HALEB'E DÖNÜÞ

Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.

YET- KERME
Ey Peygamber! Dinlerine uymadýkça Yahudiler de Hrýstiyanlar da senden asla hoþnut olmayacaklardýr.
Bakara, 120.
HADS- ERF
Dünya tatlý ve caziptir. Allah sizi dünyada egemen kýlacak ve nasýl davranacaðýnýza bakacaktýr. Dünyadan ve kadýnlardan sakýnýn.
Müslim, Rikak, 99.
SZN Z
"Her kim selefin bilmediði bir amel icad ederse, Peygamber'in risalete ihanet ettiðini iddia etmiþ olur. Çünkü din tamamlanmýþtýr (Maide, 3) O gün din olmayan þey bugün de din deðildir."
Ýmam Mâlik
Kategori : SANAT / MÛSÝKÎ-Ses Coðrafyamýz
Okunma Says: 529
Yazar: Yusuf Dinç
Ferdi Baba ve arabesk müziðin sosyo-ekonomik analizi

Ferdi Baba ve arabesk müziin sosyo-ekonomik analiziÜç ihtimal vard. Ya Müslümcü ya Ferdici yahut Orhanc olabilirdiniz. 90’lar böyleydi. Biraz arabeskten kaçaym deseniz Sezen, Kayahan, Nilüfer sonra gelen Levent Yüksel, Sertap Erener…

Fakat arabesk üzerinde çok büyük bask vard. Snfsal bir durumdu. Arabesk dinleyenler dlanrd. Bu baskdan uzaklamak isteyenler araya girince metal müzie kadar kulak ilgisini geniletti. Metal müzik tarikatleip siyah giyenler tutuklanmaya balaynca bir bocalama oldu.

Sonra ebnem Ferah geldi. Derken pop Türkiye’ye hzl bir giri yapt ama toplumun genel kesimlerinde alerjiye neden oldu. Toplum bata popa meyletmedi.

Dier taraftan Haluk Levent, Murat Kekilli gibi sanatçlar Anadolu rock önerdi. Bir anlamda genç kuaklar için müzikle zaman mekân ba, müzikle Türkiye ba kurmann yolu bulundu. Bar Manço, Cem Karaca, Moollar, Bulutsuzluk Özlemi bu ortamda yeniden kefedilen sanatçlar oldu. Metal müziin yanl kullanmndan çekip aldlar gençleri. Grup Vitamin dahil… Tam bu esnada Ahmet Kaya memleketten çkarlyordu.

Nil Karaibrahimgil reklam filmleri çekmeye balaynca toplum popa kar kadnlardan balayarak direnci brakp çözüldü. Artk ekonomik, sosyolojik ve kültürel deiim balyordu. Süreç Ekmek Teknesi’ne ramen Avrupa Yakas gibi dizilerle desteklendi.

R&B müzik ne kadar kurtarr Türkiye’yi bugün bilmiyorum ama arabeskin yerine pop konunca zorlu ilerde sk çalma itah da memleketten çekildi sanki. Popla beraber kol gücü yerine masaba ilere rabet artt.

te bu dönemlerde o zorlu ilerin yaplmas hep arabeskle mümkün oldu. Kötü artlardaki tekstil atölyelerinde, konfeksiyonlarda tek iyi ey kocaman hoparlörlerden verilen yüksek sesli arabesk müzikti. Bir de makineci maa… Memura kz verilmedii yllard.

Merhum Özal, tekstile yatrm yapmay tavsiye etmiti. Ama bir taraftan da artlar oluturmutu. Bu artlardan biri de arabesk müzik üzerinden kalkan “yasakt”. Walkman’in icad, özel radyo ve televizyonlarn yayn hayatna girmesi artlar hepten tekstil lehine çevirdi.

Tekstil sektöründe üst düzey yönetici olan arkadamla toplantmzda Msr’la ilgili u tespiti yapt geçenlerde; Msr’da tekstil olmaz çünkü su yok. Haklyd, su sadece tekstilde deil, birçok endüstride temel girdilerden birisidir. Türkiye’de su vard ama sektörde su kadar gereksinim duyulan bir baka ey de arabeskti.

Tekstile ev sahiplii yapmak; belki ehre lahmacun gelir, bir güzel arabesk çalar radyolarda… arksn söylemeyi gerektirir Sezen’in sözleriyle…

imdi Ferdi Baba gitti, tekstil de Türkiye’ye yorulmadan ve durmakszn verdii katknn sonuna yaklat. Türkiye bugününü tekstille finanse etti. Çok çalt, didindi. Mevzuyu tekstil üzerinden ele aldm ama tekstili geni anlamda emek-youn ilerin hepsini içine katarak tarttm not etmek isterim.

Artk Türkiye sermayeyi içinin kol gücüne deil, mühendislerin hassas ilerdeki emeine balayacak. Metre metre ilerden deil, milim milim ayarlamalardan para kazanacak.

Ferdi Babaya dair bir sosyo-ekonomik analiz daha yapacam. O filmleriyle de özeldi. “Anacm seni saraylarda yaatacam,” filmlerinin kahramanyd. te sosyo-ekonomik krlmann su üstüne çkt konu da budur. ki kuak arasnda bu kadar büyük uçurum bir daha da görülmez.

Ferdi dinleyen kuaktan çocuklar analarna daha iyi imkanlar olan bir hayat sunmak istiyordu. Kendilerini üretici olarak görüyorlard. Elbette üretici olarak yetitiriliyorlard. Evlat demek bugünkü gibi bütçelenen aile ferdi demek deildi, “srtla yer arasna mesafe koymak,” demekti. Bugün çocuklar ana-babasndan ev istiyor. Kendilerini tüketici olarak görüyorlar. Öyle yetitiriliyorlar. Gürbüz delikanllar hem de… Anasn saraylarda yaatmak isteyenler kara-kuru çocuklard.

Liberallemeyi bilfiil sandan solundan önünden arkasndan altndan üstünden deneyimlemi bir kuaktanm. Göz göre göre deerleri kapitalist heveslerle deitirdiimizi gördüm. Bugün bunlar tespit etmek, kapitalizmden geri almak, duruyorsa ihya etmek mücadelesinin bir ferdiyim.

Ferdi Babann vefatnn bu tartmalara vesile olmas da tesadüf deildir. Bir kua kendi deerlerine tutunduranlardan biriydi. Ak, emek, toprak ve dierleri arabesk bitirilirken deer olmaktan çkt. Gurbetin, zaman-mekân ban harlayan kavram olduunun kaç kii kald farknda olan.

Kapitalizm, imparatorluklar istemedii gibi istemedi arabeski. Kendi tezahürlerini her balkta popu dayatt gibi dayatt. Toplumsal zevkleri snfsallatrd. Ho kapitalizm bu, sonra getirip elitist zevk olarak arabeski kullanr.

Kabul, kapitalizmin önerisi terakkidir ama deerler aleyhine terakki… Terakki fedakârlk gerektirir ona da kabul ama toplumu deerlerinden syrp çrçplak brakmas fedakârlk mdr, ifal midir? Deerlerle beraber terakkinin mümkün olduuna kimse itiraz edemeyecekken…

Bir devir kapanyor. Eski zamanlardan özlenecek git gide az kimse kalyor. Hayat bizi gelecee hazrlyor. Kaderini elimize almamz gereken gelecee… Nuri Pakdil, Rasim Özdenören, D. Mehmet Doan aabeyler bir çrpda sayabileceklerim. Hayat bizden aldklaryla gelecein sorumluluunu srtmza vuruyor. Kaçamayacamz, kaçmayacamz sorumluluu…

Yaznn kaynana ulamak için tklaynz.

Yazar: Yusuf Dinç
05-01-25
E mail: yenisafak.com
 
 
Yorumlar: 0
Bu yazı iin henz yorum yapılmamıştır.
Ferdi Baba ve arabesk müziðin sosyo-ekonomik analizi
Online Kii: 22
Bu Gn: 506 || Bu Ay: 5.598 || Toplam Ziyareti: 2.928.644 || Toplam Tklanma: 58.608.288