Baka bir cevabmz yok zira iini iyi yapan bir çoban, iini kötü yapan bir doktordan daha çok para kazanyor olsa bile (ki büyük ihtimalle kazanyordur) bir çobann bir doktora “üstün” olmas söz konusu deildir günümüzde.
Dünyann yaayan en büyük airi smet Özel “iirimi bir marangozla konuup tartabilirim ancak marangozun iyi bir marangoz olmas art” derken bence çok önemli bir iaret fiei yakyor zihnimizde.
Bugün Türkiye’de de, dünyada da saatlerimizi tamir edecek, tesisatmz yenileyecek, elektrik sorunlarmz çözecek, duvarmz örecek “usta” kalmadysa bunun suçlusu çocuklarmzdan “statü”yü yanl yerde aramalarn isteyen “okul” tabanl öretim modelidir.
Dikkat: “Mesleki eitim artrlmaldr” tartmasyla ilgili bir ey söylemiyorum. “Zihnimizi meslek hiyerarisi dnda bir mekanizmayla çaltrmaya balamamz lazm” diyorum.
“ini iyi yapan insanlar” ile “iini kötü yapan insanlar” ayrm balangç için güzel bir ayrm bence. Sonrasnda da “iyi eitim alm insan” ile “iyi eitim almam insan” ayrmza ilerleyebiliriz belki ve hatta çocuklarmzn “iyi eitim” almalarn “iyi öretim” almalarndan daha çok önemsemeye balayabiliriz.
nsanln selameti açsndan hayrl bir yolculuk olur bu.
Yazar: Ýsmail Kýlýçarslan |
23-09-23 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
