Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : ÝKTÝBAS / ÇARPIK VAZÝYETLER | Okunma Says: 3691 |
Dualarmz futbolla!
nsan bu! Kendisinde oluan ylmalar, sürekli boaltma ihtiyac duyan varlk. lk toplumlardan bu yana, bireyin da vuraca eylemlerle toplumun istemleri arasnda bir uyum salamann formülleri aranmtr hep. lk toplumlarda toplumsal dengenin salanmasnda seçkin ve karizmatik olma önemli bir faktör olarak ilev görür. aman denilen ya da politik lider olarak kabul edilen kiilerin ahsnda, bir kitlenin teskin bulabilmesi söz konusu olmutur genelde. Bu toplumlarda doal olarak salanan bir denge vardr. Toplumda kabul gören mevcut normlara ya da uygulamalara kar ancak bireysel türden bakaldrlar olur ve bu tür tepkiler de taraf bulamamann yalnzln yaayarak sesi sedas kesilir duruma gelir. Balkla daha sk bir ba yakalamak için, temel dayanaklar bulmak için biraz geriye gidelim.
Toplumsal denge futbolla salanyor
ehir devletlerinin ortaya çkmas, bir takm kurumlarn olumasn beraberinde getirmitir. Mesela kölelik kurumsallamasn, site devletlerinin oluumuna borçludur. ehirler, ortaya çkan sorunlar, daha çok kurumlar oluturarak çözme yoluna gitmilerdir. Toplumlarn büyümesiyle, denge sorunu yeni boyutlar kazanyor ve daha geni çözüm araylar balyor. Mesela Roma döneminde, imparatorluun güdümüne giren Hristiyanlk, ba kaldrc ruhunu kaybederek bireyleri, manastrlarda etkisiz hale getiren öretilere yönelmitir. Yani mistisizmin kökenini, o dönem insanlarnn iç dünyasnda oluan bir talep yerine, Roma yöneticilerinin bu yöndeki çabalarnda aramamz gerekir. Egemen güçler üzerinde etkisi olmas beklenen bireyler, zararsz kitlelere dönütürülmü oldu. Maksat hâsl oldu. Artk tpk mistisizm de olduu gibi toplumsal denge, kitlesel motivasyonun salanabildii projelerle (futbol en etkili olan) salanyor.
Sanayileme kitlelere bakaldrtyor
Kitlelerden gelecek tepkilerin dinamizmine bakacak olursak, sanayileme dönemine kadar farkl toplumsal mekanizmalarla olumas muhtemel tepkiler bir tehlike olumadan engellenmitir. Kitlelerin kendi idari yap ve ileyilerine toplu olarak bakaldrmalar sanayilemeyle birlikte görülmütür. Sanayi devrimi bunun göstergesidir. lk toplumlarda ise bakaldrlar, genellikle bir peygamber ve onun birkaç arkada ya da küçük muhalif gruplarla balam tepki ya da reaksiyonlardr. Sanayilemeyle birlikte toplumlar atomize edilerek birer kitle ynna dönümülerdir.
Üretim amaçlarn kaybeden köylü halk kesimi, yava yava ehirlerin kenar mahallelerinde iskân edilmeye baland. Gelien toplumun üretim mekanizmasnn bir parças oldu bu insanlar. Emeini satmak zorunda brakldlar. Patronlar, asgari ücretlerle insanlar, kadn çocuk demeden günde on alt saat çaltrarak köleletirdiler. Bu zor koullar, halkn kitleler halinde tepkisine yol açyordu.
syan bastrma formülü: futbol
, para ve iktidar mekanizmalar da bu tepkileri yok edecek yattrc formüller üretmeye baladlar. Sportif faaliyetlerin ileyi biçiminin çekirdei bu dönemde atlm oldu. Daha çok seyirci toplayan uzmanlk alanlar aranarak futbollun temeli atld. Bir karlamay milyonlarca insan büyük bir ilgiyle izleyebiliyor hem de saatlerce. Gazete ve TV yaynlarnda ciddi bir oran, spor ve futbola ayrlyor. Kitleleen halkn dikkatleri bu sportif yöntemlerle datlabiliyor. Enerjileri ve psikolojik gerilimleri yok edilerek tepkisizletiriliyor. Bir futbol karlamasnda yerinden zplayarak havalara uçan, sokaklara taarak iddia, toto, loto salonlarnda mesai harcayarak tüm gerilimini boaltan bireyden, hangi bakaldrnn, hangi fikri, ideolojik ya da fiili bir tepkinin dinamizmini bekleyebilirsiniz.
Kafalardaki inanç, kuram ve sendromlarn yerini spor ve futbola ait öeler doldurdu. Egemen yap ve ideolojiler karsnda yumruunu sallayan birey, bu kez arkasnda yürüyüp dualar ettii takmn galip gelmesi için sallamaya balad yumruunu. Sporun hemen hemen tüm branlarnda öncülük eden Bat, uluslararas spor platformlarnda kitleleri peinden sürüklüyor.
Sporun arkasnda "iktidar" var
Öte taraftan kapitalist üretici için ciddi bir sektör daha ortaya çkm oldu. Spordan büyük kazançlar elde edilir hale geldi. Üretici kesimin bunca gözünü kamatrmasna ramen, sporun arkasnda duran en önemli kesimin her zaman iktidar sahipleri olduunu söylemek durumundayz. Dünyada, kimlii ne olursa olsun sporun arkasnda durmayan iktidar yoktur.
Modern hayat, toplumu dönütürmek için önce kitleletirmek durumundadr. Oysa slam, kitleden deil bireyden ie balar. slam bireyin kitlelemesine müsade etmez. Sporun ve futbolun kurumsallamas da kitleletirmeyi beraberinde getirir. “Takm ruhu, taraftarlk” dediimiz hadise kitlelemenin edebi yönüdür. Ya da en masumane tabirle; farknda olmadmz bir teslimiyettir. Var olan spor kulüpleri veyahut takmlar kendine has amblemleri, flamalar, marlar, finans kaynaklar, (kitlelerin mabedi konumundaki) statlar, eitim kamplar, bültenleri, medyalar, oyuncular, yorumcular, reklamclar, lotolar, fanatikleri, holiganlar vs. ile örgütlenmi ideolojik yattrma formülleridir. Konuyla ilgili dikkat çeken bir yön daha var. Özellikle futbol balamnda düünecek olursak, futbolun dünyann gelimi ülkeleri arasnda deil de gelimekte olan ya da gelimemi ikinci dünya ülkelerinde daha ön plana çkarldn görüyoruz. Güney Amerika ülkeleri Brezilya, Arjantin sonrasnda Güney Afrika, Türkiye gibi ülkeler de bunun örnei durumundadr.
Dindar camia sporla çok bark
Spor birçok boyuttan analiz edilebilir. Mesela milli karlamalar, toplumlarn uur altnda sakl duran ortak duygular aça çkaran cokun ve tahrik edici bir güçtür. Futbola sadece bir oyun gözüyle bakmak yanltr. Olay sosyolojik bir vakadr. Son dönemde özellikle dindar camiann da futbolla arasndaki duygusal balar güçlenmektedir.
Birkaç futbolcu ve teknik direktör hakknda söylenen sözler bu balar salamlatryor. Mesela Hrvatistan maçnda son saniyede gol atan Semih entürk’ün “Top önüme geldi, Allah’n verdii güçle vurdum” demesinden tutun da Volkan Demirel’in “70 milyonu brakn tüm Müslümanlar bizim için dua ediyor” demesi, Hakan ükür, Erturul Salam gibi isimlerin namazl niyazl insanlar olmas, Cuma namaz klan örnek futbolcularn olmas vs. Dindar camiann genelinde bu sosyal vaka karsnda gösterdii muhalefeti sürdürenleri hayli azaltmtr.
Halbuki, kitlelerin kontrolü noktasnda ortaya çkan vaka, bu tarz duygusal tepkimeleri kaldramayacak kadar ciddidir.
Galibiyet mi teslimiyet mi?
Mesela Türkiye’nin son dakikada Hrvatistan’ yenmesi ya da baka bir egemen karsnda ald baar, Arap ülkelerini, Malezya’y, Msr’, Afrika’y, Endonezya’y ayaa kaldryorsa, bu ülkelerin halklarn sokaklara döküyorsa, bunu ümmet bilinci diye deerlendirmek de yorumlamak da bir Müslüman zihin için aslnda acziyettir. Bu tarz milli müsabakalar, derunumuzda sakl ümmet bilincini ortaya çkarmyor. Aksine bu bilincin yaratabilecei dinamizmi duygusal bir tepkimeyle etkisiz hale getiriyor. Var olan gerilimin yönünü ya da zeminini deitiriyor. Dikkat etmemiz gerek: Tribünlerde oynanan galibiyetimizin deil, teslimiyetimizin maç olabilir.
Enes Günaslan, futbolu seveceksen sev ama abartma demek istedi
Yazar: Enes Günaslan |
08-03-11 |
||
| E mail: dünyabizim.com | Tweet | ||
 |
 |
||
