Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : TÂRÝH / TÂRÝHÝN ARA SOKAKLARI | Okunma Says: 3889 |
Ksa bir süre önce doksan altnc yln idrak ettiimiz Çanakkale Zaferi için bazlar "Bu sava gerekli miydi?" diye sorup ilave ediyorlar: "Alman ittirmesiyle Birinci Dünya Sava'na bulatk. Hiç sebebi yokken ttihatçlarn aptallyla o cehennemin içine dütük, bir daha da derlenip toparlanamadk."
Kimileri de "Bu kadar okumu gencimiz orada öldü de ne oldu? Üç yl sonra müttefikler stanbul'a girdiler. Üç yl kazanmak için bu kadar evladmza kymaya deer miydi?" serzeniinde bulunuyorlar.
Demir ve kömür ekonomideki stratejik deerini petrole brakmt. O dönemde en çok petrol rezervinin Osmanl topraklarnda bulunduu biliniyordu; Kerkük'te, Musul'da, Kuveyt'te. Bu sava, petrollerimizin paylalmas için çkmt. II. Abdülhamid Han petrolden dolay çkacak dünya savan sezmiti. Savata okyanuslara hakim olan ngiltere'nin yer alaca blokun galip geleceini de tahmin etmiti. ngiltere'den gemi alp onlardan daha güçlü donanma oluturmamz mümkün deildi. Donanma kylarda i yapar; iç ksmlar için kara ordusuna ihtiyaç duyulur. Bu gerçekten hareket eden Abdülhamid Han öyle düündü: "Güçlü bir kara ordusu hazrlayabilirsek, kopacak dünya savanda ngiltere, Rusya'y tercih etmeyip bizimle ittifak yapar. Kuvvetini pahalya satmak istemesi, ngiliz mparatorluu'nun can damar olan Hindistan yolunu tehdit eder duruma gelmesi, Rusya için handikap oluturur." "Donanmay stinye'ye çekti"; "Zrhllarmza yosun balatt" yaygaralarna aldrmad; kara ordumuzu modernize ederken ngiliz subaylarndan yararland; aramzda doacak uyum sorununu azaltmak istiyordu.
Abdülhamid Han'n en büyük korkusu ngiltere, Fransa, Rusya ve Almanya'nn bir araya gelerek bizi haritadan silmeleriydi. Bunlarn arasna stanbul-Badat, stanbul-Medine demiryollarnn imtiyazyla bir bomba atmak istedi. mtiyaz ngiltere'ye vermek arzusundayd; fakat ngiltere istekli olmaynca Almanya ile anlat. Hiç deilse böylece dört büyük devletin bize kar ittifak yapmalar riski azalyordu.
Bölüülmemizin plann çok gizli bir tarzda ngiltere, Fransa ve Rusya yapmt. Güya bundan haberimiz yokmu gibi, Krm'a dinlenmeye gelen Rus çarna, hükümetimiz 21 Mays 1914'te çileri Bakan Talat Paa'y ittifak yapmak için gönderdi. Çar, "Rus milletinin stanbul'a ihtiyac var" diyerek reddetti. Ertesi gün Talat Paa, hükümetin 'B' plann devreye sokup saldrmazlk pakt teklifinde bulundu, Çar buna da yanamad. Talat Paa eli bo dönünce, Fransa ve ngiltere'ye Cemal Paa'y gönderdiler. Onlar da "Rusya sizi yanmzda görmek istemiyor" bahanesiyle bizimle ittifak yapmadlar. Bu srada Saraybosna'daki suikastla I. Dünya Sava balad. Sivil ve askerî yetkililerimiz öyle bir deerlendirmede bulundular: Savaa girmezsek, ngiltere, Fransa ve Rusya, Almanya'y bir ylda yenerler, üzerimize gelirler, yeryüzünde tozumuzu brakmazlar. Almanya'nn yannda yer alrsak, yenilebiliriz; fakat sava iki veya üç yl uzatr, sava aleyhtarlar çoalr, muhalefetler hareketlenir, bir eyler kurtarma imkânmz doabilir. Savaa girdik.
Lenin, Rusya'dan kaçm sviçre'de yayordu; onunla anlama yapld; Alman marklaryla Rusya'ya girmesi saland. Rusya'daki Müslümanlar da Osmanl'nn rahat nefes almas için Lenin'e destek verince, komünizm, Çarl sarsmaya balad. ngiltere ve Fransa komünistlere kar kalabalk ordusundan yararlanmay düündükleri Çar'n yardmna kotular. Çanakkale geçilseydi komünizm devrimi olmazd. Trabzon'a, Erzincan'a kadar gelmi Ruslar kim durduracakt? Irak, Filistin cephelerinden de ngilizler, Franszlar üzerimize geliyorlard; Anadolu'da bulumalar nasl önlenecekti?
unu da gözden kaçrmamalyz; üç yl sonra stanbul'a gelen müttefiklerle, o gün gelecekler ayn deillerdi. Müttefikler, Çanakkale'de 282 bin askerini kaybetmilerdi. uaybe'de, Kutü'l Amare'de, Filistin'de, Galiçya'da, Bat cephesinde Almanlara kar zayiatlarn da göz önünde bulundurursak, ne derece takatsiz dütüklerini idrak ederiz. Müttefikler güçsüz kaldklarndan, arzu ettiklerini elde etmek için Yunanistan' üzerimize saldrttlar. Milli Mücadele'de kiminle savatmz düünürsek, Kurtulu Sava'mzn, I. Dünya Sava'yla baladn idrak ederiz.
Evet, binlerce gencimiz hayatlarnn baharnda biçildiler, analar, babalar gözya döktüler; milletçe bunun acsn hâlâ çekiyoruz; aydn çocuklarmzdan mahrum kalmamz acmz daha da derinletiriyor. Ama neylersin ki ölmesini bilmeyen milletlerin vatan yoktur.
Yazar: Mehmet Niyazi |
07-04-11 |
||
| E mail: zaman. com.tr | Tweet | ||
 |
 |
||
