Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / PORTRELER | Okunma Says: 329 |
D. Mehmet Doan Hakk’n rahmetine kavutu. Mekân cennet olsun. Ailesine ve sevenlerine basal diliyorum.
Onu ilk nerede tandma dair aradm zihnî surette, 1978 ylndaki Ankara’nn Hatay soka öne çkyorsa da, onu çok daha önce gyaben tandma eminim. Zafer çarsndaki Dergâh kitabevinden, Hareket dergisinin IV. (Ocak 1966-Mart 1977) döneminden mesela…
Bir de Batllama haneti (1975) adl ilk kitab var elbette. ’80 kuan, resmî tarihe kar güçlü bir sivil itirazn en etkili ilk cümleleriyle buluturan o Batllama haneti…
Tanmamzda Hatay sokan daha fazla öne çkmas sanrm, Bakan Odas’ndaki çalma masasnda kimileri açk duran onlarca sözlüü hatrlamamdan olsa gerektir.
Doan’n ahsnda Batllama haneti’ni milli bir kimliin, bir münevverane duruun beyan olarak alrsak, Doan Büyük Türkçe Sözlüü’nü de inklap veya devrim gibi süslü kelimelerle tanml olarak sistemin alfabe deiiklii ve onu izleyen kavmiyet diline dönme savann hasarlarn giderme uuru ve iradesi eklinde deerlendirebiliriz.
Hatay sokan öne çkmasn zikrettiim deerlendirmenin de etkisiyle daha önce yazmtm. Demiim ki, “Benim i yerim Ataç sokandayd. Yazarlar Birlii ise Hatay sokakta bulunuyordu. Yl 1978-79. Öle paydoslarnn çounda Mehmet Çrk'la, Mevlüt Ceylan’la ya da merhum Ramazan Dikmen’le oraya takldmz hatrlyorum. Elbette oraya taklmaktan maksat D. Mehmet Doan’la dar zamanda da olsa konumak içindi. Birlie varr varmaz, onun uygun olup olmadn düünmeksizin hemen odasna girer, oturur ve ondan birkaç güzel cümleyi aklmzn bir köesine yazmann gayretinde olurduk. Mehmet Aabey’i geni masasnn üstünde açlm onlarca sözlüün, ciltli kitaplarn içinde bulmamz ise altmz bir durumdu.”
Hem söz konusu hatras hem dil uuru ve iradesi cihetinden Doan Büyük Türkçe Sözlük ilk basmnn yapld 1981 ylndan son basmna kadar hep takibimde olmutur.
Zira o yeni kuaklarn dil-kültür-edebiyat zevkiyle yetimesine neden olan sözlüktü. Uydurukçacln gemi azya ald, kültürel dilin imhas için kabile diliyle yazlan sözlüklerin dayatld, Osmanl Türkçesi’ndeki sözlüklerin tu-kaka edildikleri, sahaflardan bile kovulduklar bir zamanda çka gelmiti “Doan Büyük Türkçe Sözlük.” Yaamayanlar bilemezler o yllar. Bilenlerse Doan Büyük Türkçe Sözlüün ayn zamanda söz konusu duruma kar asil bir itiraz olduunu çok iyi bilirler.
Doan’n ahsen kendisine, dil gayretine ve sözlüüne duyduum muhabbetten olsa gerek, 23. Basm (2011) vesilesiyle yazdm yazda, onun yeni basmnda “Kültürel Türkiye Türkçesi” esasnda Osmanl Türkçesi’nin alfabesini de ihtiva etmesini umduumu söylemeye cesaret edebilmitim.
Nihayet, Osmanlca Yazll Doan Büyük Türkçe Sözlük adyla yaymlanan –Doan’n kymetli imzasnn da yer ald– 2020 tarihli 26. basmyla söz konusu umudum da yerini bulmu oldu.
Doan’la ilgili münevverlik vurguma gelince. Bundan maksadmn ne olduu onun ilk kitab olan Batllama haneti’ni ve son yedi yldaki kitaplarn ismen zikrettiimde kendiliinden anlalacaktr: Mehmed Akif: Çanakkaleden Sakaryaya, Söz Okyanusunda Yolculuk, Millî Mücadele’nin Zaman Ak, Türkçenin Cenaze Töreni, stiklâl Mar: Bin Yln Destan, Türkçe Düünmek Türkçeyi Düünmek, 1932: Dinî nklap Yl…
Bir münevver olarak Doan’n solcu bir aydndan farkn da ele vermeye yeterli gelir bu kitaplar. Zira, solcu aydnlar Yeni Türkiye’nin dertlerini gidermek için gerekli neteri Bat’dan ve kuzeyden temin ederken, Doan o neteri Yeni Türkiye’yi kuran ve varln halen sürdüren, –inallah hep de sürdürecek– milli iradenin kendi –yerli– dinamiklerinden temin etmitir.
Yazma “Yakasz gömlek giyen münevver…” diyerek baladm için bu konuda da ksa bir açklamada bulunmam gerekir.
Doan’n nadiren de olsa yakal gömlek giydiini görmekle birlikte, onu hep yakasz gömleiyle hatrlamann sadece bana mahsus olmadn, benim kuandan –ki o ’80 kuadr– birçok dost ve arkadamn sosyal medya mesajlarndaki, köe yazlarndaki ayn ya benzer kelimelerden anlyorum.
Doan ile solcu bir aydn arasnda yukarda zikrettiim fark, onun yakasz gömlek giyme itiyadnn asl sebebini de ele verecek niteliktedir.
Zira solcu aydnlarn Paris’ten ya da Moskova’dan ömür boyu vizeli olarak dolatklar yllarda, öyle sanyorum ki D. Mehmet Doan’n Türk emniyet ve istihbaratndan yana bile bir hayat güvencesi yoktu. Bu sebeple o yakasz gömlekle yaamay seçmiti.
Yakasz gömlek giyen münevvere rahmet olsun.
Yazar: Ömer Lekesiz |
13-08-24 |
||
| E mail: yenisafak.com | Tweet | ||
 |
 |
||
