Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 297 |
Hamas Siyasi Büro Bakan smail Heniyye ran’n yeni Cumhurbakan Pezekiyan’n göreve balamas vesilesiyle düzenlenen törene davet edilmiti. Dün sabah düzenlenen bir füze saldrsyla Tahran’da ehid dütüünü örenmek bir üçüncü dünya savana doru gidilmekte olduuna dair kanaatlerin deniz gibi kabard bir dönemde hem Ortadou, hem de slam alemi açsndan sarsc bir gelime oldu.
smail Heniyye, Hamas hareketine dinamizm getiren liderlerdendi. 2006 ylnda yaplan seçimden srail’in bütün engellemelerine ramen Filistin Milli daresinin Babakan olarak çkmay baarmt. 2017 ylndan itibaren ise Hamas’n Siyasi Büro Bakan görevini yürütüyordu.
Türkiye Büyük Millet Meclisine alklar arasnda girii ve kürsüye çkp Babakan Recep Tayyip Erdoan ile el ele tutumas hafzalarmzda canlln muhafaza etmekte.
Alçakça suikastn tam da Cumhurbakan Erdoan’n srail’in Lübnan’a saldrmasnn ardndan yapt ‘bir gece anszn gelebiliriz’ mesajnn ve dahi merhum smail Heniyye’nin Mahmud Abbas ile birlikte TBMM’ye davet edilmesinin, hatta geleceinin açklanmasnn ardndan gelmesi manidard.
Türkiye’nin srail’in karsnda en büyük oyun kurucu ülke olarak sivrilmeye balad bir zamanda bu suikastn bize kar olduu kadar Hamas’a kar da bir gözda olarak yorumlanmas mantksz saylmaz.
Fakat ehadetle sonuçlanan suikastn baka bir yerde deil de ii mezhebine mensup bir slam ülkesi olan ran’da gerçeklemi olmas akla baka soru iaretlerini de getirdi.
Acaba ran, Hamas liderini yeterince korumad m?
stihbarat zaaf söz konusu muydu?
Bir otelde deil de müstakil bir evde ikamet ettirilmesi nokta vuruu bir suikastn düzenlenmesinde pay sahibi miydi?
Suikast, srail veya ABD tarafndan ilenmi olmaldr ama ran’n neden yeterince koruma tedbiri almad sorusu tatminkâr bir ekilde cevaplandrlmad takdirde muhakkak ki aibe ran’n srtnda bir damga olarak kalmaya devam edecektir.
Ancak ran nasl bir ülkedir?
ii’dir elbette ama ne zamandan beri?
Evvel eski ii zannediyoruz ran’. Sanki iilik ran topraklarnda domu gibi.
Hâlbuki iilik ran’a transfer edilmitir.
Diyebiliriz ki eyh Cüneyd, hatta ah smail zamanna kadar iilik ran’n içerisinde adalar halinde varln sürdürüyordu (Kum gibi baz ehirlerde).
O zamana kadar Kzlbalk dediimiz senkretik bir inanç mahzumesi hakimdi ran’n yönetici zümresine ama ran’da halkn büyük bir ksm Sünni’ydi.
Hatta Tebriz Sünniliin ana direklerinden biriydi.
Peki, ran nasl oldu da iileti?
Net bir cevap vermek gerekirse: Klç zoruyla…
Evet, klç zoruyla, hem de öyle böyle deil. Tebriz’deki Sünni katliamlarn ballandra ballandra anlatan bölümler vardr ran tarihçilerinin kitaplarnda.
Mesela Tebriz’de camilere doldurulan ve ii olmay reddeden Sünniler yaklm, inat edenlerin da kafalar uçurulmutu.
Böylece Sünni slam âleminin güzide bir kanad olan ran topraklar ah smail ve sonraki ahlar döneminde büyük ölçüde bask ve katliamlarla Kzlbalatrld.
Ardndan da ah Abbas döneminden itibaren Lübnan ve Irak’tan davet edilen ii alimler eliyle bu defa Kzlbalar zorla iiletirildi. Hatta Kzlbalkta direnen ve Anadolu’dan gitmi olan Türkmen airetleri bizzat ah’n emriyle katledildi. Korkunç katliamlarla Kzlbalktan iilie geçirilen Türkmen halk da sindirildi.
Böylece ran bir asr içerisinde iiletirildi ve slam âleminin dier ksmyla irtibatn savalar haricinde büyük ölçüde kaybetti.
Ermenilerin üzerine yaplan birkaç sefer haricinde Safevi devleti daima Sünni devletlerle çarpmay ve genilemeyi vazife bildi. Eer Yavuz Sultan Selim Doudan gelen bu yangn en harl zamannda söndürmeseydi bu ate Anadolu’yu, hatta stanbul’u ve Balkanlar’ da yakacakt.
Özetle söylersek ran’ tarihen tanmazsak bugününü de anlayamayz.
Yazar: Mustafa Armaðan |
01-08-24 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
