Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / Muhtelif Mevzûlar, Yazarlar, Yazýlar | Okunma Says: 5442 |
Amundsen’in kefinden bu yana gezegenin manyetik kutbu 50 km kayd. Dou’nun ne zaman Bat olaca ise belli deil.
Bilim insanlar dünyann manyetik alannn sürekli deitiini uzun zamandr biliyor. Ancak bu deiimin nedeni ve mekanizmalar hala tam anlalm deil. 1904’te Ronald Amudsen’in kefinden bu yana gezegenin kuzey kutbu tam 50 km yer deitirdi. Ortalama her sene 10 km yer deitiren kutup noktasnn son senelerdeki ivmesinin 40 km’ye ulat bildirildi.
Kanada Jeoloji Aratrmalar’ndan Larry Newitt, NASA’ya yapt açklamada, kuzey kutbu noktasnn önümüzdeki birkaç on ylda Kuzey Amerika’ya ve Sibirya’ya ulaacan söyledi. Kuzey kutbunun takip etmekle görevli Newitt, “Normalde her birkaç senede bir kutbun yerini buluyorduk. Ancak bu deiim hz ile elimizi daha çabuk tutmalyz” dedi.
Dünyann manyetik alannn sadece konumu deil ayn zamanda gücü de azalyor. Bir önceki yüzyla göre gezegenin manyetik alan yüzde 10 daha zayflad. Her 10 ylda bir Afrika’daki pusulalarn inesi bir derece sapyor.
Kutup noktas sadece sapmakla kalmyor ayn zamanda tamamen yer de deitiriyor. Yani Kuzey Kutbu Güney Kutbu oluyor. Bunun baka bir anlam da Bat’nn Dou olmas. Ancak bu tam yer deitirme tamamen rastlantsal ve hiçbir ekilde tahmin edilemiyor. Bir sabah uyandmzda güne ayn yerden douyormu gibi görünecek ancak gezegene göre artk Bat’dan domu olacak.
Bilim insanlar eski kayalar inceleyerek gezegenin tarihinde bu tür yer deitirmelerin izlerini de buluyor. Ortalama 300 bin ylda bir dünyann Dou’su Bat haline geliyor. En son yer deitirme üzerinden ise 780 bin yl geçmi. statistiklere göre bu, her an günein Bat’dan doabilecei anlamna geliyor.
Dünyann manyetik alannn nedeni çekirdeindeki demir kütlesi. Ayn büyüklüünden yüzde 30 daha az olan bu kütle üzerinde yine erimi demir okyanusu bulunuyor. Manyetik alan da bu demir okyanusundan kaynaklanyor.
Tam yer deitirmeler yaklak bir-iki bin yl sürüyor. Bu süreçte kutup noktalar rastgele ortaya çkabiliyor. Dünyay d uzaydan gelen zararl nmlardan korumay sürdürse de, tam yer deiimler esnasnda gezegenin birden fazla kuzey-güney kutup noktalar oluuyor. Yani Doular ve Batlar.
Yazar: Oðuz Eser |
20-02-11 |
||
| E mail: timeturk.com | Tweet | ||
 |
 |
||
