Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : SANAT / DÜNYA BÝR OYUN- Sinema | Okunma Says: 1272 |
Televizyon dizilerini izlemiyorum. Aslnda “dizi” izlemiyorum diyebilirim. Ama televizyonda yaynlanan dizilerden genel olarak haberdar olmaya çalyorum. Hangi kanalda hangi dizi yaynlanyor, hangi dizide kim oynuyor?
Gerçi takip etmesem ne olur ki; bütün sosyal medya platformlarnda dizi reklamlarna, dizilerden paylalan ksa videolara maruz kalyoruz zaten. Hatta metroda kalabalktan kafanz çevirebileceiniz sayl yerlerde de ayn dizilerin reklamlarn karmzda buluyoruz. Metro, AVM ve caddelerde yine dizi merkezli youn bir görsel bombardman yayoruz maalesef.
Artk diziler, yalnzca akam saatlerinde ekranlarmzda deil; gündüz vakti bile zihinlerimizde dolayor.
Uzun yllar bu köede dizilere ilikin çok ey yazdk çizdik. Aradan geçen zamanda dizilerin içerik açsndan daha da niteliksiz ve zararl hâle geldiini görmek ülke adna çok üzücü.
Diziler eskiden olduu gibi iddet, cinsellik ve duygusal sömürü ekseninde ilerlemeye devam ediyorlar.
Mesela… Eref Rüya adnda bir dizinin ksa videolarna denk geldim geçenlerde. Sadece izlediim birkaç kesitten anladm kadaryla bakarakter bir katil. lk cinayetini ergenlik çandayken ilemi. Cinayeti pimanlk duyulan bir an olarak görmedii de onun üstüne bina ettii hayattan anlalyor.
Hâlihazrda da kendisi mafya gibi biri. Etrafnda silahl adamlar var; dizide yaralamal, öldürmeli olaylar dönüyor. Hemen hepsi de Eref’in “kahramanln” vurgulayan olaylarla çözülüyor. Olaylar yasalara bavurmadan, kendi kurallaryla, iddetle çözüyor.
Kendisini ayn zamanda “garip babas” olarak da servis ediyorlar ki, dier zehirli içerii kolayca yutturabilsinler.
Eref’in sevdii kadna kar tahakküm edici kaba davranlar bile “ak” olarak sunuluyor. Hem de ideal ak…
Bu dizilerde, kötülük artk “karizmatiklik”, zorbalk “maskülenlik”, tahakküm “tutku” diye pazarlanyor.
Aslnda dizi bu kriminal tipi kötü biri olarak anlatsa, güç ve iddetle haksz kazanç elde etmenin ne kadar yanl olduunu vurgulasa doru bir yerde durmu olurdu.
Ama dizi bu vurgudan sonra ayn reytingi alr m?
Alamaz diyemiyorum.
Çünkü bu ülkede bundan 25 yl evvel, doru ve iyi mesajlar veren pozitif diziler pekâlâ yaynlanyor ve izleniyordu da.
a Felek Çkmaz, 7 Numara, Yeditepe stanbul, Ferhunde Hanm ve Kzlar, Süper Baba, Bizim Aile gibi diziler gayet düzgün insan hikâyeleri anlatyorlard.
çlerinde iddet yoktu, müstehcenlik yoktu, duygu sömürüsü yapan alak dramalar yoktu.
Hayat vard. Yardmlama vard. Alldk, günlük insanlk halleri vard. Semtin çars, pazar, soka, esnaf, evi vard.
“Hayat tarz” olarak size uyar ya da uymaz, o baka bir konu; ama genel olarak bakldnda izleyiciye kötü mesajlar empoze eden yapmlar deildi bunlar.
O dizilerde insann içini stan bir ses tonu vard; bugünkülerdeyse sürekli baran, emir veren, tehdit eden kaba bir gürültü var.
Doru, köprünün altndan çok sular akt, sosyoloji deiti, Türkiye kültürel bir dönüüm yaad iki binlerde.
“Artk böyle diziler izlenmez” diye düünmek mümkün.
Ama bugün de izleyici, çeitli internet platformlarndan bizimkilere hiç benzemeyen, daha steril, daha insan merkezli yabanc dizileri bulup izliyor. Ayrca önüne hep ayn içerikler konulmaya devam ettii sürece seyircinin gerçekte neyi sevip sevmediini nasl anlayacaz?
Bugün bariz biçimde bo ve zararl içerikler hâkim dizilere. Vatanda, özellikle çocuklar bu içeriklere kar koruyacak filtreler çalmyor.
Haberlerde cinayetlerini ürpererek izlediimiz, Müge Anl’da suçüstü yakalanan o patolojik tipler; akam ailece ekran bana geçilen zamanlarda dizi kahraman olarak sunuluyor izleyiciye.
Baz izleyiciler bu dizilerdeki ilikilere bakarak kendi ideal iliki ölçülerini oluturuyorlar.
Öyle bir “adam”, öyle bir “kadn”, öyle bir “iliki” aryorlar.
Yetikinler bir kenara, çocuklarn bu tiplerin yaptklarnn kötü olduunu alglayamamalar iin en kötü yan. Çünkü bu kiiler dizilerde yüceltiliyorlar. Dolaysyla “dorunun” bu karakterlerin davranlar olduunu düünüyorlar. O davranlar sergileyerek kendilerinin de bir gün saygn, güçlü, sözü dinlenir biri olabileceklerine inanyorlar.
Diziler “gücün” tanmn böyle yapnca, ortaya bakalarnn haklarna, duygularna, ahsiyetine sayg duymayan tipler çkyor.
Albert Bandura’nn yllar önce ortaya koyduu ‘model alma’ teorisi bugün ekranla ilikimizi doruluyor; çocuklar gördüklerini doru veya yanl olarak deil, güçlü veya zayf olarak kodluyorlar.
Ve haliyle, güçlünün yöntemlerini benimsemenin hayatta daha çok kazandran bir yol olacan düünüyorlar.
iddet olmayan dizilerde de, ki buna TRT dizileri de dâhil, youn bir duygu sömürüsü görülüyor. ki saat boyunca bitmeyen alama seanslar yaanyor. Karakterler felaketten felakete kouyor, alamaktan bitap düüyorlar.
iddet, cinsellik ve duygusal sömürü…
Hep ar uçlarda dolaan duygular…
Bence bu kombinasyon, obeziteyle yaracak kadar büyük bir tehdit toplum için.
RTÜK’ün ‘ne i yansn ne kebap’ tavrn yllarca eletirdiimiz ama iyi yönde hiç bir sonuç alamadmz için onlarla ilgili laf uzatmyorum. (Çünkü RTÜK siyaset söz konusu olmad sürece toplumun bu tür dertlerini yeterince ciddiye almyor.)
Ama izleyiciyi anlayamyorum. Zaten hayatlarmz yeterince zorken, bir de üzerine her akam iki-üç saat duygusal sömürü yapan, karakterleri zrl zrl alayan, insanlarn birbirine en korkunç tuzaklar kurduu bu dizilere katlanmay nasl kaldryorlar?
Kendi duygusal dünyalarna hiç mi deer vermiyorlar?
Kendi duygularn hiç mi önemsemiyorlar?
Bu istismar dolu ileri izlemek yerine kendi hayatlarn güzelletirmek için neden uramyorlar?
zleyici kendine, “Neden bu kadar hastalkl bir duygu seline ihtiyaç duyuyorum?” diye sormal bence.
Önce izleyicinin bu berbat içeriklerle ilgili tutumunu deitirmesi gerekiyor. Geri kalan her ey bu bilinci takip edecektir.
Yazar: Ali Osman Aydýn |
19-10-25 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
