
| Kategori : / MAÂRÝF (Eðitimle Ýlgili Yazýlar) | Okunma Says: 2524 |
Günümüzde ailelerin çocuklar ile yaadklar sorunlarn says ve nitelii gün geçtikçe artyor. Bu sorunlar kendi içinde çözemeyen aileler pedagoglarn ve psikologlarn kapsn andryor. Bu yazmzda çocuk problemlerini nasl çözeceimizi ele alacaz. Her sorunu kendi banza çözemeyebilirsiniz ama en azndan bazlarn atacanz ufak admlarla çözebilirsiniz.
Sorunun en kolay çözümü, henüz ortaya çkmadan harekete geçmektir. Bu hareketlere, davranlara "önleyici davranlar" denir. Sorunu ortaya çktktan sonra çözmek, hiç üretmemekten daha zordur. Gribe yakalanmadan önce beslenmenize, giyinmenize dikkat etmek daha kolay ve masrafszdr. Ancak grip olduunuzda tedavi daha uzun süreli ve meakkatlidir. Bu sebeple evvela önleyici tedbirlerden bahsedelim.
Sevgi, sevgi ve sevgi gösterin
Çocuk sorunlarnn temelinde dozaj ayarlanmam sevgi yatar. Aileler tarafndan sevgi ya fazla verilmi, ya da az verilmitir. Sevgi yokluu içe kapankla, agresiflie yol açarken sevginin ar verilmesi snr tanmaz, her istedii olsun isteyen, ukala çocuklarn yetimesine neden olabilir. Demek ki, öncelikli olarak sevgiye dikkat etmemiz gerekiyor. Yani çocuumuzda sorun varsa, öncelikli olarak sevgi penceresinden soruna yaklaalm. Çocuumuzun sevgi deposu dolduunda sorunlar otomatik olarak azalacaktr. Bu noktada “5 Sevgi Dili” kavramn örenmek ve kullanmak çok faydal olacaktr.
Ykc davranlardan uzak durun
Ar koruyuculuk, mükemmeliyetçilik, bask, iddet, dayak gibi ortaya koyduumuz kimi ykc davranlar çocuklarmzda problemlere yol açabilir. Bu nedenle meseleyi çözmeden önce, onun ortaya çkmamas için çocuklarmza nasl davranmamz gerektiini örenmek daha iyidir. Bu konuda kitaplar, seminerler, makaleler, televizyon programlar iimizi kolaylatracaktr. Birçok çocuk probleminde ana sebep anne-babalarn ykc davranlar olmaktadr. yi niyetimiz doru davranla birlemediinde çocuklarmzda sorunlarn kayna bizzat biz olabiliyoruz.
imdi gelelim ortaya çkm olan sorunlar çözmeye:
Sorunun kaynan bulun
Çocuklarda görülen sorunlar olumsuz bir olaydan ya da ortamdan kaynaklanr. Bu sorunu çözmek için temeldeki olay ya da ortamn bulunmas gerekir. Sorunu üreten kayna yok etmeden sadece sorunun görünen yüzüyle uramak yorucudur. Batakl kurtarmadan sinekleri öldürmeye çalmak faydal olmaz.
Sorunlu çocuklarda problemin kayna genelde ortamdr. Bu ortam aile, okul ya da arkada çevresi olabilir. Örnein saçlar dökülen bir çocua, okul ortamndaki arkada basks bu sorunu dourmu olabilir. Trnak yiyen bir çocuk, eve yeni gelen kardeten ötürü ihmal edilmi olabilir. Ortam düzenlendiinde, kayg faktörü izale edilip, sevgi ortam ina edildiinde sorunun çözümünde önemli bir adm atlm olur.
Bazen problemin kayna ortam deil, geçmite yaanan bir olay olur. Çocuk bir ölüm merasimine katlp, ölüme dair bir korku gelitirebilir. Ya da geçmite bir haciz olayna ahit olup çeitli davran bozukluklar gösterebilir. Bu durumda çocuktaki davran bozukluuna neden olan olay bulmak sorunu anlamak açsndan daha kolaydr. Olay bulmaya çalrken, sorun olan davrann ne zaman baladn ve balad zamanda meydana gelen önemli olaylar tarayabilirsiniz.
Eer sorun ortam deil de olaysa, o zaman çocuun bilinçaltna yerleen düünce sorunun kaynadr. Bu durumda o bilinçaltna yerleen düünce ile müracaat etmek gerekiyor. Örnein bir çocuk, kardan karya geçerken ona araba çarpt. Çocuk yaraland. Bu olayda çocuun zihnine “Yollar ve sokaklar tehlikelidir.” düüncesi yerleebilir. Bu düüncenin sonucu olarak da sokaa çkmak ve yola adm atmak istemeyebilir. Ya da bir akam karanlktan korkan bir çocuk “Karanlk korkutucudur” düüncesini gelitirip, karanlk olan tüm ortamlardan kaçabilir. Eer sorunun kayna ortam deil de olaysa, o takdirde çocuun zihnine yerleen düünce ile savamak gerekir. O çocuun zihnine “Karanlk kötüdür.” düüncesi yerine “Karanlk güzeldir.” düüncesinin ekilmesi gerekir. Peki, çocuun zihnine yeni düünceler yerletirmek nasl olur?
Hikâyelerle terapi
Çocuun zihnine yeni düünceler yerletirmenin en kolay yollarndan biri hikâyelerdir. Karanlktan korkan bir çocua nee ile karanlkta oynanan bir saklambaç oyunu anlatabiliriz. Ya da yola çkmaktan korkan bir çocuk için, çocuklarn sokakta güzelce oyun oynad hikâyeler anlatlabilir. Bu hikâyeleri kendimiz üretebiliriz. Bizim yaptmz en büyük hata çocuklara direkt nasihatte bulunmaktr. Çocuk “Yavrum karanlktan korkmana gerek yok” gibi cümleleri pek anlamaz. Bu cümleler bir kulandan girer dierinden çkar. Bunun yerine öyküler çocuk dünyasnda iz brakr. Aklda kalr ve deiimi gerçekletirebilir.
Oyunla terapi
Bazen öyküleri oyunlarla birlikte destekleyerek de sorunu çözebiliriz. Örnein karanlktan korkan çocukla birlikte ilk önceleri hafif lo kta elenceli oyunlar oynanabilir. Bu oyunlar esnasnda çocuun bilinçaltna “Karanlk elenceliymi” düüncesi yava yava yerleir. Bu düünce güçlendiinde çocuun karanlk korkusu da çözülmü olur.
Birkaç örnek vererek bitirelim isterseniz: Yalan söyleyen bir çocuunuz var. Öncelikle yapmanz gereken bu yalana neden olan ortam kefetmektir. Bu ortam televizyon ya da bizzat ailenin kendisi olabilir. Sorun, kayna kefedilmedikçe çözülemez. Sorunun kaynan düzenledikten sonra dürüstlüü içeren öyküleri aktarmak faydal olacaktr. Agresif bir çocua iyi davranmakla ilgili öyküler anlatlabilir. lla da piyasadan öykü bulacaz diye bir kaide yok. Sabah kalknca yüzünü ykamayan bir örenciye içinde yüz ykamann olduu öyküler anlatlabilir. Bu hikâyeyi siz de yazabilirsiniz. Sabahlar yüzünü ykamayan bir çocuk, arkadalarnn yanna gidince arkadalar kirli yüzünden dolay onunla oyun oynamak istemesin, çocuk piman olsun ve sonrasnda yüzünü ykamaya balasn.
Özetle, çocuklarmzda problemler ortaya çkmasn istiyorsak, onlara nasl yaklamamz gerektiini henüz onlar dünyaya gelmeden örenmeliyiz. Eer bir ekilde ortaya çkmsa, o zaman sorunun kaynana ulamamz gerekiyor. Bu kaynak bir ortam ya da olay olabilir. Kaynan durumuna göre, ortam düzenlemesi, hikâyeler ya da oyunlarla sorunlar çözebiliriz.
Yazar: Psikolog Mehmet Teber |
16-04-11 |
||
| E mail: haber7.com. | Tweet | ||