Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / AKTÜALÝTE | Okunma Says: 3980 |
Mehmet Dinç “nternet Bamll”n yazd. Biz de bu bamlln detaylarn kendisine sorduk.
Mehmet Dinç kimdir?
Mehmet Dinç, bir psikoterapist-yazar. POEM (Psikoloji Organizasyonlar ve Eitimleri Merkezi) adl kurumun genel koordinatörü ve bu kurumda, insanlara psikolojik danmanlk hizmeti sunuyor. Marmara Üniversitesinde lisans eitimi aldktan sonra Avustralya’ya giderek yüksek lisans yapt. Türkiye’ye döndükten sonra, klinik psikolojisi alannda ikinci kez yüksek lisans bitirdi. u anda doktora yapyor ve ayn zamanda bir özel üniversitede öretim görevlisi. Çalkan, gayretli, orijinal çalmalara imza atan ve alannda uzman bir ahsiyet…
Mehmet Dinç, Genç Dergi yazar ve ayn zamanda Avustralya’da çkan Dünya Gazetesi’nde köe yazar… Prof. Kemal Sayar’la birlikte çkardklar “Psikolojiye Giri” adl bir kitab var. Bugünlerde yeni bir kitap daha yazd Mehmet Dinç. Ferfir yaynlarndan çkan “nternet Bamll” adndaki bu eser, günümüzün temel problemi olmasna ramen pek de irdelenmeyen bir konuyu ele alyor. Ben de siz dunyabizim okurlar için, yapt çalmalar ve son kitab nternet Bamll üzerine Mehmet Dinç’le söyletim. te o söylei…
Hocam, POEM’de ne gibi organizasyonlar yapyorsunuz?
POEM olarak psikoloji eitimleri organize ediyoruz. Bu eitimlerimiz Psikiyatri, Psikoloji ve Psikolojik Danmanlk mezunlarna yönelik oluyor. Kurulduumuzdan bu yana 600 kadar psikolog ve psikolojik danmana eitim verdik. Bu rakam tek seferlik bir rakam deil. Burada eitim veren 16’nn üzerinde akademisyenimiz var.
Bunun yan sra kurumlara psikoloji eitimleri veriyoruz; hem irketlere, hem eitim kurumlarna yönelik eitimler. Meselâ bir özel okulun bütün anne baba eitimlerini biz verdik. Her ay bir arkadamz o okula gitti ve uzmanlk alanna göre eitim verdi ailelere. Ayn zamanda büyük firmalara da psikoloji eitimleri verdik. Bu ekilde çalmalarmz devam ediyor. Psikoloji eitimleri haricinde, bireysel psikolojik danmanlk ve aile danmanl gibi birçok alanda da hizmetlerimiz devam ediyor.
Yeni çkan “nternet Bamll” isimli kitabnz bize ne sunuyor?
Bu dönemde insanlarn ban artan önemli sebepler: Özelde internet bamll, daha genelde teknoloji bamll, daha genelde davransal bamllk, daha genelde de bütün bamllklar olarak karmza çkyor. Dolaysyla internet bamll da, bamllk türlerinden birisi ve bu konu irdelenmesi gereken bir konu olarak önümüzde duruyordu.
Bu durum niçin irdelenmesi gereken bir konudur? ki nedenden dolay: Birincisi internet bamll çok hzl yaylyor. Sadece Türkiye’de deil bütün dünyada hzla yaylan bir bamllk… kinci olarak bu yaygnla kar, insanlarn farkndal çok yüksek deil. Yani insanlar çocuklarnn uyuturucu veya alkol bamls olmamas için çok ciddi endie ediyorlar, hassasiyet gösteriyorlar ama “çocuum teknoloji bamls olmasn, internet bamls olmasn” diye ayn hassasiyeti göstermiyorlar. Bunun sebebi de ailelerin, teknoloji bamllnn ne olduunu bilmemelerinden ve bunu bir hastalk olarak deil de gelip geçici bir kötü alkanlk olarak görmelerinden kaynaklanyor. Bu iki sebep benim için çok önemliydi ve üzerinde durulmas gerekiyordu.
Bu konuyla ilgili, ne tür durumlarla karlayorsunuz?
nsanlar farknda deiller ama bir sürü problem yayorlar. Meselâ küçük danan getiriyorlar bize. Bakyorsunuz temelinde bu var. Bunun bir adn koymak gerekiyor ki, adn koyduktan sonra üzerinde çalabilesiniz. Bir de Türkçe’de böyle bir kaynak çok fazla yoktu. Bu alanda çalacak olan öretmen olsun, psikolog olsun veya gençlerle çalan baka grup insanlar olsun, faydalanabilecekleri bir kaynak oluturma ihtiyac ortaya çkmt. O yüzden böyle bir çalma yaptk. Daha çok teknik bir kitap oldu. Yani sokaktan geçen herhangi bir insandan ziyade, gençlikle ilgilenen ve belli bir eitim seviyesinin üzerindeki insanlara yönelik bir kitap oldu. Bu anlamda hem psikologlara yönelik veya ruh sal uzmanlarna yönelik bilgiler var içerisinde hem öretmenlere yönelik bilgiler var. Ama anne babalar da ihmal etmemek düüncesiyle, onlara yönelik de bir bölüm var kitapta.
Teknoloji bamllnn, internet ve bilgisayar dnda baka türleri var m?
En temelde bamllklar kapsaml olarak açklayaym. Bamllklar ikiye ayrlyor: Kimyasal bamllklar ve davransal bamllklar. nsanlar genelde kimyasal bamllklara gidiyor; alkol, sigara, uyuturucu gibi… Hâlbuki davransal bamllklar, bu dönemde çok daha yaygn ve ciddi tehlike arz eder duruma geldi. Bunlar nelerdir: Alveri bamll, kumar bamll, seks bamll ve teknoloji bamlldr.
Mehmet DinçTeknoloji bamllnn altndaki maddeleri ise internet ve bilgisayar oyunlar bamll ile cep telefonu bamll olarak belirlemekteyiz. Peki ben, niçin özellikle internet bamllnn üzerinde duruyorum? Çünkü internet bamll hem teknoloji bamll snfndaki hem de davransal bamllk snfndaki her eye ulaabiliyor. Yani internet bamls bir insan; bilgisayar oyunu bamls da olabiliyor, internet üzerinden alveri bamls da olabiliyor, internet üzerinden seks bamls da olabiliyor, internet üzerinden kumar bamls da olabiliyor. Zaten herhangi bir bamlla sahip olan bir insann dier bamllklara bulamas da kolaylayor.
nternet bunu daha da kolaylatryor. nternet bamllnn alt gruplarn, özgül kullanm ve genel kullanm olarak isimlendirmekteyiz. Genel kullanm; bir insann internetten kopamamas, orada sebepsiz yere vakit geçirmesi yani saatlerce sörf yaparak hayatn tüketmesidir. Özgül bamllkta ise, birey amaçl olarak ve çeitli sebeplerden ötürü internete bal kalyor. Kii ya seks bamllndan ötürü cinsel içerikli sitelere giriyor, ya kumar oynuyor, ya sohbet ediyor, ya alveri ediyor ya da oyun oynuyor. Yani özgül internet bamll, dier tüm davransal bamllklar da kapsyor.
Bamllk ve internet bamll, yalnzca teknolojinin dourduu bir problem mi?
Her dönemde insanlar bir eylere baml olmular… Esasnda zaten bamlln ortaya çkmasnn sebebi bu: nsanda bir problem var ve o problemden kaçmak için bir eye balanyor. Balanmak ise o problemi çözmüyor, daha büyük problemler üretiyor.
nsanlar eski zamanlarda baka eylere bamlydlar. imdi internete baml oldular. Eskiden insanlar uyuturucuya veya televizyona daha çok bamlydlar. Hala daha televizyon ve uyuturucu bamls insanlar olsa bile, yeni nesil interneti televizyona göre daha aktif bulduu için internete baml oluyor. Yani her gelen yenilik, insanlarn problemden kaçmak için balandklar bir ey haline geliyor. Teknoloji onun önünü açyor. Çünkü çok ucuz ve ulam kolay. Meselâ bir insan uyuturucu bamls olsa ne olur? Para biriktirecek, uyuturucu satan bir adam bulacak, gizli gizli alacak-kullanacak, anne-babas fark ederse bana bela olacak. Bunlarn tümü sknt… Oysa internet bamlsnn ii çok kolay: Evde veya internet kafede bulunuyor, masraf minimum ve her istediinde bamllk aracna ulayor. Kimse o kadar da yadrgamyor kendisini ve internet bamls olduu için toplumdan dlanmyor.
nternet bamls olup olmadmzn ölçütü nedir, belli bir saat koyabilir miyiz?
Hayr, belli bir saat koyamayz. Burada temel ölçü kiinin ilevsellii ne kadar bozuluyor? Yani bir insann zaruri olarak yapmas gereken iler dndaki vaktini internet almaya balamsa; bir insann geçen seneden bugüne gelinceye dek, sosyal ilikileri internet yüzünden zayflamsa, normal ilerini erteliyorsa, kendine yatrmn bu yüzden geciktiriyorsa orada ciddi bir soru iareti var demektir.
Eini dahi internetten arayacak derecede internete baml olan kiilere ne önerirsiniz?
nternet ksa bir süre için ve sanal olarak bile olsa, insann istedii gibi olmasna imkân veren bir ortamdr. Yani bir insann normal hayatta sosyal fobisi varsa, kendi bedeniyle alakal mutsuzluklar varsa internet bütün bunlar yok eden bir araçtr. Kii, kendini istedii gibi tantabilir. Bu anlamda internet, özellikle kendiyle bark olmayan insanlarn arkada bulduklar bir ortam haline geliyor. Oradan tanttnz insan siz deilsiniz, baka bir insan tantyorsunuz. Oradan tandnz insan da o deil, baka bir insan tanyorsunuz. Biz böyle mutluyuz, ikimiz de masal âleminde yaayalm diyorsanz yaayn. Ama bu netice veren bir iliki olmayacaktr. Sadece günü kurtarma veya o günü ziyan etme haline gelen bir iliki haline gelecektir. Çünkü arlkl olarak yalanlar üzerine kurulan bir ilikidir.
Sanal âlemdeki sohbet baka, gerçek hayattaki dostluk bakadr. Dolaysyla sanal alemde sohbet ettiiniz bir insan, gerçek hayatta dostluk kurmanz zor olan bir insandr. Çünkü ikisi de farkl boyutlarda yaayan bir eydir. Sanal âlemde sohbet tek boyutlu yaanyor. Yazma eklinde… Ama gerçek hayatta olayn bir sürü boyutu var. Sanal alemde tek boyutlu yaanan bir ilikiyi gerçek hayattaki boyutlarna tadnda çok ciddi hayal krklklar yaanabiliyor. Buna da çok dikkat etmek lâzm.
nsanlar genelde gerçek hayatla sanal hayat öyle birbirine kartryorlar. Gerçek hayatta yapmaya utand, çekindii, dikkat ettii eyleri sanal âlemde hiç dikkat etmeden, utanmadan, sklmadan yapyorlar. Hâlbuki gerçek hayatta yanl olan ey sanal hayatta da yanltr. Gerçek hayatta ayp olan ey sanal hayatta da ayptr. Bunu arkadalar kullanmlarna göre, kendilerini düünerek ne kadar geniletirlerse geniletsinler. Ne yapyorlarsa… Müstehcenlik anlamnda böyle, kz-erkek arkada ilikileri anlamnda böyle, birçok ey anlamnda böyle…
nternet Bamllar, nasl tedavi olabilirler?
lk bata kötüye kullanm m, bamllk m bunu tespit etmek lâzm. ayet kötüye kullanmsa, nternet Bamll kitabmda baz uygulama ve önerilerde bulundum. Ama bamllksa artk mutlaka profesyonel bir destek almak gerekiyor. Profesyonel destek almadan bamllk tedavisi gitmez. Mutlaka bu ii bilen, uzman olan bir insandan destek alnarak çözülebilecek bir eydir bamllk…
Sonuç olarak, bamllk insana ciddi ekilde zarar veren bir süreçtir. Çünkü ad üzerinde insan bir eye baml yapar. Hâlbuki insann ftrat, bu tür eylere baml olmay kabul edecek bir ekilde deildir. Bu yüzden, hiç yaklamamak-bulamamak en iyisi.
Peki bunu söylerken, interneti hiç kullanmayalm m? Hayr, kullanalm. nterneti hiç kullanmamak da bir problemdir. Ama kullanrken dengeli ve ölçülü bir biçimde kullanalm. Ve bamlla sebep olan faktörleri çok iyi bilip, onlardan uzak duralm. Bunlar neler: Bo vakit, hedefsizlik, kötü arkada çevresi, problemlerden kaçma istei… Bunlar asla olmasn! “Problem yayorum” diyorsan; yüzle, çöz, çözemiyorsan kabullen!
Abdullah Yalnz söyleti.
Yazar: Abdullah Yalnýz |
09-02-11 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
