Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / ÎMAN VE ÝSLÂM | Okunma Says: 4927 |
Böyle bir balk seçerek, Bat kültürüne ait bir kavram içselletirme yanlgsna düüyor deilim. Biliyorum ki, farkl kültürlerin kavramlarn kullanmak, aslnda bizi (müslümanlar) ilgilendirmeyen birçok soruna slam'da cevap aramak gibi abes bir ile bizi mecbur brakyor. Tpk laiklik, demokrasi, milliyetçilik vb. sorun alanlar gibi. Vurgulamaya çaltm hususu, farkl kültüre ait bir tecrübenin benzerin yaanmakta olduunu, daha çarpc bir ekilde nasl da vurabilir ki insan.
Protestanlk, rekabet halinde ki sömürgeci emperyal güçlerin oluturmakta olduu yeni düzene ayak uydurma çabas dersek sanrm yanlm olmayz. Afrika ve Uzakdou'da ki sömürgelerinden gelen zenginliklerle, Avrupa'da oluan yeni burjuva snf, etkinliini Katolik mezhebiyle arttramayacan gördüü için, yeni durumu veri kabul eden bir mezhep ortaya koydu. Protestanlk salt kapitalizmin gelimesine imkan tanmad, ayn zamanda dinin(Hristiyanln) çan isterlerine göre sürekli olarak reforme edilmesine de yok açt. Öyle ki katolik mezhebine göre yasak kabul edilen faizin bile, bu yeni dönemde "mubah" kategorisine alndn müahede edebilmekteyiz. Protestanln bu "deiim taleplerine" güç verdiini görmek zor deildir. Bununla birlikte kapitalizmle tanan emperyal güçler içerde serbest ticareti savunan bir ekonomik politika güderken, darda sk gümrük duvarlaryla snrlarn çizmeye balam; böylece Avrupa uluslar bir yandan ticari alt yapsnn olumasn salarken, bir yandan da o döneme kadar bilinmeyen yeni anlaylara yol vermitir: Ulus-devlet ve beraberinde milliyetçilik.
Tanzimatla birlikte yaklak olarak 150 yldr Batllama macerasnda ki ülkemiz müslümanlar, kendi kültürüne ait olmayan kavramlar jakoben usulle birbir içselletirmeye çalrken, malesef kendine ait olmayan bir çok sorunla da yüzyüze geldi. Bat'dan tevarüs ettiimiz ne kadar kavram, kurum varsa hepsi bu topraklarda sorun alanlar oluturmaya, tarihimizde hiç gündemimize girmeyen "bize ait olmayan" bir çok problem ortaya koymaya baladlar.
Özellikle milliyetçilik akm, tpk Bat'da olduunu gibi ülkemizde de din alannda etkisini gösterdi. Bat uluslarnn kutsal kitaplarn ulus dillerinde yazmaya balamalar, hem merkezi otoriteden ayrlmalarna imkan tanm, hem de dinin "özgür" yorumuna kap aralamtr. Ülkemizde de Cumhuriyetin ilk yllarnda dillendirilen "Türk Müslümanl" kavramda dolaysyla milliyetçilik ve protestanlktan ayr deerlendirilemez. Özellikle 1932 yllnda doruk noktasna çkan, iktidar eliyle yerletirilmeye çallan Türk Müslümanl inklabnn baarsz olmas, olumsuz etkilerinin hiç olmad anlamna gelmez. Bugün müslümanlmzn "meal müslümanl" derekesine inmesi sanrm, o günlerin bir yansmasndan baka birey deildir. Özellikle son yllarda younlaan öznelcilik, çoulcu okuma, anlamn okuyucu tarafndan tayini gibi "dinin temel kaynaklarn" özgür okuma talepleri, postmodernitenin etkisiyle de gündemimizden hiç dümemektedir. Protestanln, Bat insannn kutsal kitaplarna kar özgür yoruma kap aralamas; ayn sürecin bir parças olan milliyetçilik akmlarnn etkisiyle bizim toplumumuza da sirayet ettii gözlerden uzak deil. Bu gün gelinen noktada modern müslümanlarn Sünnet'in kaynakl, mezheplerin gereklilii gibi konular sürekli gündemde tutarak tartmalar, protestanln üzerimizde ki "kaytsz, özgür okuma" taleplerinin bir yansmasndan ibarettir.
Bunun yannda son yllarda (AKP'nin hükümet etmeye balamasyla birlikte), müslümanlar ekonomik anlamda ciddi bir dönüüm geçirmeye balad. Ekonomik anlamda zenginleen Anadolu sermayesi ile modern müslümanlarn özgür yorum talepleri bir okunduunda bu dönüümün bir "protestanlama" olduunu iddia etmemize yetecek kadar kant gözlemleyebilmekteyiz: Anadolu sermayesinin güçlenmesiyle birlikte yeni bir burjuva snfnn ortaya çkt ve bu snfn adnn kabul edelim ya da etmeyelim "slami burjuva" olarak koyulduu bir vakadr. Kald ki MUSAD kurucu bakanlarndan Erol Yarar "Bir lokma bir hrka felsefesine inanmyorum, bu bize yutturulmu bir zokadr" derken aslnda, Anadolu sermayesinin kapitalizme ayak uydurma sürecinde olduunun ilk iaretlerini vermiti. Bu snf on yl öncesinde radikal bir söyleme sahipken; bugün daha liberal, özgürlükçü, lml bir söyleme arka çkmasn da buraya not etmek gerekiyor. Son yllardaki tartma programlarnn konularnn "görgüsüz müslümanlk-israf" konusunda olmasda çevremizde gözlemlediimiz olumsuzluklarn bir vakaya dönütüünü ispatlar niteliktedir. 10 yllar önce balayan "faizsiz bankaclk" akmnn bugün geldii noktada dier bankalardan tek farknn isminde ki "katlm bankas" olduunu gözlemleyebiliyoruz.
imdi, hepimizin tank olduu bu gibi olgularn dinde bir reform basks dourup dourmayaca bizim için önemli bir konudur. Çünkü bu olgunun Protestanlama olarak nitelenebilmesi için salt bir burjuva snfn ortaya çkmas yetmez, ayn zamanda bu snfn basksyla(siz buna dolayl yönlendirmesi olarak okuyun) dinde baz "deiikliklerin" sözkonusu olmas lazm. Burada slam'n "korunmuluundan" bahsederek, slam'da reform olmaz demek basite kaçmakla edeerdir. Zira Allahu Teala dini kullar eliyle korur. Yani Kuran'n korunmuluu Sünnet ve Sahabe algmzla çok yakndan ilgilidir. Ancak son yllarda tarttmz konular sorular halinde önümüze koymak sanrm derdimizi ortaya koyabilecektir:
- Mezhepler gerekli midir?
- slam'n tek kayna Kur'andr ve herkes Kur'an' kendi okuyarak hüküm verebilir, dolaysyla Sünnet kaynak olarak kabul edilebilir mi?
Bu iki soru, Kur'an algmz tamamen deitirmeye olanak salamaktadr. Zira Sünneti kaynak kabul etmemek, yada mezheplerin usulünü benimsememek, sonuçta "yöntemsizlie" ve okurun özgür yorumuna kap aralamakta olduu kolayca farkedilebilecektir. Bu da okur kitlesi kadar Kur'an yorumu ortaya çkaracaktr ki, gözlemlediimiz gibi Kur'an bilgimiz malesef sadece "meal" çerçevesinde ekillenmektedir. Sonuçta "slam'da baörtüsü var mdr, yok mudur?" tartmalarnda görüldüü gibi; bir taraf vardr derken, dier taraf yoktur diyebilecektir.
Bununle birlikte sadece "kaynaklar ve yöntemler" konusunda bir deiim geçirmediimizin, ayn zamanda toplumsal olarakta farkllamaya baladmz görüyoruz. Direkt olarak slami yaammza etkisi olan bu farkl alglarmz yine sorular sorarak ortaya koyabiliriz:
- slam Tarihinde yaanmayan bir kadn sorununun, günümüzde gözümüzün içine sokulurcasna gündemde tutulmas ne anlama geliyor? Bu çerçevede Diyanet'in "kadnlar aalayan hadisleri (!)" ayklamas ne anlama geliyor?
- "Dinleraras dialog" (ne demekse dinler?) çalmalarn son yllarda kurumsallamaya balamasnn amac küresel bara katkda bulunmak m, slam "lmlatrmaya" çalmak m?
- Cihad, faiz, hogörü vb. slami kavramlarn içlerinin günümüz hakim deerleri çerçevesinde yorumlamas amac neye matuftur?
- Recm gibi slam tarihinde uygulanan bir cezann, günümüzde "slam'da bu yoktur" türünden itirazlarn her köe banda dillendirilmesi, slam' bidatlerden kurtarmak adna m yoksa egemen kültüre yaranmak amacyla m yaplyor?
Aslnda daha birçok soru sorulabilir, ama sanrm derdimizi anlatma da bu kadarda kafidir. Tarihimizde tartmadmz birçok konunun günümüzde modern müslüman için tartma konusu olmas, sanrm kapitalizme ayak uydurmann sanclar olarak adlandrlabilir.
Yazar: Ufuk Demir |
18-01-11 |
||
| E mail: cemaat.com | Tweet | ||
 |
 |
||
| ahmet durmuþ | |||
iman ve islam |
Tarih : 19-01-11 | ||
deðerli kardeþim ufuk demirin yazýsýný okudum. yazýya baþtan sona katýldým diyebilirim. ancak itiraz ettiðim bir yeri var yazýnýn. ufuk kardeþ meal okunmasýndan mý rahatsýz yoksa islamý sadece meale indirgemeye mi karþý çýkýyor, orasýný net olarak anlayamadým. eðer islam kendi öz dilinden koparýlýrsa asla anlaþýlamaz bu düþünceye ben de katýlýyorum. fakat ben þahsým adýna metinle beraber mealin de hayatýmda çok önemli yeri olduðunu söyleyebilirim. türkiyede birçok müslüman da dil yüzünden benim konumumda. saygýlarýmla. allahýn selamý üzerinize olsun. |
|||
