Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TASAVVUF / TASAVVUFA DÂÝR | Okunma Says: 9347 |
Tima Yaynlar geçtiimiz günlerde Prof.Dr. Mahmut Erol Klç Hoca’nn irfan havzamzn hakiki kimliini yanstan doygun sözlerinden bir ksmn daha kitaplatrd: Anadolunun Ruhu muhtelif zamanlarda yaplan söyleilerden oluuyor ve Hoca’nn kymetli talebesi, dostumuz Ercan Alkan tarafndan büyük himmet ile yayna hazrland. Uzun zamandr bu kitap için bir tantm düünüyordum. Selçuk Küpçük’ün önemli deerlendirmesinin kenarda kalmasna gönlüm raz olmad. Yine de borcum olsun diyorum…
Yavuz Gencer
Selçuk Küpçük, Kitap Zamannda ‘Anadolunun Ruhu’nu anlatyor:
Tasavvuf hareketleri ile Anadolu topraklarnn tarihsel, kültürel ilikisi önümüze bugünü, hatta bir kavramsallatrma olarak “Anadolu Ruhu” dediimiz “maya”y çözümleyebilecek külliyat açyor. Farkl inanç alanlar ve etnik aidiyetlerin bir arada yüzyllardr yaayabilme becerisinin ana omurgasn oluturan bilgi’nin tasavvuf olduunu, tasavvuf öretisinin ancak bu tarihsel tecrübeyi ina edebileceini görmemiz gerekli. Mahmud Erol Klç’la deiik basn organlarnda tasavvuf, ezoterik yaplanmalar ve bu bilgi/bilme alan ile ilgili kavramlar üzerine yaplan söyleilerden oluan Anadolu’nun Ruhu adl kitapta genel olarak tasavvuf teori ve pratiine yönelik önemli açklamalar bulmakla beraber, özellikle üzerine bastmz bu topraklarn kardelik mayasn oluturan ruhun hangi kanallardan beslendiini de öreniyoruz. Çünkü Endülüs’ten kalkp Kahire’ye gelen bn Arabi’nin din d olmakla suçlanp öldürülmek istenmesi karsnda, ayn büyük ahsiyetin Konya önlerine varnca Sultan tarafndan ehrin giriinde selamlanmas gerçei var ortada.
Bir imkânlar birikimi: Tasavvuf
Sadece bn Arabi deil, Bosna’dan Horasan’a kadar birbirinden kilometrelerce uzaklktaki memleketlerden kopup gelen erenlerin, velilerin, dervilerin adeta merkez gibi algladklar Anadolu topraklarn bir ilgi ve kabul corafyas haline getiren ruhun nereden yaplandn kavramak, önemli oranda ezoterik hareketlerin buralardaki geçmiini bilmekle de balantl. Söyleilerden örendiimize göre Anadolu’nun slamlamasndan evvelki dönemlerinde de buralardaki bakaca inanç alanlarnn ezoterizm (1) üzerinden gelitirdii bir evren ve insan anlay mevcut.
Mahmud Erol Klç, kitabn muhtelif yerlerinde tasavvufun günümüz dünyas için bir imkânlar birikimi olduunu özellikle yineliyor. Bat medeniyetinin ideoloji biçiminde yaplandrd ve kendisi dndaki topraklara tahakküm edici bir zihniyetle dayatt bilgiyi, salt materyalist snrlar içerisine hapseden yeni yaam algsnn bugün artk insan ontolojisinden kopartp nesneletirdiini kolaylkla söyleyebiliriz. Nietzsche’nin dedii gibi, aydnlanmac akl modernizme doru savrulurken yeryüzünde “Tanr’y öldürdü”. Klç, bir söyleisinde modernizm ideolojisinin arkeolojik kazsn yaparken bu mesele ile de ilgili önemli bir okuma açyor önümüze. O da: Ezoterizmin asl mekânnn Msr ve Babil’deki bilgelik okullar olduu, buradaki batnî tasavvurun gördüümüz nesneler dünyasnn asl, öz olmaktan öte bir görüntüler, semboller dizgesi biçiminde alglanmas gerektii, bu okumann usta-çrak ilikisi içerisinde ekillendii ve en önemlisi, öretim sistematiinin yazya geçirilmekten kaçnlddr.
Yazya geçirilme meselesinin çok önemli bir paradigmay iaret ettiini vurguluyor Klç. Çünkü yazya geçirmek, kayt altna almak, snrlamak demektir ve hakikat/öz kaytl olmayanda, snrlandrlmayandadr. Dolaysyla ezoterizmle iç içe geçen felsefe, kayna olan Dou’dan Bat’ya/Yunan’a tanp yazya geçirilerek bozuldu, alglama biçimi belirli bir alana sktrld. Yani evreni bir bütün eklinde tanmlayan Msr, Babil felsefesi parçaland, yaant eklinde yaplanan dier yars bozuldu ve inisiyatik, ezoterik taraf kalmayan bir kopmayla yeni bir felsefi doktrin ortaya çkt. Oysa otantik ezoterizm dtaki görüntünün var olmadn, asl kaynan içte yer aldn, dtaki srlar ancak içi bilmekle çözebileceimizi söyler. Yaz da d’a ait bir semboldür ve salt yaz/metin üzerinden ina edilen insan/evren okuma biçimi artk snrlandrlmtr. ç’e nüfuz etmeyi manipüle etmitir bir anlamda.
Bugün özellikle Bat’da ezoterik hareketlere yönelik ilginin artmas, ayn zamanda bir ideoloji olarak modernizmin vaat ettii bütün uzantlarn insanoluna trajedi ve mutsuzluk getirmesinin bir sonucudur. Bat için, yazya geçirilerek bozulan otantik felsefenin temsil ettii okuma biçimine geri dönmeye çabalyor da denilebilir. Medeniyeti salt maddi unsurlar ile açklayan, metafizik olanla/gelenekle arasna bir duvar örerek, insan yeryüzüne tanr yapmaya çalan hümanizm ve aydnlanma düüncesinin insana brakt izofreni, ayn zihniyetten beslenen modern psikolojiyle ve bakaca bilimsel odalarla iyiletirilecek bir ey deil artk. Dolaysyla tasavvuf üzerinden gelien müthi bir slam algs söz konusu bugün Bat’da.
Anadolu’nun mayas
Klç, Bat medeniyetinin içinde bulunduu bu durumun, büyük insanlk âleminin kurtuluu için tasavvufla yeniden ina edilebileceini belirtiyor ve bunu önemli bir imkân olarak öneriyor. Kukusuz Anadolu’nun ruhunu terkip eden maya bizler tarafndan da yeniden kefedildikçe, birçok çatma alannn, deien paradigma ile beraber geleneksel havzasna oturacan da söyleyebiliriz. Bu balamda Malatya’da 10 yl yaayan bn Arabi için dernekler kuran günümüz Batl çevreleri karsnda, bizlerin de tasavvuf ile irtibatnn yeniden kurulmas gerekiyor. Mahmud Erol Klç’n Ercan Alkan tarafndan bir araya toplanan ve bahsettiimiz meseleler bata olmak üzere, birçok derinlikli tartma alanna ilikin cevaplarn yer ald Anadolu’nun Ruhu isimli kitap, ayn zamanda kendimizi kefetmenin de kaplarn aralyor.
(1) ezoterik: Bâtnî, içle alâkal. sf. fel. Belirli bir insan topluluunun dnda kimseye bildirilmeyen, yalnzca snrl, dar bir çevreye aktarlan (her türlü bilgi, öreti).
Yazar: Yavuz Gençer |
16-03-11 |
||
| E mail: haberkültür.net | Tweet | ||
 |
 |
||
