Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 4228 |
Bundan önceki yazlarmzda özgüvenin önemine, nasl olutuuna ve nasl ykldna deindik. Çocuklarda bulunan özgüven kaybnn tüm hayat nasl etkilediini anlattk. Özgüvenin iki uçlu bir bçak gibi olduuna deinmitik. Bugün bçan öbür keskin yüzünden, ar özgüvenin zararlarndan bahsedeceiz.
Ar özgüven, çocuklarda sahte bir benlik olumasna sebep olur. Bu sahte benlik büyüdükçe onunla birlikte büyür ve gelecekte onu yutacak bir balon haline gelir. Nelerin ar özgüvene neden olduuna deineceiz, ama öncesinde isterseniz çocuklardaki ar özgüven belirtilerini görelim:
Eer çocuunuz her eyi kendi bana yapabileceine inanyorsa, baarszl asla ama asla hazmedemiyorsa, bakalarndan gelen önerileri küçümsüyorsa, yatlarnn hal ve hareketlerini beenmiyorsa, kendisini üstün bir kii görüyorsa ve gösteriyorsa, çevresindekileri sk sk eletiriyorsa, yatlarn beenmeyip onlardan uzak kalyorsa, baarszlk durumunu sezdiinde kaçyorsa çocuunuzda ar özgüven olabilir.
Ar özgüven sahibi çocuklar “Her eyi ben bilirim!” havasndadrlar. Konumalar ile dikkatleri üzerlerine çekip, kendilerine hayran brakabilirler. Zeki çocuk görünümündedirler. Çok bilmi edalar vardr. Küçükken sevimli görünen bu durum çocuklar ileride gururlu, kibirli bir kiilie doru iter. Törpülenmeyen özgüven uç noktada narsistik kiilik bozukluuna doru uzanabilir. Bu nedenle aileler, çocuklarna özgüven alarken dikkatli olmaldr. Genel olarak baktmzda çocuklarda ar özgüvene neden olan birkaç yanl anne-baba tutumu vardr.
Yanl Övgü
Çocuklar överken baz anne-babalar, çocuklar ufack bir i baarm olsa bile tonlarca övgü yadrrlar. Yemeini yiyen bir çocua “Aferin benim süper çocuuma, ban nasl da yemeini bitirdi. Gel bir öpeyim seni.” gibi abartl tepkiler verirler. Çocuun zaten yapmas gereken ilerde ona verilen ar övgü çocukta sahte ve ikin bir benliin gelimesine neden olur. Elbisesini zaten kendi giymesi gereken bir çocua elbisesini giydi diye övgüler yadrmak, onun kiiliine zarar verir. Bu durumlarda abartl övgüler yerine “Güzel! Bak, kendi iini kendin yapabiliyorsun” gibi dengeli tepkiler verilmelidir.
Bunun yannda övgüler çocuun yapt ie deil de kiiliine yönlendiriliyorsa, çocuk yine zarar görür. Odasn toplayan bir çocua “Sen harikasn, aferin benim biricik yavruma” diyerek onun kiiliini övmek yerine, “Odan çok güzel toplamsn" diyerek yapt ii övmek daha dorudur. Güzel bir resim çizen çocua “Sen süpersin” demek yerine “Resmin süper olmu” demek salkl bir övgüdür. Performansa, ie deil de kiilie yaplan övgüler çocuklarda ar özgüvene neden olmaktadr.
Olmayan Olmu Gibi Göstermek
Bazen çocuklar, bir çalma yapp anne-babalarnn yanna gelirler ve “Nasl olmu?” derler. Anne-babalar yaplan ii beenmeseler de çocuklarna “Aaa çok güzel olmu!” benzeri tepkiler verirler. Mesela, bir çocuk boyama defterinden bir sayfay boyar. Sadece kahverengi rengini kullanr ve boyarken de hep dar tarr. Boyad resmi koarak annesine getirir. “Anne resmim nasl olmu?” diye sorar. Anne, resmi aslnda pek beenmez. Buna ramen tepkisi “Benim olum ne güzel de resim yaparm. Harika olmu. Aferin sana!” eklinde olur. te bu gerçek d tepkiler de çocuklarda “Bak ite ben her yaptm en iyi yapyorum” duygusu uyandrr. Bunun yerine anne, “Hmm, güzel bir resim çizmeye çalmsn. uralarn çok beendim. Bu aacn dallarn yeile boyasaydn bence daha güzel olurdu.” gibi tepkiler verirse hem çocuk takdir görmü olur hem de yapt ii daha iyi yapmann yolunu örenir.
Yaratcdan Bamsz Bir Güven
Yaptmz ilerde baarl olmamz, Yüce Yaratcmzn bizlere verdii nimetler sayesindedir. Aslnda bizlerde görünen güzellikler bizi yaratan Rabbimizden gelmektedir. nsan güzellikleri gösteren bir aynadr. Usta bir ressamn baars, ona Yaratc tarafndan verilen el, göz, akl, resim yetenei gibi birçok nimet sayesindedir. Bunlar göz ard ederek tüm baary ressama vermek hatadr, ayn zamanda ressama da zulümdür.
Çocuklarmz hayatta bir eyi baardklarnda, bu baarnn Yaratcdan geldiini onlara hissettirmemiz gerekir. Bu yaplmadnda çocuklar bu baary tamamen sahiplenirler. “Ben yaptm, ben baardm, tamamen kendi çabamla oldu” düüncesi onlarda yeerir ve bu durum ar özgüvenin belirtisi olan gurur ve kibre neden olur.
Yüksek Beklenti
Baz aileler, çocuklarndan onlarn potansiyellerinin ve becerilerinin üzerinde beklenti içine girer. Çocuklarn her alanda baarl görmek isterler. Bu baary elde etmek isteyen çocuklar, çok kapasiteli ve zeki bir çocukmu gibi hareket etmeye balarlar. “Madem benden bu kadar ey bekleniyor, demek ki ben üstün zekâl ve süper yetenekli bir kiiyim” inancn gelitirirler. Bu inanc sarsacak durumlardan kaçarlar. Baarsz olaca bir ile yüzlemesi gerektiinde, aslnda o ii yapabileceini ama yapmak istemediini söylerler. Beklentiyi gerçekmi gibi alglar ve ona göre davranrlar. te ailelerden gelen yüksek beklenti farknda olmadan çocuklar ar özgüvene iter.
Yukarda saydmz dört durumdan kaçnan aileler çocuklarna salkl bir özgüven alayabilirler. Çocuk üzerinden yaplan her ilem gibi özgüven alama ilemi de dikkat gerektirir. Salkl bir özgüven için öncelikle gereksiz övgülerden kaçnmamz gerekir. Bununla birlikte performansa deil de kiilie yaplan övgü çocuklarmza zarar verir. Yaratcdan bamsz verilen özgüven ileride sorunlara yol açabilmektedir. Ar beklenti ise, çocuklar sahte bir özgüven balonu içine hapsetmektedir. Her eyde olduu gibi özgüven konusunda da rahatlkla diyebiliriz ki, özgüvenin az karar, ortas yarar, çou ise zarar.
Yazar: Psikolog Mehmet Teber |
26-12-10 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||
 |
 |
||
