Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 315 |
Tlsml Havlu
Konu inanç gibi eyler olduunda, bin bir argümanla onu kurcalamaya, sorgulamaya itahl olanlarn, konu elence ve popüler kültür olunca onu bin bir argümanla savunmalar düündürücü deil mi?
Bu, popüler kültür endüstrisinin var ettii “elence” dininin tümüyle hurafelerden uzak, rasyonel bir alan olduu anlamna m geliyor?
Yoksa, elence dininin müminleri, elence dinini himaye eden uluslararas erk karsndaki komplekslerinden dolay m bu dini yermeye, altnda bir eyler aramaya pek gönüllü deiller?
Bunlara u nedenle deindim.
Biliyorsunuz bizim, çkt ilk günden itibaren mega star unvanyla basnn gözlere sokmaya çalt bir popüler kültür figürümüz var. Ad: Tarkan. Birkaç on yldr tek bir hit parça üretemedii, son 30 yldr ayn monoton dans yapt halde hala hak ettiinden büyük bir ilgi görüyor bu figür.
Bu kii geçenlerde verdii bir konserde, terini sildii havluyu, seyircilerin istei üzerine, onlara atm! Ve havlu kalabalkça kaplm…
Bunun ne kadar mide bulandrc bir ey olduu konusuna girmeye gerek yok!
Popüler kültür gündemini takip edenler bunda bir tuhaflk görmeyeceklerdir.
Hatta bu gördüklerinin, daha önce görülenler yannda hiç mesabesinde olduunu da söyleyeceklerdir ki haksz saylmazlar.
Zira sahneden seyircilerin üzerine tuvaletini yapmaya kadar popüler kültür, kelimenin tam anlamyla “akl almaz” ve utanç verici sradlklarla dolu.
Bu sradlklarn, elence kültürü açsndan bir sapma, normalin dna çk olduunu düünmek bizi yanltabilir. Tam aksine, bu “sradlklar” popüler kültür-elence dünyas içinde onaylanm, kabul görmü, norm haline gelmi eylerdir. Bunun en büyük delili, havluyu kapan insanlarn ve onlar destekleyen büyük kalabaln bu tutumlarn ahlaken kyasya savunmalar…
Bütün bu durumlarn ahlaki boyutunu tartmaya gerek duymuyorum.
Ben daha çok, kitlenin elence ile olan ilikisi ve elenirken ald biçimi anlamak istiyorum. Kitlenin elence içinde biçim deitirdii abart gibi görünebilir.
Fakat “elence” ritüeli ile megul olmad zamanlarda, kitlenin idrar damlacklarn coku, minnet ve ükranla kabul edebileceini sanmyorum.
Gustav Le Bon, insanlarn kitle halindeyken normalden daha budala olduklarn anlatmt, Kitleler Psikolojisi’nde. Elence dininin ritüelleri ile megulken onurlar konusunda da daha umursamaz olduklarn buraya eklemek gerekir.
Budala ve onursuz…
Sizi, birinin kirli çamarlarn koklamaktan, idrarn kyafetinizde madalya gibi tamaktan honut olmaya çaran “bir sistem”, kölelikten de vahi bir sistemdir. nsanlar kendi ünlü yaptklar insanlar karsnda bu derece nesneletiren, haysiyetsizletiren; bir sistem kulluk sisteminin ta kendisidir.
Köle, kendisine yaplan hakaretten rahatszlk duyar. Haysiyetine bir saldr olursa, kar koyar, yapamazsa, hiç deilse surat asar! Çünkü aalanmann böylesine, onuru tahammül edemez. Surat asmak bile onurun göstergesidir! Ya surat aslmyor ve memnuniyet duyuluyorsa?
Montaigne’nin dostu Fransz düünür Etienne de La Boetie, Gönüllü Kulluk Üzerine Söylev kitabnda, “en büyüünden en küçüüne bütün hayvanlarn yakalandklarnda boynuzlaryla, ayaklaryla, trnaklaryla, gagalaryla öylesine büyük bir direnç gösterirler ki, bu da kaybettikleri eyin onlar için ne kadar önemli olduunu gösterir” diyordu.
Özgürlüün kaybedilmesi hayvanlar için bile bir sorun olduuna göre, özgürlüün olmazsa olmaz, onurun, haysiyetin kiinin bizzat kendi tarafndan ayaklar altna alnmasn ve kiinin bundan memnuniyet duyulmasn nereye koyacaz?
“Elence, kendisini elencenin içinde unutmak isteyen teslimiyeti daha da artrr” demiti Adorno.
Havluyu kapan insanlara “teslimiyetçi” olduklarn söyleseniz dönüp size söverler muhtemelen. Aksine, onlar sizin teslimiyetçi olduunuzu, kendilerininse modern elence ritüellerini benimseyen kiiler olarak, özgür, onurlu, medeni olduklarn iddia ederler. Hiçbir hayvann, hiçbir kölenin kabul etmeyecei aalamalar, rezilce muameleleri ba tac ettikleri halde…
1977 ylnda henüz krk iki yandayken ölen Elvis Presley de böyle bir figürdü. Elvis popüler kültür endüstrisi tarafndan imal edilmi, ardndan da yok edilmi bir fenomendi. Kitleleri gütmek için tasarlanm bir propaganda aparatyd.
Basn, Elvis ismi etrafnda bir eros, bir arlklar ve haz kültü imal ederek, tapnmalar için onu kitlenin karsna çkarmt. Skc orta snf gençlii Elvis kültünü derinden bir huu içinde benimsedi.
Elvis posterleri ve arklar her yerdeydi. Elvis ile ayn boyutta lastik bebekler üretildiinde müteriler tarafndan kap kap edildi.
Elvis öldüünde, içinde terinin yer ald söylenen ve bir damlasnn herhangi bir duann gerçeklemesini salayacana inanlan küçük iecikler ortalklarda boy göstermeye balad.
Milyonlar bu tlsml ieciklerin ifa dattna, Elvis’in ise (ölümsüz olduu için) ölmemi olduuna, inanmay sürdürdüler.
Elvis’in terinde ifa arayanlarla, Tarkan’n terinde huzur arayanlar ayn inancn, deerler dünyasnn mensuplar aslnda.
Güya Aydnlanma ile dinler ölmü, insan akln kullanarak hurafelerin esaretinden kurtulmutu. Hala ülkemizde her olayda, seküler kesim tarafndan kurulan aydnlk- karanlk- akl ve bilim- iman ve hurafe gibi retorikleri hatrlayn.
te size bir kitle! Tam da idealize edeceiniz bir kitle bu! Tahsilli, seküler, elenceye dükün. Ama bakn srf erotik imalarla dolu arklar okuduu, dans edip çlk atmalarn salad için bir kiinin önünde nasl da aalanyor ve kendi kendilerini alçaltyorlar. Fakat daha da trajii, aalanmak konusunda nasl da hevesli ve aalanrken nasl da mutlular?
“Fetö’nün sümüklü mendili” diye çok haber yapld geçmite. Fetö’nün sümüklü mendilinde keramet arayan ahmaklar- hakl olarak- yerin dibine sokanlar, popüler kültürün toplumlar bir avuç ünlü karsnda insanlk d, utanç verici hallere düürmesine neden tek kelime etmeden seyirci kalyorlar. nsanlarn kutsanmasna, seküler hurafelere, efsanelere dayal popüler kültür tiranlnn artan etki alan karsnda nasl ürpermiyorlar?
Bata da söylediimiz gibi. Popüler kültür endüstrisini ellerinde tutanlarn hmndan, ve elence dininin müminlerinden trstklar için mi? Sanmyorum…
Yazar: Ali Osman Aydýn |
10-08-24 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
