Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 351 |
nsan ilk eitimini, eylemle gerçekletiriyor. Önce eylem, sonra idrak. Bunun en bariz örneini Din’ler verir. Mesela bizim din slam, belli yalardan sonra ibadetlerin yaplmasn /yaptrlmasn öütler. Çocukken, yeterince bilinç yokken, yani akl bâli olmamken, sadece taklit yoluyla anne, baba ve kardelerin yaptklar yaplr. Oruç bunlardan biridir. Namaz da öyle. Akil balie ulanca soyut örenme gerçeklemeye balar ve böylece olaylarn, olgularn bilincine varlr, mesela orucun bilincine öylece ular. Talim ve terbiyenin dizilii bu yüzden olsa gerek. Önce talim yani uygulama, ardndan terbiye yani eitim. Model olarak eitme yahut model alarak örenme vazgeçilmez bir yöntem bu nedenle. Bu durum, insann geliiminde de kendini gösteriyor. Önce bedensel, ardndan cinsel, en son zihinsel geliim yayor insan. Zihin, bedenden sonra geliiyor ve bu yüzden de insan, hayat, geriye doru anlamlandryor.
nsann örenme geliimi, görüldüü gibi, pratikten teoriye dorudur. Ancak ömrün ilk yllarnda pratik ar basarken, sonraki yllarda teori ar basmaya balar. Çocukken hatta gençken insan görerek, dokunarak, hareket ederek örenir. htiyarken bunlara hacet kalmaz, zira o sahip olduu tecrübeyle, bilgiyle, görgüyle soyut olarak bir meseleyi kavrayabilir. Hatta ileri yalardaki kimi insanlarda eylem, neredeyse anlamszlaabilir. nsann ahir ömründe hareket anlamnda yavalamas, biraz da, bu nedenledir. Hatta unutmas, örenme kabiliyetinin zayflamas da bu nedenledir. Buna gerek duyulmaz eskisi gibi. Örenme miadn doldurur, yerini düünmeye brakr.
Örenmek hareket isterken, düünmek için durmak gerek. Durmak, dinlenmek ve dinlemektir. Yani anlamak. Sürekli eylem içinde olmak, insan hareketli klarken özümsemeyi ortadan kaldrr. Genç, hayat bu nedenle “genel” veya “kabaca” yaar. Ömür ilerledikçe ayrntlar belirir.
Özümsemek için de durmak gerek. Yani anlamak için durmak, kul olabilmek için durmak, hikmete râm olabilmek için durmak, “isyan ahlakna” sahip olabilmek için durmak, insan olabilmek için durmak, hareket edebilmek için durmak gerek. Hareketi manalatrmak için de durmak gerek. Ve pratii hikmetin kulvarna sokmak için durmak gerek. badetler insan durdurur, zira hareketi özümsemek, idrak etmek gerek.
nsan gençken hareketi, ileri yalarda ise durmay yeler. Beden de zaten bunu insana hatrlatr arada. Hzlca kalkamazsn bir yerden mesela. Oturduun yerden yavaça kalkmak beden için en iyisidir. nsann soyut dünyas somutun önüne geçer. Din, maneviyat, mistisizm ileri yan ilgi alandr. Tarihte öyle. Öüt, tavsiye, hikmetli sözler, arifane davranlar en çok da ihtiyarlara yakr bu nedenle. Ne var ki modern dünya, meydanda genç istediinden, yalanmay ve ihtiyarl kimse üstüne almyor artk. Herkes pratiin emrine âmâde yayor.
htiyarln kap dar edilmesinde olduu gibi durmann da kap dar edilmesine müsaade edilmemelidir. Durup düünmek, ibadettir. Bu nedenle gün içinde ayakta, oturarak ve yatarak durmak gerek. Düünmek, idrak etmek, künhüne vakf olmak, hikmeti görmek, derinlemek için durmak gerek. Bu nedenle Müslümanlar itikâfa girer, Hristiyanlar inzivaya çekilir. Terk-i dünya için durmak erdemdir çünkü. Ve hareket zorunlu olsa bile yavalamak gerek tüm bunlar için. Zira yavalamak da durmaktandr. Unutmayalm ki insan dura dura bir durua sahip olur. Duru, bu nedenle örenilen bir vaziyettir.
Yazar: Ýsmail Aydoðan |
05-10-23 |
||
| E mail: maarifinsesi.com | Tweet | ||
 |
 |
||
