Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
Ortadou'da toplumsal dinamizm yeniden kefediliyor. Söz konusu kefin öznesi Ortadou; Araplar, Müslümanlar olunca mesele ister istemez slamclara dayanyor. Bat merkezli Ortadou okumalarna bakacak olursak temel sorun slamclarn ehliletirilip ehliletirilememesiyle yakndan alakal. Yoksa meydanlara dökülen halklarn taleplerine karlk bir stratejik deerinin olup olmad tartmal bir konudur. Konuya dorudan girecek olursak, 1990'l yllarn sonunda "siyasal slam"n öldüünü ilan eden söylemin bölgedeki sarsntlarn iddetlenmesiyle durumu açklamaya yönelik kavramsal çabalar da artmaya balad. Siyasal slam'n bitii ile bugünlerde yeniden kefedilii arasnda kalan süre, sadece slami akmlarn deil tüm Müslümanlarn terörize edilerek, terörle küresel savan hedefi haline getirildii bir ara dönemdi. Görünen o ki, bu parantez kapanmak üzere; en azndan imdilik bu söylemle Ortadou'da i tutulamayaca, stratejik dengelerin oluturulamayaca anlalmtr. Ölümü ilan edilen siyasal slam, post-slamclkla yeniden gündeme giri yapt. Müslümanlar potansiyel terör kayna gösteren strateji ile slamcl teröre indirgeyip post-slamclk formülasyonu üzerinden anlamlandrma çabalarn doru okumakta yarar var. slamclk tartmalarnn bundan böyle daha da artaca; Bat'da üçüncü snf slam uzmanlarndan istihbaratç, gazeteci karm analistlere kadar uzanan bir tartmann trmanaca görünüyor. Bu arada bölgeyi iyi tanyan, teorik zemini salam isimlerin çalmalarnn bu enformasyon kirlilii içinde kaybolmamasna özen göstermeli. Avrupa ve Amerika'daki üniversitelerde, entelektüel çevrelerde de bamsz ve dürüst kalemlerin enformatik gürültüye kurban gitmemesi için seçkici bir okuma yapmakta yarar var. Tunus'tan balayp Msr'la zirveye çkan ve Körfez'den Yemen'e kadar sarsntlar devam eden hareketlilii sadece siyasal nedenlere indirgemek, yönetimlerin despotik özellikleriyle açklamak eksik anlamalara sebep olacaktr. Bu açklama biçimi ile gündeme tanmaya balayan slamclk tartmalarn paralel okumakta yarar var. Aksi takdirde bunca yl diktatörleri destekleyip her türlü özgürlük ve siyasal talebi kanl bir ekilde bastrmalarna diplomatik, askeri destek verenlerin birden saf deitirmelerini anlamlandrmak zorlar. Yoksa Mübarek diktatörlüüne kar özgürlük savaçs kesilenlere Amerika'nn Libya'y model ülke göstermesine anlam veremeyiz. slamcln ne olup olmadndan çok gündeme getirilen tartmalarda slamcln hangi özelliklerinin mercek altnda tutulduu sorusu önem kazanyor. Zira ayn bak açs bir anda Msr'daki özgürlük taleplerinin neden destek gördüü sorusunu da cevaplandrmamz kolaylatracaktr. Daha genel bir perspektiften bakldnda; Ortadou'daki siyasal dönüümün neo-liberal politikalar çerçevesinde küresel kapitalizmin etkinlik alanyla çakmasyla, Müslüman toplumlarn bu tür ekonomik iliki biçimine entegre edilip edilememesi sorunuyla dorudan ilintili olduunun altn çizmek gerekiyor. Kapitalizmin en büyük özellii farkl kültür ve sistemleri eklemleyerek içselletirme becerisini göstermesinde yatar. Avrupa merkezli bu sistem Kuzey Amerika'ya kaydktan sonra artk yeni alanlar bünyesine katma ihtiyac hissettiinde Souk Sava bitirilmi, Sovyet blouna dahil devasa bir corafya sisteme dahil edilmiti. Yeni dönemde ulusdevlet-kapitalizm ilikisi farkl bir boyuta evrilirken, ayn zamanda stratejik rekabetle birlikte stratejik kültür-toplumlarn da sisteme dahil edilme zaman geldii anlalyor. Stratejik kültür deerine sahip Müslüman corafya zihinsel olarak, hayat algs ve insan tekine yükledii anlam itibariyle kapitalist insan (ve toplum) tipiyle çatyor; bu anlaya meydan okuyor. Hâlâ deer yarglar, medeniyet anlay bakmndan sisteme tümüyle entegre edilemeyen, hatta alternatif olma (challange) iddiasn sürdüren tek model olarak kald. Bu açdan bakldnda Msr'da yürüyen kitlelerin Müslümanl, hatta slamclarn dini talepleri sorun olmaktan çkyor. Burada sorun Müslüman toplumlarn neo-liberal politikalara kar taknacaklar tavrla yakndan alakal. Yani Müslüman hayat tarznn kapitalizmin temel deerleriyle ne kadar uyumlu olup olmadklar meselesidir. slamclarn, söz gelimi hvan- Müslümin'in savunduu deerlerle bir arada yaamaya hazr yeni sistem... Yeter ki ekonomik politikalarda küresel sistemle entegre olsun, sorun çkarmasnlar.
Yazar: Akif Emre |
17-02-11 |
||
| E mail: yenisafak.com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
