II. Umûmî Harp sonrasnda ortaya çkan Avrupa manzaras, artk Angloamerikan olarak târif edilecek olan bir güç merkezinin kesin hâkimiyetini ifâde eder. ngiltere artk tek bana bir dünyâ hâkimiyetini devâm ettiremeyeceinin farkndayd. Bu sebeple, aralarnda derin târihsel balar olan ABD ile ortak olmutur. Yine de durumdan çok da memnun olduklarn düünmüyorum. Aralarndaki derin balara, ilikilere ve benzerliklere ramen derin farklar da mevcuttu. Ama yapacak bir ey yoktu.
Güçlü aristokratik geleneklere sâhip olan ngilizler ABD’yi, kaba, hattâ hafif tertip bön bir güç olarak görürler. nce ngiliz mizâhndaki ABD imgesine çok dikkat etmiimdir. ngilizler, bata Amerikallarn konutuu ngilizce olmak üzere yaygn Amerikal zihniyeti ve davranlar ile inceden inceye alay ederler. Amerikan zihniyetinin veri tabanlar dnda bir dünyâ algs ve deerlendirmesi olmadn iyi bilirler. Hâlbuki kendileri dünyâ bilgi ve görgüsüne derinliine sâhiptirler. Evet güç hiç üphesiz ABD’dir; ama bu gücün ngiliz akl olmakszn bir mânâ ifâde etmeyeceinin bilincindedirler. Hattâ bu farkll bir avantaj olarak kullanmay da örenmilerdir. Dünyâdan artk çekerken en pis ileri ABD’nin srtna yüklemeyi, ama artktan en fazla pay kontrollerinde tutmay da çok ince tezgâhlamay bilmilerdir. Ama ortann yönetilmesinin o kadar da kolay olmad ortadadr. Süvey hâdisesinde kovboydan yedii tokad ngiliz derin devletinin hafzasna kazdn düünüyorum.
Kt’a Avrupas, II. Umûmî Harp sonrasnda ar bir cezâya çarptrld. Bilhassa Almanya âdeta bir i merkebine dönütürüldü. (Pasifik’te Japonya’nn bana gelen de buydu). Avrupa deliler gibi çalp üretecek, Angloamerikan çekirdek ise onu adna dolar denilen kât ile satn alp tüketecekti. Bu aslnda tam da bir ABD hesapszlyd. ABD ürünlerine çok güveniyor, Avrupa ürünlerinin kendi standartlaryla boy ölçüemeyeceini düünüyorlard. Ama tersi oldu. Silahlanma harcamalarnn yükünden kurtulan Almanya üretimde, bilhassa makine /kimyâ sektöründe yüksek standartlar tutturmu ve ABD piyasalarnda çok büyük bir hisse sâhibi olmutu. Otomotivde, Amerikan otomotivinin merkezi olan Detroit’i haritadan silecek kadar ileri gitmilerdi. (Japon otomotivi de ayn eyi yapmt). Almanya 1950’lerden balayarak Fransa ile anlam ve adm adm Avrupa Birlii oluturulmutu. Avro zone üzerinden dolar basksn finansal bir müdafaa hatt da gelitirmilerdi. 1990’lara gelindiinde, Avrupa’nn performanslar artk Angloamerikan çekirdek; bilhassa da ngiltere için alarm çaltrmaktayd. En beter gelime ise, Almanya’nn Yumuama süreçlerinin avantajn kullanarak ve bittabi AB’nin Avrasya ile kurduu, bilhassa Rusya ile kurduu enerji ilikileriydi. Brandt Doktrini tam da buna iâret ediyordu. Bu, Almanya’y, ngiltere’nin hâkim olduu Ortadou’nun enerji kaynaklarna mahkûm olmaktan görece kurtaryordu. Duvar ykldktan sonra Almanya, “özgürleen” Dou Avrupa’da ve Balkanlarda hâkimiyet sâhasn büyütmekteydi. Nihâyet son olarak Rusya üzerinden yükselen yeni yldz Çin ile yaknlamann yollarn bulmaktayd. Hâsl, AB’nin Dou’ya açlma siyâsetleri Angloamerikan çekirdei son derecede rahatsz etmekteydi. Barda taran damla, Saddam’n, arkasndan Kaddafî’nin avro üzerinden petrol satabileceini açklamasyd. Artk dümeye basmak zamân gelmiti.
ngilizler, yanlarna ABD’nin, evvelâ Cumhûriyetçiler daha sonra da Demokratlar arasnda güç bulan Neocon kadrolarn alarak harekete geçti. Arap dünyâs periân edildi. ngiltere’nin AB’den çkmas ve hemen arkasndan Büyük Britanya Doktrinini ilân etmesi ardk hâdiselerdi. Avrupa (Almanya) ile Avrasya’nn (Rusya) yaknlamas ngiltere için asla kabûl edilemez bir durumdu. Ukrayna çatma sâhas olarak tâyin edildi ve MI6’in, muhtemelen CIA ile berâber yürüttüü hazrlklar neticesinde Rusya-Ukrayna sava çkartld. Neocon hâkimiyetindeki Demokratlar, Biden önderliinde bu projeye destek vererek Avrupa’nn üzerine çöreklendiler. Kuzey Akm havaya uçuruldu. Rusya yalnzlatrld ve dümanlatrld. Hâsl AB-Avrasya hatt berhâva edildi. Gelin görün ki, küreselleme düman kovboy ruhlu Trump Angloamerikan çekirdek için ciddî bir mesele olarak ortaya çkt. Onun öncelikleri ile ngiltere’ninkiler arasnda bir ayrma dodu. Trump, Rusya-Ukrayna savan bir ekilde, ama âcil olarak bitirmek ve enerjisini Pasifik’e, Çin’e kar teksif etmek istiyor. Hâsl, Avrupa ile Avrasya arasna bir Pax Americana plân giriyor. Bu, ngiltere’nin asla istemedii bir ey. Onlar kurduklar poker oyununun devâmn ve Rusya’nn iyice zayflatlmasn istiyorlar.
kinci çatlak ise Sûriye üzerinden Ortadou’da zuhûr ediyor. Trump iflâh olmaz bir Siyonist olarak yaylmac ihtiraslarla hareket eden ve Ortadou’da istedii haritalar çizilip kabûl edilmeden durmayaca belli olan Netanyahu’ya dur diyebilecek mi? ngiltere’nin istedii, Ortadou’ya bir Pax Britanica getirmek. Sûriye bu sürecin kilit ta. Avrupa’y Ortadou ve Dou Akdeniz enerji kaynaklarna mahkûm etmek. Yatm bir srâil ile Hindistan’ kavuturmak, sâkinlemi bir Sûriye, Irak, Körfez ile Türkiye’yi birletiren Kalknma Yolu vb yollar bir an evvel ilerlie kavuturmak. Pax Britanica, Farslar oyun dna iterek brânî, Arap ve Türk dünyâs arasnda bir kaynama arzusunda. Tekmil taraflar iknâ edecek bir formülleri var m, bilemiyorum. lerinin hayli zor olduu muhakkak. ngiltere’nin ne kadar esnek ve pragmatik olduunu biliyoruz. Eer bir dizi beklenmedik hâdise yaanr; Pax Britanica tasarm çöpe atlacak; tehir veyâ tedbil edilecek olursa birilerinin ayann boa düecei ve bu oyundan düecei muhakkak.
2025 ve onu tâkip edecek zaman aralnda Angloamerikan çekirdekte, ngiltere’nin öncelikleri ile ABD’nin öncelikleri arasnda çatlamalar olabileceini düünüyorum. (Ho, neticede anlamay da bilirler). Dier taraftan, son gelimeler karsnda alabildiine ezilmi olan Avrupa yeni senede nerelere evrilecek? Bunu da bilmiyoruz. Bildiimiz Batlarn arasndaki rekâbet buudlanarak devâm ediyor olmas. u aralar herkes hakl olarak Sûriye’ye odaklanm vaziyette. Sûriye’de Türkiye-ngiltere-Katar üçlüsünün artan gücü karsnda iki blok daha var. lki, süreçten ürken Körfez ve Msr Arapl. Dieri ise Kürt kartn hâlâ elinde sk sk tutan ve ABD-srâil ikilisi. Bilek gürei devâm ediyor. 2025 ve sonrasnda corafyamzda yaanacaklar Batlar arasndaki rekâbet, gerilim ve öncelik farklar atlanarak anlalamayacaktr.
